Số hóa xã hội học tập

Lớp học xóa mù chữ tại xã Ba Sơn sử dụng tài liệu, học cụ công nghệ thông tin để giảng dạy

Những năm gần đây cho thấy chuyển đổi số trong xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh đã được triển khai đồng bộ từ cơ sở giáo dục đến trung tâm học tập cộng đồng. Hiện nay, 100% trung tâm học tập cộng đồng đều có trang thông tin điện tử riêng phục vụ lưu trữ dữ liệu, chia sẻ tài liệu học tập và phổ biến những nội dung thiết thực để người dân chủ động tra cứu, tự học. Các nội dung tuyên truyền, bồi dưỡng, tọa đàm không chỉ diễn ra tại hội trường mà còn được đăng tải, chia sẻ trên trang thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số, giúp người dân có thể theo dõi, tra cứu và tham gia từ xa.

Trong giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã tổ chức hàng nghìn lớp bồi dưỡng, sinh hoạt chuyên đề theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến; trong đó, riêng năm 2024 có 148 lớp bồi dưỡng với hơn 95.900 lượt người tham gia, cùng 2.324 cuộc thi, tọa đàm về khuyến đọc. Những con số này cho thấy việc học không chỉ diễn ra trong thời điểm của tuần lễ, mà từng bước lan tỏa trên không gian mạng, trở thành nhu cầu thường xuyên, gắn với sinh hoạt cộng đồng.

Nhiều năm qua tại Thư viện tỉnh, các giải pháp phát triển văn hóa đọc được triển khai theo hướng lấy người dân làm trung tâm, coi việc hình thành và duy trì thói quen đọc là mục tiêu lâu dài. Bà Đặng Thùy Lan, Giám đốc Thư viện tỉnh cho biết: Cùng với việc luân chuyển sách về cơ sở, thư viện chú trọng hướng dẫn người dân, học sinh sử dụng máy vi tính, truy cập Internet, cài đặt các phần mềm hỗ trợ học tập môn Toán, tiếng Việt, tiếng Anh, đồng thời cung cấp sách điện tử và các chương trình đọc sách miễn phí. Trong 5 năm qua, Thư viện tỉnh đã số hóa gần 110.000 trang tài liệu địa chí, từng bước đưa nguồn tư liệu quý lên môi trường số để phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu của người dân.

Chuyển đổi số cũng tạo ra những thay đổi rất cụ thể ở người học. Bà Triệu Thị Lai, thôn Làng Khả, xã Nhất Hòa từng tham gia lớp xóa mù chữ năm học 2023 -2024. Sau khi biết đọc, biết viết, bà chủ động mua điện thoại thông minh, kết nối Internet để tìm hiểu thông tin phục vụ sản xuất. Từ đó, việc học với bà không dừng lại ở lớp xóa mù chữ, mà tiếp tục mỗi ngày thông qua chiếc điện thoại. Câu chuyện này phản ánh rõ tác động của chuyển đổi số trong việc kéo dài hành trình học tập của người dân sau xóa mù chữ, phù hợp với định hướng xây dựng xã hội học tập ở cơ sở.

Trong nhà trường và các cơ sở giáo dục, chuyển đổi số đang làm thay đổi cách tổ chức dạy và học. Hệ thống học bạ điện tử, học liệu số, lớp học trực tuyến được triển khai đồng bộ; 100% cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và trung tâm học tập cộng đồng đã ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giảng dạy và tổ chức hoạt động học tập. Ông Đặng Hồng Cường, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhận định: Chuyển đổi số là điểm sáng trong quá trình xây dựng xã hội học tập, bởi công nghệ giúp mở rộng cơ hội học tập cho mọi đối tượng, tạo điều kiện để người học tiếp cận tri thức linh hoạt hơn, thuận lợi hơn.

Không chỉ ở giáo dục phổ thông, chuyển đổi số còn hỗ trợ rõ nét cho giáo dục nghề nghiệp và đào tạo kỹ năng. Các lớp đào tạo nghề ngắn hạn, chuyển giao khoa học kỹ thuật được tổ chức ngay tại trung tâm học tập cộng đồng, kết hợp trực tiếp và trực tuyến, góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ 57,2% năm 2021 lên 64% năm 2024 và đạt 65% vào năm 2025. Cùng với đó, phong trào xây dựng xã hội học tập có những chuyển biến rõ rệt, đến nay, tỷ lệ “Gia đình học tập” đạt gần 80%, “Cộng đồng học tập” cấp thôn đạt trên 88%.

Thực tế cho thấy, khi tri thức có thể đến tận cơ sở qua Internet, khi người dân quen dần với việc tự tìm thông tin, tự học để phục vụ công việc và sinh hoạt hằng ngày, việc học dần trở thành thói quen tự nhiên, lan tỏa từ mỗi gia đình đến cộng đồng.

THẢO NGUYÊN