Mỹ điều 'sát thủ drone' Merops tới Trung Đông, dùng chiêu 'gậy ông đập lưng ông' từ kinh nghiệm Ukraine

Một binh sĩ phóng hệ thống chống máy bay không người lái Merops từ thùng xe tải trong quá trình thử nghiệm và huấn luyện vào ngày 18/11/2025, tại khu vực huấn luyện quân sự của Ba Lan. Ảnh: STAR AND STRIPES

Hệ thống Merops không đơn thuần là một tổ hợp phòng không tầm thấp mà là một hệ sinh thái tác chiến thông minh được tối ưu hóa dựa trên những bài học xương máu từ cuộc xung đột Nga-Ukraine. Trái tim của Merops là sự kết hợp giữa cảm biến đa phổ và trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tự học.

Về mặt công nghệ, hệ thống này giải quyết bài toán khó nhất của phòng không hiện đại: Phát hiện các vật thể bay có diện tích phản xạ radar cực nhỏ, thường xuyên thay đổi độ cao và bay bám địa hình.

Nhờ vào thuật toán thị giác máy tính tiên tiến, Merops có thể phân biệt chính xác giữa một con chim và một chiếc drone cảm tử chỉ trong tích tắc, ngay cả trong điều kiện tầm nhìn kém hoặc môi trường bị gây nhiễu điện tử nặng nề.

Vũ khí chính của Merops là các máy bay không người lái đánh chặn tốc độ cao mang tên Surveyor. Thay vì nổ mảnh diện rộng như các hệ thống truyền thống, các drone Surveyor được thiết kế để thực hiện những cú va chạm trực diện hoặc kích nổ tầm gần với độ chính xác cực cao.

Ảnh: X/Defense of Ukraine

Với vận tốc hành trình vượt ngưỡng 280 km/h và khả năng chịu được lực G lớn khi chuyển hướng, Surveyor có thể bám đuổi và tiêu diệt các dòng drone cảm tử phổ biến như Shahed một cách dễ dàng.

Điểm đột phá về thông số kỹ thuật nằm ở thời gian triển khai: Từ lúc radar phát hiện mục tiêu đến khi drone đánh chặn rời bệ phóng chỉ mất chưa đầy 5 giây, tạo ra một lưới lửa phản ứng nhanh gần như tức thời quanh các căn cứ quân sự.

Kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine đã giúp các kỹ sư Mỹ hoàn thiện khả năng "kháng nhiễu" cho Merops. Trong môi trường tác chiến hiện đại tại Trung Đông, nơi các hệ thống tác chiến điện tử hoạt động dày đặc, Merops không chỉ dựa vào tín hiệu GPS mà sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp với định vị quang học.

Điều này cho phép hệ thống vẫn hoạt động ổn định ngay cả khi bị "mù" về tín hiệu vệ tinh. Bên cạnh đó, tính kinh tế là một thông số gây kinh ngạc: Mỗi lần đánh chặn của Merops có chi phí chỉ khoảng 15.000 USD, thấp hơn hàng chục/hàng trăm lần so với một quả tên lửa Patriot.

Hệ thống Merops trong buổi tập trận tại Ba Lan, tháng 11/2025. Ảnh: Quân đội Mỹ (US Army)

Sự chênh lệch này cho phép quân đội Mỹ duy trì khả năng phòng thủ lâu dài trước các cuộc tấn công tiêu hao quy mô lớn mà không lo kiệt quệ về tài chính.

Khả năng cơ động của Merops cũng là một điểm cộng lớn khi triển khai tại các địa hình phức tạp ở Trung Đông. Toàn bộ hệ thống được thiết kế dạng mô-đun hóa, cho phép lắp đặt linh hoạt trên các xe bọc thép hạng nhẹ hoặc các container vận chuyển tiêu chuẩn.

Sự linh hoạt này giúp Mỹ nhanh chóng thiết lập các điểm chốt chặn di động, vá lại các lỗ hổng phòng không tại những khu vực mà radar chiến lược vừa bị tổn thất.

Việc đưa Merops từ Đông Âu sang Trung Đông không chỉ mang theo một món vũ khí mới, mà mang theo cả một tư duy chiến thuật đã được trui rèn qua thực chiến: Muốn chiến thắng drone, bạn phải sở hữu một hệ thống drone thông minh hơn, nhanh hơn và rẻ hơn đối phương.

Đào Cảnh