Su-30 và Su-35: Vì sao Nga vẫn duy trì cả hai dòng chiến đấu cơ?

Dòng Su-27 tiếp tục được Sukhoi phát triển theo nhiều hướng. Trong số đó, Su-30 và Su-35 là 2 nhánh nổi bật nhất.

Nhìn bên ngoài, chúng có nhiều điểm tương đồng, nhưng sự khác biệt về thiết kế và nhiệm vụ vẫn khá rõ ràng.

Su-30 là tiêm kích 2 chỗ, phát triển từ Su-27UB. Việc bổ sung phi công thứ 2 không đơn thuần nhằm phục vụ huấn luyện.

Với những nhiệm vụ kéo dài, máy bay phải quản lý nhiều cảm biến, liên lạc, dẫn đường và vũ khí. Phi công thứ 2 có thể chia sẻ khối lượng công việc với người điều khiển chính.

Đây là lý do Su-30 đặc biệt phù hợp với vai trò đa nhiệm. Tùy biến thể, máy bay có thể thực hiện nhiệm vụ không chiến, tấn công mặt đất, chống hạm hoặc tuần tra tầm xa.

Khả năng mang nhiều loại vũ khí khiến Su-30 trở thành một nền tảng tương đối linh hoạt.

Su-35 lại đi theo hướng khác. Đây là tiêm kích 1 chỗ, được phát triển sâu từ nền tảng Su-27 và được xếp vào thế hệ 4++.

Máy bay sử dụng động cơ AL-41F1S với vòi phun vector lực đẩy, đồng thời được trang bị hệ thống điện tử và cảm biến hiện đại hơn so với những biến thể Su-27 đời đầu.

Một điểm quan trọng của Su-35 là radar Irbis-E. Đây là radar mảng pha thụ động có khả năng phát hiện và theo dõi nhiều mục tiêu, hỗ trợ máy bay thực hiện các nhiệm vụ không chiến và tấn công mặt đất.

Su-35 cũng duy trì khả năng cơ động nổi tiếng của dòng Flanker. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào tốc độ tối đa để so sánh Su-30 và Su-35 thì sẽ bỏ qua phần quan trọng nhất của một tiêm kích hiện đại.

Khả năng chiến đấu còn phụ thuộc vào radar, cảm biến, hệ thống điện tử hàng không, tác chiến điện tử, vũ khí, khả năng mang nhiên liệu và cách tổ chức nhiệm vụ. Một chiếc máy bay nhanh hơn không nhất thiết có lợi thế trong mọi tình huống.

Sự khác biệt giữa 2 dòng vì thế nằm nhiều ở cách chúng được sử dụng. Su-30 với 2 phi công phù hợp với những nhiệm vụ đòi hỏi quản lý nhiều hệ thống và thời gian hoạt động dài.

Su-35 lại tập trung vào khả năng của một tiêm kích 1 chỗ có hệ thống cảm biến, động cơ và điện tử được nâng cấp mạnh.

Nga duy trì cả 2 vì chúng có thể bổ sung cho nhau. Su-30 cung cấp một nền tảng đa nhiệm 2 chỗ, trong khi Su-35 hướng tới khả năng tác chiến của tiêm kích 1 chỗ hiện đại hơn.

Nói cách khác, Su-30 và Su-35 không đơn giản là 2 chiếc Flanker có tốc độ khác nhau. Chúng đại diện cho 2 cách tiếp tục phát triển một thiết kế có từ thời Liên Xô.

Việt Hùng