Siết kiểm tra hàng hóa sản xuất ở nước ngoài ghi xuất xứ Việt Nam

Cán bộ Hải quan cửa khẩu kiểm tra hàng hóa xuất khẩu

Động thái trên của ngành Hải quan nhằm ngăn chặn gian lận thương mại, chuyển tải bất hợp pháp và bảo vệ uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế...

Theo Cục Hải quan, trong bối cảnh thương mại quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, các xung đột thương mại giữa những nền kinh tế lớn gia tăng, cùng với xu hướng dịch chuyển đầu tư và sản xuất ngày càng mạnh mẽ. Bên cạnh đó là sự phát triển nhanh của thương mại điện tử xuyên biên giới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc kiểm soát nguồn gốc hàng hóa. Tình trạng lợi dụng xuất xứ để né tránh thuế, lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại, hợp thức hóa nguồn gốc và thực hiện hành vi chuyển tải bất hợp pháp được đánh giá có xu hướng gia tăng với phương thức ngày càng tinh vi khiến công tác quản lý hải quan đang đối mặt với nhiều thách thức mới.

Trước thực tế đó, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa theo đúng quy định của pháp luật về hải quan, quản lý ngoại thương, xuất xứ hàng hóa, ghi nhãn hàng hóa và xử phạt vi phạm hành chính.

Theo đó, đối với hàng hóa nhập khẩu cơ quan hải quan được yêu cầu kiểm tra đầy đủ hồ sơ khai báo liên quan đến nước xuất xứ, tên hàng, mã số HS, mô tả hàng hóa, chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O) và tiêu chí xuất xứ. Đồng thời, phải đối chiếu tính thống nhất giữa nội dung khai báo với bộ hồ sơ hải quan. Trường hợp phát sinh nghi vấn, cơ quan hải quan sẽ thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa, bao bì, chứng từ vận tải cùng các tài liệu liên quan để xác định chính xác xuất xứ.

Một nội dung được đặc biệt lưu ý là việc kiểm tra các trường hợp hàng hóa sản xuất ở nước ngoài nhưng trên hàng hóa hoặc bao bì đã ghi sẵn thông tin thể hiện xuất xứ Việt Nam. Những trường hợp có dấu hiệu giả mạo nhãn hàng hóa hoặc gian lận xuất xứ sẽ bị xử lý theo quy định.

Đối với hàng xuất khẩu, Cục Hải quan yêu cầu tăng cường kiểm tra từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến kiểm tra thực tế hàng hóa nhằm đánh giá khả năng đáp ứng các tiêu chí xuất xứ theo quy định hiện hành. Cơ quan hải quan sẽ đối chiếu thông tin khai báo với nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, gia công và sản phẩm xuất khẩu. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, việc xác minh tại cơ sở sản xuất hoặc cơ quan cấp C/O sẽ được triển khai.

Theo Cục Hải quan, một số phương thức gian lận cần đặc biệt lưu ý gồm việc nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện từ nước ngoài nhưng chỉ thực hiện các công đoạn gia công, lắp ráp đơn giản rồi ghi xuất xứ Việt Nam; chia nhỏ hoạt động qua nhiều pháp nhân để hợp thức hóa nguồn gốc; hoặc khai báo sai hồ sơ đề nghị cấp C/O nhằm hưởng ưu đãi thuế quan.

Đối với hàng hóa gửi kho ngoại quan, các đơn vị được yêu cầu giám sát chặt chẽ hoạt động đóng ghép hàng hóa, thay đổi trạng thái bao bì, dán nhãn trước khi xuất đi nước thứ ba hoặc đưa vào tiêu thụ trong nước, nhằm ngăn ngừa nguy cơ chuyển tải bất hợp pháp.

Qua công tác phân tích rủi ro, Cục Hải quan xác định nhiều nhóm hàng cần tăng cường kiểm tra, gồm: gỗ và sản phẩm từ gỗ, thiết bị nội thất, thể thao, thép và các sản phẩm từ thép, điện tử và linh kiện, xe đạp điện, pin năng lượng mặt trời, pin lithium...

Việt Anh