Sửa Luật Đấu giá tài sản: Đề xuất nâng mức tiền đặt cọc đấu giá đất ở

Mở rộng nguồn nhân lực đấu giá viên

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) đang được xem xét sửa đổi toàn diện, nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, tăng cường tính công khai, minh bạch, đồng thời tạo môi trường pháp lý thuận lợi để phát triển nghề đấu giá tài sản.

Theo Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) Lê Văn Tuấn, việc sửa đổi Luật Đấu giá tài sản lần này tập trung vào nhiều nội dung quan trọng, như về tiêu chuẩn đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá, trình tự thủ tục đấu giá, tiền đặt trước, chế tài xử lý vi phạm đến thúc đẩy đấu giá trực tuyến…

Trong đó, dự thảo Luật có bước đổi mới quan trọng khi mở rộng đối tượng được tham gia đào tạo nghề đấu giá viên. Nếu như trước đây chỉ những người tốt nghiệp đại học thuộc các ngành Luật, Kinh tế, Kế toán, Tài chính, Ngân hàng hoặc Quản trị kinh doanh mới đủ điều kiện thì nay dự kiến mở rộng cho người tốt nghiệp đại học ở tất cả các lĩnh vực.

Người tham gia đấu giá bỏ phiếu. Ảnh: Đức Hùng

Việc mở rộng này nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển thị trường đấu giá tài sản tự nguyện như tranh ảnh, cổ vật, di vật, tác phẩm nghệ thuật, công trình kiến trúc và nhiều loại tài sản đặc thù khác. Đây cũng là xu hướng phổ biến trên thế giới, góp phần thu hút các nhà sưu tập, nhà đầu tư và từng bước hình thành thị trường đấu giá nghệ thuật phát triển ngay tại Việt Nam.

Cùng với việc mở rộng đầu vào, dự thảo Luật đồng thời siết chặt các yêu cầu về đào tạo nghề, tập sự và kiểm tra năng lực nhằm bảo đảm chất lượng đội ngũ đấu giá viên.

Về tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, dự thảo Luật tiếp tục thực hiện chủ trương cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, hoạt động đấu giá tài sản sẽ không còn được xác định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, việc thành lập doanh nghiệp thực hiện theo Luật Doanh nghiệp.

Đồng thời, dự thảo Luật cho phép các tổ chức đấu giá trong nước được hợp tác với các tổ chức nước ngoài trong lĩnh vực đấu giá tài sản tự nguyện nhằm thúc đẩy hội nhập và nâng cao tính chuyên nghiệp của thị trường. Đối với tài sản công, việc tổ chức đấu giá vẫn do các tổ chức trong nước thực hiện để bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

Để tăng cường tính công khai, minh bạch, dự thảo Luật quy định rõ trách nhiệm của người có tài sản và tổ chức đấu giá trong việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi thông đồng, dìm giá.

Đáng quan tâm, đối với cá nhân tham gia đấu giá đất ở, mức tiền đặt trước có thể được nâng lên đến 50% giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc. Đối với các dự án có giá trị lớn, mức tiền đặt trước tiếp tục được duy trì trong khoảng từ 10% đến 20% giá trị tài sản.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung cơ chế công khai danh sách các trường hợp bỏ cọc trên cổng thông tin điện tử, đồng thời áp dụng biện pháp cấm tham gia đấu giá trong thời gian từ 6 tháng đến 5 năm tùy theo tính chất, mức độ vi phạm…

Một phiên đấu giá đất ở do xã Kiều Phú (Hà Nội) tổ chức. Ảnh: Đức Hùng

Giải quyết được nhiều khó khăn, vướng mắc

Trao đổi với phóng viên, bà Đỗ Thị Hồng Hạnh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Đấu giá hợp danh Lạc Việt, thành viên Tổ soạn thảo Luật Đấu giá (sửa đổi) cho rằng, dự thảo Luật đã giải quyết được nhiều khó khăn, vướng mắc của đấu giá viên cũng như tổ chức hành nghề đấu giá.

Bà Đỗ Thị Hồng Hạnh đánh giá cao việc dự thảo Luật dành hẳn một chương quy định về đấu giá tài sản tự nguyện: “Tài sản tự nguyện mới là loại tài sản mà tất cả các công ty đấu giá hướng tới, cũng giống như các nhà đấu giá trên thế giới. Đây là nguồn tài sản rất lớn trong dân và có thể giúp đấu giá trở thành một phương thức bán hàng, qua đó giúp các tổ chức đấu giá hoạt động thường xuyên hơn”, bà Hạnh nói.

Trong khi đó, Luật Đấu giá tài sản hiện hành chỉ quy định các tổ chức hành nghề đấu giá được liên kết với nhau trong trường hợp bán tài sản tự nguyện, nhưng dự thảo Luật sửa đổi đã cho phép phối hợp với các tổ chức đấu giá nước ngoài, đồng thời quy định rõ hơn quyền và trách nhiệm của người có tài sản cũng như người mua được tài sản đấu giá.

Điều này rất quan trọng bởi ngoài những tài sản có giấy chứng nhận quyền sử dụng, quyền sở hữu như bất động sản, ô tô, xe máy, còn có rất nhiều tài sản mà trên thực tế người dân đang sở hữu, đang chiếm hữu nhưng không có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu như tranh, cổ vật hoặc những tài sản do ông cha để lại. Trên thế giới, người ta công nhận quyền chiếm hữu đối với những tài sản như vậy và dự thảo Luật đã cho phép những người có tài sản thuộc dạng đó được tự cam kết, tự chịu trách nhiệm về tài sản của mình và được đưa ra đấu giá.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng cần hoàn thiện hệ thống chế tài xử lý các trường hợp bỏ cọc. Ảnh: PV

Hoàn thiện hệ thống chế tài

Từ thực tiễn công tác giám sát, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga cho biết, quá trình thực hiện Luật Đấu giá tài sản thời gian qua đã bộc lộ một số hạn chế, khó khăn, vướng mắc khiến việc tổ chức đấu giá tài sản còn nhiều vấn đề cần điều chỉnh.

Những bất cập này dẫn đến các hiện tượng như cố tình nâng giá, hạ giá trị thực của tài sản, thông thầu, bỏ đấu giá... vẫn diễn ra khá phổ biến, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các bên liên quan.

Theo nữ đại biểu, việc xem xét sửa đổi Luật Đấu giá tài sản cần tập trung vào một số nội dung. Thứ nhất là bảo đảm tính minh bạch trong toàn bộ quá trình đấu giá tài sản. Trong đó phải minh bạch về tài sản, quá trình đấu giá, thông tin của người tham gia đấu giá và tổ chức đấu giá.

Cần có các quy định chặt chẽ hơn về bảo mật thông tin đối với người tham gia đấu giá nhằm bảo đảm hoạt động đấu giá diễn ra đúng quy trình, khách quan và minh bạch.

Bên cạnh đó, một số chế tài xử lý các trường hợp bỏ cọc, không tham gia đấu giá hoặc thông thầu vẫn còn kẽ hở, chưa đủ mạnh nên các hành vi này vẫn tiếp diễn, cần tiếp tục rà soát để hoàn thiện hệ thống chế tài, bảo đảm hạn chế thấp nhất các trường hợp vi phạm.