Sửa luật để tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả quản lý văn hóa, thể thao và du lịch

Phân cấp phải đi đôi với nguồn lực và hiệu quả

Thảo luận tại Tổ 8 (gồm các Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ và tỉnh Sơn La), đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ) bày tỏ sự thống nhất cao với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội.

Liên quan đến thẩm quyền quyết định tổ chức giải thể thao (Khoản 1 và Khoản 2 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 13 và Điều 38 của Luật Thể dục, thể thao), đại biểu Lê Thị Thanh Lam nhất trí việc chuyển thẩm quyền quyết định tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời chuyển thẩm quyền quyết định các giải thể thao thành tích cao cho Bộ trưởng Bộ VHTTDL.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam phát biểu. Ảnh: Quốc hội

Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, đại biểu kiến nghị Chính phủ quy định rõ cơ chế phối hợp liên ngành (tài chính, an ninh, y tế, hậu cần) giữa các bộ, ngành và địa phương đăng cai, tránh tình trạng "phân cấp thẩm quyền nhưng thiếu nguồn lực hoặc vướng mắc trong khâu tổ chức thực hiện".

Về mức giải thưởng trong các giải thể thao, đại biểu Lê Thị Thanh Lam chỉ ra thực tế thời gian qua, nếu giao nguồn lực cho từng địa phương thì mỗi nơi thực hiện một kiểu. Những tỉnh, thành có kinh phí có thể đưa ra giải thưởng cao để khuyến khích phong trào, trong khi các tỉnh khó khăn không đủ kinh phí, giải thưởng thấp nên không tạo được động lực cho vận động viên cống hiến.

Do đó, đại biểu cho rằng, Bộ VHTTDL cần ban hành quy định khung thống nhất về giải thưởng từ cấp Bộ đến địa phương và cơ sở.

Đối với việc phân cấp công nhận xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch (Khoản 13 Điều 2 dự thảo Luật sửa đổi Điều 50 Luật Du lịch), đại biểu Lê Thị Thanh Lam đề xuất Ban soạn thảo nghiên cứu phân cấp mạnh hơn nữa về cấp xã, phường.

Cụ thể, nên giao cấp xã, phường công nhận xếp hạng 1 sao, 2 sao; cấp tỉnh công nhận 3 sao, 4 sao; còn Bộ VHTTDL quản lý hạng 5 sao trở lên.

Việc này giúp phát huy vai trò của chính quyền cấp xã – nơi sát cơ sở nhất, đi đôi với tăng cường hậu kiểm và kiểm tra chất lượng định kỳ để tránh tình trạng cơ sở "xuống cấp" sau khi nhận sao.

Ủng hộ định hướng cải cách thủ tục hành chính trong Luật Điện ảnh, đại biểu Lê Thị Thanh Lam đánh giá cao việc rút ngắn thời gian cấp phép quay phim cho nước ngoài sử dụng bối cảnh tại Việt Nam xuống 12 ngày làm việc, cấp giấy phép phân loại phim xuống 8 ngày làm việc.

Đại biểu đề nghị nâng cấp hạ tầng Cổng dịch vụ công và quy định rõ thời hạn luân chuyển hồ sơ giữa Hội đồng thẩm định và cơ quan quản lý.

Đồng thời, đối với quy định sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị, Chính phủ cần ban hành Nghị định hướng dẫn chi tiết về tiêu chí lựa chọn dự án, tỷ lệ hỗ trợ, cơ chế phân chia doanh thu và quản lý vốn nhà nước để loại bỏ cơ chế "xin - cho" và chống thất thoát tài sản công.

Liên quan đến Luật Quảng cáo, đại biểu tán thành việc bãi bỏ quy hoạch quảng cáo ngoài trời để đồng bộ với Luật Quy hoạch nhưng lưu ý Ban soạn thảo cần hướng dẫn địa phương khẩn trương ban hành quy chế quản lý hoạt động quảng cáo ngoài trời theo phân cấp, gắn kết với quy chuẩn kỹ thuật an toàn, mỹ quan đô thị.

Thảo luận về tiêu chuẩn người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành và hướng dẫn viên, đại biểu Lê Thị Thanh Lam bày tỏ đồng tình giữ lại cụm từ "chuyên ngành" trong điều kiện bằng cấp "tốt nghiệp trung cấp trở lên ngành, chuyên ngành hướng dẫn du lịch và lĩnh vực du lịch" để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động đã tốt nghiệp trước đây.

Rút ngắn hơn nữa các thủ tục

Phân tích quy định về công nhận văn bằng do cơ sở nước ngoài cấp tại Luật Du lịch, đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ) chỉ ra những bất cập trong thủ tục xác nhận văn bằng tương đương hiện nay.

Đại biểu nhấn mạnh, quy định bắt buộc phải qua Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) làm thủ tục công nhận văn bằng chỉ nên áp dụng đối với công tác tuyển dụng công chức, viên chức thuộc khu vực công.

Nếu áp đặt quy định này cho cả khối tư nhân sẽ gây ra rất nhiều khó khăn và kéo dài thời gian chờ đợi của người lao động (từ 1 đến 2 tháng).

Đại biểu Nguyễn Tuấn Anh phát biểu. Ảnh: Quốc hội

Để giải quyết triệt để và cắt giảm thủ tục hành chính, đại biểu Nguyễn Tuấn Anh đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo cần chủ động làm việc với cơ quan thẩm quyền các nước đối tác để xác minh danh sách các trường đại học chính thống, đạt chuẩn chất lượng. Sau đó, Bộ công khai danh mục các cơ sở giáo dục này trên cổng thông tin điện tử.

"Nếu người học đã tốt nghiệp tại các trường có tên trong danh mục chính thức được công bố, kèm theo chứng nhận hợp pháp hóa lãnh sự, thì nghiễm nhiên được công nhận mà không cần phải nộp hồ sơ xin công nhận văn bằng tương đương nữa.

Cách làm này sẽ giúp người dân không mất thời gian, công sức, đồng thời tạo điều kiện cho Cục Quản lý chất lượng tập trung vào công tác giám sát chất lượng giáo dục phổ thông và đại học", đại biểu Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh.

Đóng góp ý kiến về việc bổ sung Điều 7a quy định việc huy động nguồn lực quốc tế bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Thượng tọa Lý Minh Đức (Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ) bày tỏ sự thống nhất cao, nhấn mạnh đây là bước đi kịp thời nhằm cứu lấy các di sản đang đứng trước nguy cơ mai một.

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả thực thi, Thượng tọa Lý Minh Đức kiến nghị điều chỉnh các thời hạn thủ tục hành chính theo hướng rút ngắn hơn nữa, theo đó, rút ngắn thời hạn kiểm tra hồ sơ (tại Khoản 2b và Khoản 2c) từ 7 ngày làm việc xuống còn 5 ngày làm việc; rút ngắn thời hạn bổ sung, hoàn thiện hồ sơ (tại Khoản 3b) từ 10 ngày xuống còn 7 ngày.

Về thành phần hồ sơ, Thượng tọa đề nghị Ban soạn thảo ban hành sẵn các mẫu biểu chuẩn kèm theo Nghị định để áp dụng thống nhất trên toàn quốc, tránh mỗi nơi làm một kiểu.

Đồng thời, yêu cầu các địa phương chủ động chuẩn bị bản dịch tiếng Anh ngay từ cấp tỉnh đối với các hồ sơ cần huy động nguồn lực quốc tế để giảm thời gian xử lý tại Bộ VHTTDL.

Đại biểu Thượng tọa Lý Minh Đức phát biểu. Ảnh: Quốc hội

Thượng tọa Lý Minh Đức cũng nhấn mạnh đến trách nhiệm phối hợp và tính minh bạch. Dự thảo cần quy định rõ trách nhiệm, trình tự và thời hạn xem xét của Hội đồng khoa học về di sản văn hóa phi vật thể, tránh tình trạng hồ sơ bị ngâm kéo dài.

Bộ VHTTDL cần công khai toàn bộ tiến độ xử lý hồ sơ trên Cổng thông tin điện tử của Bộ. Cuối cùng, do Nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.3.2027, đại biểu đề nghị Bộ ban hành văn bản hướng dẫn trước ít nhất 3 tháng để các địa phương kịp thời chuẩn bị nhân lực, tập huấn và triển khai hiệu quả.

XUÂN TRƯỜNG - THU SÂM