Sau 1 tháng bán đại trà, xăng E10 còn những vướng mắc nào cần tháo gỡ?

Cung cấp gần 92 triệu lít xăng sinh học ra thị trường

Ngay sau khi có chủ trương áp dụng bán xăng sinh học E10 đại trà từ ngày 1/6, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tại NMLD Dung Quất nhằm đảm bảo nguồn cung xăng E10 ra thị trường và xăng khoáng cho các đối tác tự phối trộn.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất vận hành hơn 100% công suất để đáp ứng nhu cầu thị trường năng lượng, nhất là xăng E10 và xăng nền.

Để đảm bảo kế hoạch sản xuất và nguồn cung ổn định, BSR đã tổ chức rà soát, đánh giá hiện trạng hệ thống công nghệ, bồn bể, thiết bị pha trộn tại NMLD Dung Quất. Điều chỉnh, tối ưu quy trình công nghệ để đáp ứng yêu cầu sản xuất xăng nền và phối trộn xăng E10.

Theo báo cáo của BSR, đơn vị đã chủ động xây dựng phương án đảm bảo nguồn cung nguyên liệu, bao gồm xăng nền và ethanol (E100). Thiết lập, duy trì hợp tác với các nhà cung cấp ethanol để đảm bảo ổn định nguồn nguyên liệu phục vụ pha chế.

Song song với đó, triển khai công tác kiểm soát chất lượng trong toàn bộ quá trình sản xuất, pha trộn, lưu trữ và xuất bán xăng E10, đảm bảo sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Đồng thời, BSR phối hợp với các thương nhân đầu mối trong việc lập kế hoạch cung ứng, điều phối sản lượng xăng E10 ra thị trường, đảm bảo đáp ứng yêu cầu về tiến độ triển khai theo lộ trình của Bộ Công Thương.

Được biết, hiện nay quy trình xuất bán sản phẩm ra thị trường của NMLD Dung Quất thông qua hai hình thức là đường bộ và đường thủy. Đối với hệ thống xuất kho đường bộ, BSR đã chủ động đầu tư xây dựng, mở rộng và hoàn thiện hệ thống phục vụ sản xuất, pha chế và xuất bán xăng sinh học E10 nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tại Quảng Ngãi và khu vực lân cận với mức trung bình từ 400-800m3/ngày. Từ sau ngày 1/6, sản lượng trung bình khoảng 10.000m3/tháng.

Riêng việc xuất bán qua đường thủy thông qua Cảng xuất bán sản phẩm NMLD Dung Quất, để đảm bảo việc phối trộn, xuất bán hiệu quả, BSR đã triển khai cải hoán hệ thống phối trộn in-tank thông qua nâng cấp bể chứa sản phẩm TK-5203A được thiết kế với công suất phối trộn khoảng 500m3/giờ và công suất chứa tối đa 180.000m3 mỗi tháng.

Ngoài ra, BSR đang tiếp tục cải tiến đường ống và bể chứa sản phẩm TK-5203B nhằm bổ sung năng lực phối trộn E100 và cải tiến bể TK-5215A/B, đường ống nhập cấu tử MTBE E100.

Trong 6 tháng qua, BSR đã xuất bán ra thị trường thông qua nhiều hình thức với số lượng hơn 90 triệu m3 xăng sinh học.

Dự kiến hạng mục này sẽ đưa vào sử dụng từ tháng 11 tới. Theo đánh giá, sau khi hoàn thiện, khả năng phối trộn xăng E10 của NMLD Dung Quất lên tối đa khoảng 360.000 m3/tháng.

Đại diện BSR cho biết, qua 6 tháng, đã xuất bán ra thị trường các sản phẩm xăng E5 RON92 và E10 RON95 gần 92 triệu lít. Trong đó, sản phẩm E10 RON95 xuất bán gần 86 triệu lít. Riêng tháng 6, xuất bán hơn 45 triệu lít, cao gấp 118 lần so với tháng 1 cùng năm. Ngoài ra, BSR cũng cung cấp xăng nền cho các đối tác tự phối trộn pha chế xăng E10 RON95.

Nhiều khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ

Trong báo cáo gửi cơ quan chức năng, BSR cho biết công tác vận hành, sản xuất của đơn vị cơ bản đáp ứng yêu cầu về nhiên liệu cho thị trường trong nước trên cơ sở công suất tối đa của nhà máy. Đặc biệt, kể từ ngày 1/6, xăng sinh học E10 được bán đại trà thay thế cho xăng khoáng, song nguồn cung ethanol và các yêu cầu khác gặp không ít khó khăn đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của nhà máy.

Bên cạnh đó, BSR cho rằng, dù nguồn cung xăng E10 và xăng nền được xuất bán cơ bản được đảm bảo, đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối. Tuy nhiên, thị trường vẫn trong giai đoạn ổn định và thích nghi ban đầu, cần thời gian để hoàn thiện. Để thị trường vận hành hiệu quả, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông tạo niềm tin cho người tiêu dùng, hoàn thiện chính sách hỗ trợ đồng bộ giữa sản xuất, phân phối và tiêu thụ.

Đồng thời, việc sản xuất, phối trộn xăng E10 phụ thuộc đáng kể vào nguồn ethanol (E100). Trong đó, đối với Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất (BSR-BF) theo thiết kế khoảng 100.000 m3/năm. Trong khi nhu cầu chuyển đổi xăng E10 tại thị trường khu vực có thể vượt khả năng cung cấp của BSR-BF.

Ngoài xuất bán sản phẩm bằng đường bộ, BSR còn xuất bán xăng sinh học, xăng nền thông qua cảng xuất bán sản phẩm NMLD Dung Quất.

Do đó, việc phát triển đồng bộ nguồn cung E100 trong nước và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu là yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững của chuỗi cung ứng xăng sinh học.

Đại diện BSR cho biết, đặc thù công nghệ chế biến của NMLD Dung Quất và cơ cấu các cấu tử phối trộn, xăng tổng của BSR có hàm lượng olefin tương đối cao. Để sản xuất xăng E10 RON95, BSR cần sử dụng xăng nền có trị số octan (RON) tối thiểu 93,5 và hàm lượng olefin khoảng 32,5% thể tích.

Tuy nhiên, quy định hiện hành đang khống chế chặt chẽ chỉ tiêu olefin trong xăng thành phẩm, dẫn đến việc hạn chế khả năng tối ưu hóa phối trộn xăng nền, làm giảm tính linh hoạt và hiệu quả trong quá trình sản xuất xăng E10 RON95.

Ngoài ra, do xăng E10 chứa ethanol nên có tính phân cực, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến độ ổn định pha trong quá trình tồn chứa, vận chuyển và sử dụng. Tuy nhiên, hiện nay chưa có quy định cụ thể về danh mục phụ gia được phép sử dụng, yêu cầu kỹ thuật cũng như phạm vi áp dụng đối với xăng E10 và ethanol nhiên liệu.

Việc thiếu các hướng dẫn kỹ thuật nêu trên gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc lựa chọn và sử dụng phụ gia phù hợp nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm. Đồng thời, điều này cũng tiềm ẩn rủi ro đối với chất lượng xăng E10, an toàn của hệ thống tồn chứa, vận chuyển và sự ổn định của nhiên liệu trong quá trình lưu thông trên thị trường.

Đại diện BSR kiến nghị nghiên cứu áp dụng cơ chế linh hoạt đối với chỉ tiêu hàm lượng olefin trong xăng nền và xăng E10 RON95, trên cơ sở đánh giá toàn diện tác động đến phát thải, chất lượng nhiên liệu và tính năng sử dụng, nhằm tạo điều kiện triển khai hiệu quả, bền vững lộ trình sử dụng xăng sinh học E10.

Lê Đức