Số hóa công tác quản lý kinh doanh vận tải

Thời gian qua, nhiều ô tô đăng ký hoạt động dưới hình thức VTHK theo hợp đồng; nhưng thực tế lại tổ chức đón khách lẻ, bán vé, chạy theo lịch trình cố định; vi phạm pháp luật, gây khó khăn cho công tác quản lý, tạo cạnh tranh không bình đẳng với xe tuyến cố định.

Theo quy định mới, từ 10/8/2026, sẽ siết chặt điều kiện hoạt động của xe VTHK theo hợp đồng; như không được xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách, không được bán vé, không được thu tiền như hình thức VTHK theo tuyến cố định. Xe hợp đồng không được ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ nhiều khách hoặc nhiều người thuê khác nhau.

Xe hợp đồng cũng không được đón, trả khách tại trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc các điểm cố định do đơn vị vận tải thuê, hợp tác kinh doanh để tổ chức đón trả khách. Quy định này nhằm ngăn chặn việc hình thành các “bến cóc”, điểm trung chuyển tự phát “núp bóng” văn phòng đại diện, địa điểm giao dịch của DN vận tải.

Nghị định 218 cũng điều chỉnh quy định về tập huấn nghiệp vụ vận tải với lái xe. Việc tổ chức tập huấn không do DN vận tải thực hiện như trước đây, mà Sở Xây dựng sẽ lập kế hoạch, tổ chức các khóa tập huấn nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo. Việc tập huấn thực hiện theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến. Sau khi hoàn thành chương trình, học viên phải làm bài kiểm tra trong 120 phút, chấm theo thang điểm 10. Người đạt từ 5 điểm trở lên sẽ được cấp giấy chứng nhận tập huấn nghiệp vụ vận tải có thời hạn 5 năm.

Một điểm mới rất đáng quan tâm của Nghị định 218 là thiết lập cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu với hoạt động VTHK theo hợp đồng. Từ 1/1/2028, đơn vị kinh doanh VTHK theo hợp đồng phải thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu về các nội dung của hợp đồng VTHK trước khi thực hiện chuyến đi với Bộ Công an, thông qua Cục Cảnh sát giao thông. Dữ liệu được chia sẻ sẽ phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm và các hoạt động nghiệp vụ liên quan. Hệ thống dữ liệu này cũng được chia sẻ với Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, UBND cấp tỉnh để phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Trước xu hướng các tuyến đường bộ mở ra ngày càng nhiều, nhu cầu đi lại của người dân ngày càng tăng, hoạt động VTHK ngày càng nhộn nhịp, những quy định như trên là hoàn toàn hợp lý. Đặc biệt, các quy định như cung cấp dữ liệu hợp đồng trước chuyến đi được xem là bước triển khai quan trọng trong quá trình số hóa quản lý VTHK đường bộ; giúp phát hiện sớm, xử lý các dạng vi phạm đã tồn tại lâu nay như chạy sai hành trình, đón trả khách sai quy định, lợi dụng hình thức hợp đồng để tổ chức vận tải trái phép…; bảo đảm môi trường kinh doanh VTHK lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người dân, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Bùi Chánh Yên