Sứ mệnh của người làm báo trong kỷ nguyên mới

Hơn cả một sự kiện thường niên, với chủ đề xuyên suốt Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới, Hội Báo toàn quốc 2026 đã thực sự trở thành “Ngôi nhà chung” để những người làm báo từ mọi miền đất nước, từ Trung ương đến địa phương được trở về, được gặp gỡ, chia sẻ, học hỏi lẫn nhau, để cùng nhau thực hiện nhiệm vụ của báo chí cách mạng Việt Nam trong bối cảnh mới.

Chủ đề của Hội báo năm nay là một thông điệp có tính định hướng sâu sắc đối với báo chí trong giai đoạn phát triển mới trước sự phát triển mạnh mẽ của kỷ nguyên số. Điều này đòi hỏi báo chí phải đổi mới để đáp ứng yêu cầu mà thực tiễn đang đặt ra.

Phó Chủ tịch Liên Chi hội Nhà báo Văn phòng Quốc hội, Tổng Biên tập Báo Đại biểu nhân dân Phạm Thị Thanh Huyền (thứ 3 từ trái sang) nhận giải A Gian trưng bày ấn tượng đặc sắc. Ảnh: Phạm Thắng

Một trong những yêu cầu đặt ra đối với báo chí đó là phải trung thành. Đây chính là giá trị cốt lõi, là nền tảng gốc rễ làm nên bản sắc của báo chí cách mạng Việt Nam trong hơn suốt chặng đường vừa qua. Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và phát triển không ngừng của các nền tảng xã hội, công chúng đang đứng trước một ma trận thông tin thật - giả thì yêu cầu về sự trung thành đối với báo chí càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Báo chí với vai trò là cơ quan phản ánh, truyền tải thông tin một cách chính xác, tin cậy nhất, người làm báo phải kiên định lập trường tư tưởng, phải đủ tỉnh táo để nhận diện thông tin thật - giả, từ đó phản ánh trung thực đến với công chúng. Qua đó, giúp định hướng đúng dư luận, lan tỏa những điều tốt đẹp, xóa tan những thông tin xấu độc, luận điệu thù địch chống phá Đảng và Nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân.

Thực tế cho thấy kỷ nguyên số đã và đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất và tiếp nhận thông tin. Chưa bao giờ nghề báo đứng trước những biến đổi lớn như hiện nay. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ sản xuất tin bài, mạng xã hội trở thành kênh cung cấp một lượng thông tin khổng lồ. Độc giả ngày càng thay đổi thói quen tiếp nhận, đòi hỏi thông tin nhanh hơn, sinh động hơn. Sự thay đổi ấy, đòi hỏi báo chí phải đổi mới mạnh mẽ, từ tư duy quản trị, mô hình tổ chức tòa soạn, cách thức sản xuất nội dung đến phương pháp tiếp cận công chúng. Mỗi nhà báo cũng buộc phải thay đổi trong việc tạo ra những tác phẩm báo chí phù hợp với yêu cầu của công chúng. Đã đến lúc báo chí không còn là phản ánh, đưa tin đơn thuần mà phải phân tích, dẫn dắt dư luận đi đúng hướng bởi những thông tin có giá trị kiến tạo xã hội.

Sự sáng tạo của mỗi nhà báo là năng lực ứng dụng công nghệ thông tin nhằm làm gia tăng giá trị trong mỗi tác phẩm của mình, cũng như sự lan tỏa tác phẩm báo chí với thông tin chính xác trên các nền tảng số đến nhanh hơn với công chúng. Nhưng cần nhấn mạnh rằng, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, giá trị cốt lõi và bền vững của báo chí vẫn là những tác phẩm có chiều sâu, có sức phát hiện, có khả năng khơi gợi suy nghĩ, đánh thức trách nhiệm công dân và truyền cảm hứng hành động. Tác phẩm báo chí phải phân tích một cách thấu đáo, thuyết phục để lan tỏa được cái đẹp, dẹp cái xấu.

Một tác phẩm báo chí có giá trị là một tác phẩm phải đi sâu phân tích những điểm ưu, và nhược điểm của một đề xuất chính sách, của các đề xuất quy định pháp luật khi đang ở dạng dự thảo, đi sâu vào thực tiễn cuộc sống để phản ánh được tiếng nói của người dân về những bất cập của chính sách mà chính họ là người đang chịu sự tác động... Sáng tạo của báo chí nói chung của mỗi nhà báo nói riêng gắn liền với trách nhiệm nghề nghiệp. Sáng tạo trên cơ sở của sự trung thành, trung thực của thông tin và thông điệp cần truyền tải, với mục đích phục vụ tốt hơn lợi ích của đất nước và nhu cầu thông tin chính đáng của Nhân dân.

Hội Báo toàn quốc 2026 khép lại, nhưng chủ đề “Báo chí Việt Nam: Trung thành - Sáng tạo - Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới” là định hướng sâu sắc đối với báo chí trong giai đoạn phát triển mới, đây cũng là lời nhắc nhở cho mỗi nhà báo trước mỗi tác phẩm báo chí của mình. Người làm báo trong kỷ nguyên mới phải vừa là chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, bảo đảm thông tin luôn chính xác, tin cậy; vừa là công dân số chuyên nghiệp, biết làm chủ công nghệ mới nhưng không đánh mất bản lĩnh, giữ vững đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân, như Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết đã nhấn mạnh: “Đất nước không thể vươn mình nếu thiếu một nền báo chí bản lĩnh, tiên phong và khát vọng”.

Song Hà