Sợ bị hớ, Colombia muốn Thuỵ Điển giảm giá bán tiêm kích Gripen

Bộ Quốc phòng Colombia mới đây thông báo họ dự định xem xét lại và thương lượng mức giá thấp hơn với nhà sản xuất Saab của Thụy Điển cho hợp đồng cung cấp 17 tiêm kích hạng nhẹ JAS 39 Gripen E/F theo đơn đặt hàng ký kết vào tháng 11/2025.

Tại thời điểm đó, Bogota đã đồng ý với mức giá 3,135 tỷ euro, tức là trong khuôn khổ một hợp đồng trọn gói trị giá 184,4 triệu euro cho mỗi máy bay. Tuy vậy hiện nay quan điểm của quốc gia Nam Mỹ này đã thay đổi.

Theo thông tin từ tờ báo địa phương El Espectador, chính phủ và tổng thống mới Abelardo de la Espriella nhận thấy mức giá nói trên là quá cao và cần được xem xét lại.

Đất nước châu Mỹ Latin này đã tham chiếu giá của tiêm kích Gripen được Saab chào bán cho Thái Lan, khi quốc gia Đông Nam Á này đặt mua 4 máy bay chiến đấu JAS 39E/F vào tháng 8/2025 với mức giá 553 triệu USD, tức là mỗi máy bay có giá trị 138,25 triệu USD.

Tuy nhiên theo thông tin được đăng tải, Bogota không có ý định hủy bỏ hợp đồng mà chỉ muốn đạt được các điều khoản tốt hơn, không chỉ về giá cả mà còn về thỏa thuận hậu mãi.

Ngoài ra tờ El Espectador cũng ám chỉ việc chính phủ Mỹ đang hướng sự chú ý đến thương vụ này, bởi vì tiêm kích Gripen có khá nhiều linh kiện quan trọng của Mỹ, điều này cho phép Washington khởi xướng một cuộc điều tra về hành vi lạm dụng trong đấu thầu.

Trước diễn biến trên, ấn phẩm Defense Express đã đưa ra một số bình luận, ví dụ như họ nhắc đến việc ngay lập tức xuất hiện những lời chỉ trích cho rằng đơn giá 184,4 triệu euro cho một chiếc Gripen là quá cao, gây ra vụ bê bối lớn.

Tuy vậy trước làn sóng công kích, chính phủ Colombia đã lập tức tiến hành một cuộc kiểm toán chi tiết và không tìm thấy vấn đề gì về giá cả của hợp đồng đầy phức tạp này.

Nguyên nhân chủ yếu nằm ở việc điều kiện của Colombia khác xa Thái Lan, họ chưa từng vận hành tiêm kích Gripen cho nên cần phải thiết lập cơ sở hạ tầng mặt đất và vũ khí cho loại tiêm kích mới, ngoài ra phía Saab cũng đề cập đến tính minh bạch của quá trình mua sắm.

Ngoài ra Bogota có thể viện dẫn kinh nghiệm của Ukraine bất cứ lúc nào, để tham chiếu, 16 chiếc máy bay chiến đấu Gripen E/F hiện đại nhất của Thụy Điển do Tập đoàn Saab sản xuất được bán cho Kyiv với giá thành 138,5 triệu euro mỗi chiếc.

Tuy nhiên cần phải nói thêm, giá trị hợp đồng 2,2 tỷ euro chưa bao gồm toàn bộ cơ sở hạ tầng mặt đất, vũ khí và các dịch vụ bổ sung. Bởi vì song song với việc bán tiêm kích mới, Thụy Điển còn cung cấp cho Ukraine viện trợ quân sự.

Đặc biệt, Stockholm đang tích cực chuyển giao thiết bị mặt đất cho Không quân Ukraine hoàn toàn miễn phí, đồng thời đào tạo phi công và kỹ thuật viên, điều này khiến giá thành mỗi tiêm kích Gripen dành cho Kyiv được giảm đi đáng kể.

Việt Dũng