Sự khác biệt Tết Nguyên đán của Việt Nam, Trung Quốc và Hàn Quốc

Nhóm bạn trẻ mặc áo dài, chụp ảnh trước Chợ Bến Thành (TP.HCM) ngày 1/1. Ảnh: Phương Lâm.

Tết Nguyên đán, còn gọi là Tết ở Việt Nam, Spring Festival (Xuân tiết) ở Trung Quốc và Seollal ở Hàn Quốc, là một trong những lễ hội quan trọng nhất tại nhiều quốc gia châu Á. Dịp lễ này cũng được cộng đồng người châu Á ở nhiều nước trên thế giới duy trì và tổ chức rộng rãi.

Tết Âm lịch bắt đầu vào ngày trăng non đầu tiên của lịch âm và kết thúc sau 15 ngày, vào ngày trăng tròn. Do lịch âm dựa trên chu kỳ Mặt Trăng, thời điểm Tết thay đổi theo từng năm, thường rơi vào khoảng từ cuối tháng 1 đến giữa tháng 2.

Giống nhau

Điểm tương đồng lớn nhất của Tết Nguyên đán ở Việt Nam, Trung Quốc và Hàn Quốc là ý nghĩa đoàn tụ gia đình. Đây là dịp mọi người tạm gác công việc, trở về sum họp bên người thân.

Tại Việt Nam và Trung Quốc, bữa cơm tất niên đêm giao thừa được xem là một trong những bữa ăn quan trọng nhất trong năm. Ở Hàn Quốc, người dân thường thăm hỏi họ hàng và đi tảo mộ trước hoặc sau Tết.

Phong tục mừng tuổi đầu năm cũng là nét chung của cả ba quốc gia. Người lớn trao tiền may mắn cho trẻ nhỏ với ý nghĩa chúc phúc, cầu mong một năm mới bình an, thuận lợi.

Việt Nam và Trung Quốc sử dụng bao lì xì màu đỏ, trong khi người Hàn Quốc dùng túi lụa. Những năm gần đây, tại Trung Quốc còn xuất hiện xu hướng mừng tuổi trực tuyến thông qua các ứng dụng thanh toán điện tử.

Hàng nghìn người dân đổ về đường hoa Nguyễn Huệ (TP.HCM) du xuân, chụp ảnh cùng loạt tiểu cảnh độc đáo vào giữa trưa mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Cả ba nước đều sử dụng hệ thống 12 con giáp để tính năm tuổi, song có sự điều chỉnh theo văn hóa từng quốc gia. Việt Nam dùng mèo thay cho thỏ và trâu thay cho bò, trong khi Trung Quốc vẫn giữ năm con thỏ trong chu kỳ 12 con giáp.

Thờ cúng tổ tiên cũng là nét chung trong dịp Tết. Tại Hàn Quốc, nhiều gia đình thực hiện nghi lễ charye, trong đó phụ nữ chuẩn bị đồ cúng, nam giới dâng lễ lên tổ tiên. Nghi thức kết thúc bằng eumbok, khi cả gia đình cùng dùng đồ cúng và cầu mong phúc lành cho năm mới.

Ở Việt Nam, các món ăn truyền thống được chuẩn bị và bày lên bàn thờ gia tiên để thể hiện lòng tưởng nhớ.

Đến nay, Tết Âm lịch vẫn xoay quanh ý nghĩa gột bỏ điều xui rủi và đón chào may mắn, thịnh vượng. Màu đỏ được xem là màu cát tường, tượng trưng cho niềm vui và tài lộc. Người dân mặc trang phục đỏ, trang trí nhà cửa bằng đèn lồng, trao lì xì đầu năm.

Việc chơi các trò chơi truyền thống ngày Tết cũng khá phổ biến ở nhiều nền văn hóa.

Không khí Tết Nguyên đán 2025 tại Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Khác biệt

Điểm khác biệt đầu tiên nằm ở thời gian nghỉ Tết. Tại Việt Nam, kỳ nghỉ thường kéo dài từ 7-9 ngày, bao gồm cả thời gian trước và sau Tết. Năm nay, công chức, viên chức nghỉ Tết Nguyên đán 9 ngày liên tiếp, từ 14/2-23/2, theo phương án của Bộ Nội vụ.

Tại Trung Quốc, Tết có 3 ngày chính thức (mùng 1, 2 và 3), song trên thực tế nhiều địa phương nghỉ tới 7 ngày, thậm chí kéo dài 15 ngày.

Theo China.com, kỳ nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 tại Trung Quốc kéo dài 9 ngày, từ 15/2-23/2. Đây là kỳ nghỉ dài nhất kể từ khi cơ chế nghỉ lễ hiện đại được áp dụng, thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.

Ở Hàn Quốc, Tết Seollal diễn ra trong 3 ngày, gồm ngày cuối năm, mùng 1 và mùng 2 Âm lịch.

Hanbok là trang phục truyền thống ngày Tết của người dân Hàn Quốc. Ảnh: What The Kpop.

Màu sắc chủ đạo trong dịp Tết cũng có sự khác biệt. Tại Việt Nam và Trung Quốc, người dân đặc biệt ưa chuộng màu đỏ - biểu tượng của may mắn và thịnh vượng. Trong khi đó, Tết Hàn Quốc không có một gam màu chủ đạo rõ rệt.

Ẩm thực ngày Tết ở mỗi quốc gia cũng mang bản sắc riêng. Các món phổ biến gồm bánh bao, bánh gạo, nem cuốn, quýt, cá và các món từ thịt.

Trong văn hóa Trung Hoa, mì trường thọ (changshou mian) được dùng với ước nguyện sống lâu, khỏe mạnh và hạnh phúc. Hong Kong (Trung Quốc), khi Tết đến gần, một số tiệm còn phục vụ súp rắn nóng như món ăn mang tính thời vụ.

Ở Việt Nam, bánh chưng và bánh tét là món không thể thiếu. Còn tại Hàn Quốc, người dân ăn tteokguk, món canh bánh gạo thái mỏng, như một nghi thức đánh dấu thêm một tuổi mới.

Bánh chưng, bánh tét Việt Nam, mì trường thọ Trung Quốc và canh bánh gạo Hàn Quốc. Ảnh: Việt Linh, Phạm Ngôn, beyondkimchee.

Các điểm du lịch

Theo chia sẻ của nhiều du khách nước ngoài, Bắc Kinh là điểm đến tiêu biểu để đón Tết tại Trung Quốc, với các lễ hội lớn, hoạt động đi chùa và biểu diễn truyền thống.

Tại Việt Nam, TP.HCM được nhiều du khách phương Tây lựa chọn nhờ không khí sôi động, đặc biệt về đêm.

Ở Hàn Quốc, Seoul là điểm đến được gợi ý nhiều nhất, với các lễ hội đón năm mới tại làng Hanok Namsangol, làng dân gian Hàn Quốc và các công viên giải trí trong thành phố.

Châu Sa