Sử dụng thạch tín trong điều trị tủy răng có thể gây hoại tử xương

Liên quan đến thông tin một số cơ sở nha khoa bị phát hiện sử dụng thạch tín trong điều trị tủy răng, nhiều người dân không khỏi lo lắng về mức độ an toàn khi đi làm răng.

Trao đổi với phóng viên, TS-BS Nguyễn Văn Đẩu, Nguyên Trưởng Khoa Răng hàm mặt, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) cho biết thạch tín cụ thể là arsenic trioxide (As₂O₃), từng được sử dụng trong nha khoa cổ điển dưới dạng thuốc diệt tủy (devitalizing paste). Phương pháp này nhằm làm hoại tử tủy răng để bệnh nhân không còn cảm giác đau trước khi tiến hành lấy tủy.

Hiện nay, nha khoa hiện đại chủ yếu sử dụng thuốc gây tê để kiểm soát đau, sau đó điều trị tủy trực tiếp, vừa an toàn hơn vừa đạt hiệu quả điều trị cao. Ảnh minh họa AI

"Bác sĩ sẽ tẩm một lượng rất nhỏ arsenic vào bông gòn, đặt vào buồng tủy đối với những răng bị viêm tủy nhưng chưa chết hoàn toàn. Khi tiếp xúc, arsenic làm hệ thống mạch máu và thần kinh trong tủy bị phù nề, vỡ ra và hoại tử"- BS Đẩu cho biết.

Tuy nhiên, phương pháp này đã bị loại bỏ gần như hoàn toàn trong nha khoa hiện đại. Khoảng 20 năm trở lại đây, việc sử dụng thạch tín bị xem là lạc hậu do nguy cơ gây ngộ độc và tai biến, trong khi y học đã có nhiều giải pháp an toàn hơn.

Theo BS Đẩu, hiện nay, nha khoa hiện đại chủ yếu sử dụng thuốc gây tê để kiểm soát đau, sau đó điều trị tủy trực tiếp, vừa an toàn hơn vừa đạt hiệu quả điều trị cao.

Về ảnh hưởng đối với sức khỏe người bệnh, BS Đẩu phân tích, Về mặt lý thuyết, nếu arsenic được dùng với liều rất nhỏ, đặt khu trú trong buồng tủy và thời gian ngắn, tác dụng chủ yếu là tại chỗ và không đủ để gây ngộ độc toàn thân. Chính suy nghĩ này khiến một số cơ sở vẫn tiếp tục sử dụng chất này.

Tuy nhiên, trên thực tế lâm sàng, nguy cơ tai biến tại chỗ là rất đáng lo ngại. Nếu thuốc arsenic bị rò rỉ ra ngoài buồng tủy, đặt quá liều hoặc lưu lại quá lâu, người bệnh có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng như: Hoại tử nướu, niêm mạc; Hoại tử xương ổ răng, tiêu xương vùng chóp; Mất răng không hồi phục; Viêm xương hàm, hoại tử xương hàm khó điều trị.

Mặc dù lượng arsenic sử dụng trong nha khoa thường nhỏ, nhưng theo BS Đẩu, arsenic là chất độc tế bào và là chất gây ung thư nhóm 1 theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Trong điều kiện mô viêm, arsenic có khả năng ngấm qua mô, và về mặt lý thuyết có thể tích lũy trong cơ thể nếu sử dụng lặp lại nhiều lần.

Nguy cơ ảnh hưởng toàn thân tuy hiếm nhưng không thể loại trừ, bao gồm: ngộ độc mạn tính, tổn thương gan, thận và thần kinh ngoại biên.

BS Đẩu nhấn mạnh các hiệp hội nha khoa hiện đại đều thống nhất không còn chỉ định sử dụng arsenic do không kiểm soát được mức độ hoại tử; Nguy cơ tai biến cao; Không còn cần thiết trong bối cảnh kỹ thuật hiện nay.

Thay vào đó, nha khoa hiện đại sử dụng các phương pháp an toàn và hiệu quả hơn như gây tê hiện đại (lidocaine, articaine…), lấy tủy sống trong một lần, hoặc các thuốc diệt tủy không chứa arsenic vốn cũng đang dần bị hạn chế.

"Với tay nghề và phương tiện hiện nay, không còn lý do chính đáng để sử dụng arsenic trong nha khoa" - BS Đẩu nhấn mạnh.

Trước lo ngại của người dân, BS Đẩu khuyến cáo, khi đi làm răng, người dân nên lựa chọn các cơ sở nha khoa có giấy phép hoạt động rõ ràng, bác sĩ có chứng chỉ hành nghề và tuân thủ đúng quy trình chuyên môn. "Nha khoa hiện đại hiện nay không còn lý do gì để sử dụng thạch tín trong điều trị tủy. Người bệnh hoàn toàn có thể hỏi trực tiếp bác sĩ về phương pháp và vật liệu sử dụng để bảo đảm an toàn cho bản thân" - BS Đẩu nói.

Trước đó, Công an TPHCM đã triệt phá một đường dây sản xuất, mua bán trái phép chất độc arsenic trioxide (thạch tín trắng) với số lượng lớn, được tiêu thụ cho nhiều cơ sở nha khoa, tiềm ẩn nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.

Hải Yến