Sáng mai, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ khai mạc: Quốc hội chủ động, quyết liệt hành động, kịp thời kiến tạo thể chế phát triển

Sáng 3/8, Kỳ họp không thường lệ đầu tiên của Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc với khối lượng công việc vô cùng lớn. Quốc hội dự kiến xem xét 33 nội dung đều là những vấn đề cấp bách đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Trao đổi với PV Báo Đại biểu Nhân dân, ỦY VIÊN TRUNG ƯƠNG ĐẢNG, TỔNG THƯ KÝ QUỐC HỘI, CHỦ NHIỆM VĂN PHÒNG QUỐC HỘI LÊ QUANG MẠNH tin tưởng, Kỳ họp sẽ đạt kết quả thực chất trên cả ba phương diện: hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc và tạo động lực phát triển, tiếp tục khẳng định tinh thần đổi mới, chủ động, linh hoạt và quyết liệt hành động của Quốc hội.

- Thưa ông, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới?

- Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI được tổ chức trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng, với khối lượng công việc lớn và nhiều nội dung cấp thiết, trực tiếp liên quan đến yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và tạo động lực phát triển đất nước.

Theo chương trình dự kiến, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 dự án luật, 4 dự án nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến đối với 7 dự án luật và xem xét, quyết định 7 vấn đề quan trọng của đất nước. Đây là khối lượng công việc lớn, trong đó có nhiều nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, hoạt động của bộ máy nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: Phạm Thắng

Việc tổ chức Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương, kết luận của Trung ương, xử lý những vấn đề cấp bách, không thể chậm trễ, tháo gỡ ách tắc để tạo dư địa phát triển.

Tôi cho rằng, đây cũng là một điểm thể hiện rõ phương thức hoạt động của Quốc hội trong giai đoạn mới: chủ động hơn, linh hoạt hơn, bám sát thực tiễn hơn. Khi thực tiễn đặt ra những yêu cầu cấp thiết, Quốc hội không chờ đến kỳ họp thường lệ mới xem xét, quyết định, mà chủ động tổ chức kỳ họp không thường lệ để kịp thời giải quyết những vấn đề cấp thiết. Qua đó, vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa góp phần hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng pháp lý cho phát triển lâu dài.

Đồng thời, việc tổ chức Kỳ họp cũng góp phần giảm áp lực cho kỳ họp thường lệ cuối năm, để Quốc hội có điều kiện tập trung hơn vào những vấn đề lớn, có tính chiến lược.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: Phạm Thắng

- Xin ông cho biết những nội dung trọng tâm của Kỳ họp?

Kỳ họp tập trung vào một số nhóm vấn đề lớn.

Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế để tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng. Nhiều dự án luật được xem xét tại Kỳ họp liên quan trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Chẳng hạn, sửa đổi Luật Đầu tư theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; sửa đổi Luật Hải quan gắn với xây dựng hải quan số, cải cách thủ tục hành chính, quản lý rủi ro; hoàn thiện pháp luật về dầu khí nhằm thu hút nguồn lực đầu tư và bảo đảm an ninh năng lượng…

Thứ hai là hoàn thiện pháp luật phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Nhiều dự án luật tại Kỳ họp tập trung xử lý yêu cầu này, với mục tiêu phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, giảm tầng nấc trung gian, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước liên tục, thông suốt.

Thứ ba là hoàn thiện thể chế để thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây không chỉ là yêu cầu ứng dụng công nghệ trong quản lý mà còn là yêu cầu xây dựng khuôn khổ pháp lý phù hợp với phương thức phát triển mới, tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Quang cảnh phiên họp cho ý kiến về dự án Luật Phát triển đô thị. Ảnh: Lâm Hiển

Thứ tư là kịp thời xử lý những vấn đề cấp thiết, những vướng mắc lớn phát sinh trong thực tiễn. Quốc hội sẽ xem xét một số cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn cho một số dự án, công trình; xem xét cơ chế liên quan đến xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đây là những vấn đề đòi hỏi phải xem xét kỹ lưỡng, bảo đảm vừa tháo gỡ được vướng mắc của thực tiễn, vừa giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo đảm tính thống nhất và khả năng tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định một số vấn đề quan trọng của đất nước như chủ trương đầu tư các dự án hạ tầng lớn, việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia và công tác nhân sự thuộc thẩm quyền. Đây đều là những quyết định quan trọng, cần được xem xét thận trọng, bảo đảm tính đúng đắn, khả thi và hiệu quả.

- Với khối lượng công việc lớn như vậy, theo ông, yêu cầu đặt ra đối với công tác lập pháp tại Kỳ họp lần này là gì?

- Tôi cho rằng, yêu cầu quan trọng nhất là mỗi quyết định của Quốc hội phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, giải quyết được vấn đề thực tiễn và có khả năng đi ngay vào cuộc sống.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn liên tục nhấn mạnh yêu cầu quan trọng nhất là phải bảo đảm chất lượng của từng đạo luật, từng nghị quyết; mỗi dự án luật, mỗi dự án nghị quyết phải thực sự tháo gỡ được những vướng mắc đang cản trở phát triển, phải quy định rõ về chính sách, thẩm quyền, trách nhiệm và tổ chức thực hiện, khơi thông nguồn lực, tạo đà cho phát triển trong thời gian tới.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phát biểu tại Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với những vấn đề có phạm vi tác động rộng, các cơ quan của Quốc hội thời gian qua đã rất tích cực phát huy trí tuệ tập thể, lắng nghe đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá kỹ tác động của chính sách đối với người dân và doanh nghiệp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, xây dựng luật phải gắn chặt với tổ chức thi hành pháp luật. Quy định dù tốt nhưng khó thực hiện, không rõ trách nhiệm hoặc thiếu nguồn lực thì chưa thể coi là một chính sách hoàn chỉnh. Vì vậy, pháp luật phải rõ, khả thi, ổn định, có tính dự báo; đồng thời tạo không gian cho đổi mới sáng tạo và khuyến khích những người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Trong Kỳ họp, Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, như yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội là, mọi ý kiến đều được lắng nghe, giải trình đầy đủ, thuyết phục.

- Ông kỳ vọng gì ở Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI?

- Tôi kỳ vọng Kỳ họp sẽ hoàn thành tốt nhất chương trình đề ra, với chất lượng cao nhất và tinh thần trách nhiệm cao nhất trước cử tri và Nhân dân.

Các đại biểu tham dự Phiên họp thứ 4 Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Phát triển đô thị. Ảnh: Phạm Thắng

Kỳ họp cần tạo được kết quả thực chất trên cả ba phương diện: hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc và tạo động lực phát triển. Các luật, nghị quyết được thông qua phải thực sự góp phần giải quyết những vấn đề đang đặt ra; các quyết định quan trọng phải bảo đảm tính đúng đắn, khả thi và hiệu quả; những vấn đề còn có ý kiến khác nhau phải được thảo luận dân chủ, thẳng thắn, trên cơ sở khoa học và thực tiễn.

Tôi cũng kỳ vọng, qua Kỳ họp này, tinh thần đổi mới của Quốc hội khóa XVI tiếp tục được thể hiện rõ hơn: chủ động hơn nữa trước yêu cầu của thực tiễn, linh hoạt hơn nữa trong phương thức hoạt động, quyết liệt hơn nữa trong tháo gỡ điểm nghẽn và gắn chặt hoạt động lập pháp với yêu cầu phát triển đất nước.

Một Kỳ họp thành công không chỉ được đo bằng số lượng luật, nghị quyết được thông qua, mà quan trọng hơn là những quyết sách ấy có tạo ra chuyển biến trong thực tiễn hay không; người dân có thuận lợi hơn không, doanh nghiệp có thêm không gian phát triển không, nguồn lực xã hội có được giải phóng không, bộ máy có vận hành thông suốt, hiệu quả hơn không.

Các đại biểu tham dự Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Kinh doanh Bất động sản (sửa đổi). Ảnh: Hồ Long

Đó cũng là điều tôi kỳ vọng nhất ở Kỳ họp lần này. Quốc hội tiếp tục thể hiện rõ hơn vai trò kiến tạo thể chế phát triển; mỗi quyết sách được đưa ra phải thực sự trở thành một bước tiến về thể chế, một động lực mới cho phát triển và một kết quả cụ thể đáp ứng mong đợi của cử tri, Nhân dân.

Kỳ họp không thường lệ, vì vậy, không chỉ để giải quyết những công việc cấp bách trước mắt. Quan trọng hơn, đây là một phương thức để Quốc hội chủ động, linh hoạt và kịp thời hơn trước yêu cầu của thực tiễn, qua đó tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn và mở rộng không gian phát triển cho đất nước trong giai đoạn mới.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Phạm Thúy thực hiện

Phạm Thúy thực hiện