Sân chơi lớn cho nghệ thuật độc tấu, hòa tấu nhạc cụ dân tộc

Diễn ra tại Lâm Đồng và Thái Nguyên vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11, cuộc thi hướng tới tôn vinh âm nhạc truyền thống, khuyến khích sáng tạo và phát hiện những tài năng biểu diễn nhạc cụ dân tộc.

Hai đợt thi, 150 tiết mục biểu diễn

Cuộc thi do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan tổ chức. Với chủ đề “Âm sắc Việt - Hội tụ - Tỏa sáng”, sự kiện có sự tham gia của 33 đơn vị nghệ thuật, gần 800 nghệ sĩ, diễn viên và hơn 1.200 nhân sự.

Cuộc thi diễn ra qua hai đợt. Đợt 1 từ ngày 24-30/10 tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng, với 17 đơn vị nghệ thuật tham gia. Đợt 2 từ ngày 6-12/11 tại Nhà hát Ca, Múa, Nhạc quốc gia Việt Nam chi nhánh Thái Nguyên, với 16 đơn vị tham gia.

Cuộc thi cũng góp phần phát hiện, khuyến khích tài năng, nhất là nghệ sĩ trẻ, tạo động lực để các đơn vị tiếp tục đầu tư cho đào tạo và xây dựng lực lượng kế cận. (Nguồn: TTXVN)

Các đơn vị dự thi gồm nhà hát, đoàn nghệ thuật, học viện, nhạc viện, trường đào tạo nghệ thuật và đơn vị thuộc lực lượng vũ trang đến từ ba miền Bắc, Trung, Nam. Sự góp mặt của nhiều loại hình nghệ thuật tạo điều kiện giới thiệu sự đa dạng của âm nhạc truyền thống Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa nghệ sĩ và các cơ sở đào tạo.

Cuộc thi có bốn bảng, gồm độc tấu và hòa tấu dành cho các đơn vị kịch hát dân tộc; độc tấu và hòa tấu dành cho các đơn vị ca, múa, nhạc cùng cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp. Tổng cộng có 18 buổi thi biểu diễn với 150 tiết mục.

Các chương trình dự thi khai thác bài bản cổ nhạc, làn điệu trong các loại hình kịch hát dân tộc, dân ca truyền thống, cùng những tác phẩm cải biên, chỉnh lý, phát triển hoặc sáng tác mới trên cơ sở phong cách âm nhạc dân tộc. Một số bảng thi cho phép trình diễn tác phẩm âm nhạc nước ngoài được chuyển soạn, phối khí cho nhạc cụ dân tộc Việt Nam.

Ở nội dung độc tấu, mỗi thí sinh trình diễn hai tác phẩm trong thời lượng 8-14 phút. Với hòa tấu, mỗi nhóm hoặc dàn nhạc trình diễn ba tác phẩm, tổng thời lượng 12-21 phút.

Tôn vinh di sản, khuyến khích sáng tạo

Theo Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Xuân Bắc, số lượng đơn vị đăng ký tham gia cho thấy sức sống của nghệ thuật truyền thống và sự gắn bó của nhiều thế hệ nghệ sĩ với nhạc cụ dân tộc.

Từ tiếng đàn bầu sâu lắng, đàn tranh trong trẻo, đàn nguyệt trữ tình đến âm hưởng đặc trưng của các nhạc cụ vùng cao, Tây Nguyên và Nam Bộ, mỗi tiết mục góp phần thể hiện bản sắc văn hóa của từng vùng đất. Sự hội tụ của các phong cách biểu diễn tạo nên bức tranh âm nhạc đa dạng, phản ánh quá trình gìn giữ và thực hành di sản tại nhiều địa phương.

Thông qua các phần thi, nghệ sĩ có cơ hội thể hiện kỹ thuật biểu diễn, khả năng làm chủ nhạc cụ và tư duy sáng tạo trên nền tảng truyền thống. Nếu độc tấu đề cao năng lực cá nhân và khả năng chuyển tải sắc thái tác phẩm, hòa tấu đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên, khả năng tổ chức âm thanh và xử lý tổng thể chương trình.

Cuộc thi cũng góp phần phát hiện, khuyến khích tài năng, nhất là nghệ sĩ trẻ, tạo động lực để các đơn vị tiếp tục đầu tư cho đào tạo và xây dựng lực lượng kế cận. Việc cho phép chuyển soạn một số tác phẩm âm nhạc nước ngoài cho nhạc cụ dân tộc mở thêm hướng tiếp cận, giúp nghệ sĩ khai thác khả năng biểu đạt của nhạc cụ trong những không gian âm nhạc khác nhau.

Không dừng ở hoạt động tranh tài chuyên môn, cuộc thi còn tạo điều kiện để nghệ sĩ, giảng viên và các cơ sở đào tạo trao đổi kinh nghiệm, nâng cao chất lượng biểu diễn. Qua đó, sự kiện góp phần thúc đẩy bảo tồn, kế thừa và phát huy giá trị âm nhạc truyền thống, đưa nhạc cụ dân tộc đến gần hơn với công chúng đương đại.

P.V