SpaceX nộp hồ sơ IPO hướng tới mục tiêu biến quỹ đạo thành trung tâm dữ liệu AI

SpaceX hướng tới mục tiêu biến quỹ đạo thành trung tâm AI. Ảnh: Reuters.

Tập đoàn SpaceX vừa chính thức nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng nhằm huy động nguồn vốn khổng lồ cho tham vọng biến nhà sản xuất tên lửa này thành một thế lực điện toán. Tỷ phú Elon Musk cho biết kế hoạch này bao gồm việc phóng khoảng 1 triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo để vượt qua các giới hạn về năng lượng và nguồn nước trên Trái Đất.

Dự kiến đợt IPO này có thể giúp công ty huy động tới 75 tỷ USD và trở thành thương vụ niêm yết lớn nhất trong lịch sử. Tuy nhiên các chuyên gia phân tích đang đặt ra nhiều dấu hỏi lớn về tính khả thi của dự án khi đối chiếu với thất bại của những mô hình tương tự trong quá khứ.

Trước đó Microsoft từng thực hiện dự án Natick với ý tưởng hạ các container trung tâm dữ liệu xuống đáy biển để tận dụng nước làm mát tự nhiên và năng lượng sạch. Mặc dù đạt được các mục tiêu kỹ thuật nhưng Microsoft đã phải từ bỏ mô hình này cách đây hai năm do thiếu nhu cầu từ khách hàng và chi phí vận hành không mang lại hiệu quả kinh tế.

Các chuyên gia nhận định bài học từ Microsoft là một lời cảnh báo cho SpaceX vì cả hai đều dựa trên các đơn vị mô đun đắt đỏ, khó mở rộng và không thể sửa chữa hay nâng cấp phần cứng định kỳ. Những rào cản này thậm chí sẽ trở nên nghiêm trọng hơn trong môi trường vũ trụ khắc nghiệt vốn đòi hỏi công nghệ giải nhiệt phức tạp và khả năng chống bức xạ cực cao cho các con chip AI.

Elon Musk khẳng định sẽ vượt qua mọi trở ngại bằng cách giảm mạnh chi phí phóng vệ tinh thông qua hệ thống tên lửa Starship thế hệ mới và phát triển các loại chip bền bỉ hơn. Ông tin rằng nhu cầu điện toán sẽ bùng nổ khi robot vượt qua số lượng con người và du hành không gian trở nên phổ biến.

Tuy nhiên các nhà phân tích tại MoffettNathanson ước tính việc duy trì một triệu vệ tinh AI có thể tiêu tốn hàng nghìn tỷ USD và đòi hỏi tần suất phóng tên lửa lên tới tám lần mỗi ngày. Hiện tại các lãnh đạo trong ngành như Jensen Huang của Nvidia vẫn cho rằng kinh tế của các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo chưa thực sự hấp dẫn so với việc nâng cao hiệu suất và tái chế tài nguyên ngay tại mặt đất.

Nhiều ý kiến cho rằng trung tâm dữ liệu ngoài không gian có thể chỉ là một thị trường ngách phục vụ cho các trạm vũ trụ hoặc mạng lưới vệ tinh quân sự thay vì thay thế hạ tầng dưới mặt đất. Dù công ty Blue Origin của Jeff Bezos cũng đang theo đuổi khái niệm tương tự với dự án Sunrise, thách thức về kinh tế vẫn là bài toán khó giải.

Trong khi Elon Musk đặt cược vào tương lai ngoài hành tinh, giới quan sát cho rằng việc tập trung giải quyết các vấn đề về năng lượng và môi trường trên Trái Đất vẫn là giải pháp thực tế hơn trong ngắn hạn. Cuộc đua đưa trí tuệ nhân tạo lên không trung vì thế không chỉ là một cuộc cách mạng công nghệ mà còn là một canh bạc tài chính đầy rủi ro.

Theo Reuters

Tiến Dũng