Siết quản lý ghế an toàn trẻ em trên ô tô: Chưa hợp quy không được bán ra thị trường

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi các địa phương, cơ quan và doanh nghiệp để thống nhất cách triển khai Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô. Trong đó, bộ nhấn mạnh yêu cầu bắt buộc về chứng nhận và công bố hợp quy trước khi sản phẩm được lưu hành.

Bộ Xây dựng cho biết thời gian qua đã nhận được nhiều phản ánh từ doanh nghiệp và các tổ chức đánh giá sự phù hợp liên quan đến việc thực hiện Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT.

Những vướng mắc chủ yếu tập trung vào thủ tục đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp, cũng như việc chứng nhận và công bố hợp quy đối với sản phẩm ghế an toàn trẻ em.

Pháp luật hiện hành quy định rõ: Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m trên ô tô, người lái xe phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, trừ xe kinh doanh vận tải hành khách. Quy định này là cơ sở để ban hành Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT, có hiệu lực từ ngày 1-1-2026.

Hiện có nhiều mẫu ghế trẻ em được bán trên thị trường, trong đó có một số mẫu chưa được xác nhận đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật. Ảnh: CTV

Đáng chú ý, thiết bị an toàn cho trẻ em trước đây chưa nằm trong danh mục hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc quản lý chuyên ngành. Tuy nhiên, việc chứng nhận và công bố hợp quy vẫn phải thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật, dựa trên cơ chế quản lý chất lượng theo mức độ rủi ro.

Bộ Xây dựng yêu cầu, trước ngày 1-7-2026, việc công bố hợp quy phải tuân thủ đầy đủ Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT. Theo đó, sản phẩm phải được chứng nhận phù hợp bởi tổ chức do Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ định. Sau đó, doanh nghiệp thực hiện công bố hợp quy tại cơ quan chuyên môn địa phương.

Từ ngày 1-7-2026, việc quản lý sẽ chuyển sang áp dụng theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các nghị định hướng dẫn. Khi đó, sản phẩm sẽ được phân loại theo ba mức độ rủi ro gồm thấp, trung bình và cao. Mỗi mức sẽ có yêu cầu chứng nhận khác nhau.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, Bộ Xây dựng đang xây dựng danh mục phân loại rủi ro. Vì vậy, doanh nghiệp và các tổ chức đánh giá sự phù hợp được yêu cầu chủ động chuẩn bị nhân lực, thiết bị và hệ thống quản lý chất lượng để sẵn sàng thực hiện.

Với các đơn vị kiểm định và chứng nhận sản phẩm, Bộ yêu cầu rà soát toàn bộ năng lực hoạt động. Việc đăng ký hoạt động thử nghiệm, chứng nhận phải thực hiện tại Sở Xây dựng nơi đặt trụ sở. Sau khi được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện, nếu muốn thực hiện chứng nhận hợp quy, tổ chức phải đề nghị Cục Đăng kiểm xem xét chỉ định.

Đáng lưu ý, với sản phẩm thuộc nhóm rủi ro cao, việc chứng nhận hợp quy bắt buộc phải do tổ chức được cơ quan có thẩm quyền chỉ định thực hiện. Với nhóm rủi ro trung bình, tổ chức chứng nhận chỉ cần được công nhận theo quy định.

Về phía doanh nghiệp, Bộ Xây dựng yêu cầu nghiên cứu kỹ các quy định về yêu cầu kỹ thuật, phương thức đánh giá và hồ sơ công bố hợp quy. Trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, doanh nghiệp phải hoàn tất toàn bộ thủ tục chứng nhận và công bố hợp quy.

Doanh nghiệp cũng phải lựa chọn đúng tổ chức thử nghiệm, chứng nhận phù hợp với phạm vi của quy chuẩn. Đồng thời, phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ và chất lượng sản phẩm.

Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành chỉ đạo Sở Xây dựng tiếp nhận và xử lý hồ sơ đúng quy định, tránh gây ách tắc. Nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, cần kịp thời báo cáo để được hướng dẫn.

Cục Đăng kiểm Việt Nam được giao tiếp nhận, xem xét và chỉ định các tổ chức chứng nhận hợp quy. Việc này phải bảo đảm công khai, minh bạch và đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Việc triển khai đồng bộ quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô là cần thiết. Mục tiêu là bảo đảm an toàn giao thông và nâng cao chất lượng sản phẩm lưu hành trên thị trường.

VIẾT LONG