Sắc lệnh hạn chế quyền công dân theo nơi sinh của Tổng thống Trump lại bị chặn

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước khi ký sắc lệnh về quyền công dân theo nơi sinh, ngày 6-8. Ảnh: AFP

Thẩm phán Deborah Boardman thuộc Tòa sơ thẩm liên bang tại Greenbelt, bang Maryland, đưa ra phán quyết theo đề nghị của các tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư, đại diện cho nhóm trẻ em có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sắc lệnh mới.

Bà cho rằng, sắc lệnh gần như chắc chắn vi phạm Hiến pháp Mỹ khi áp dụng đối với nhóm trẻ em thuộc vụ kiện tập thể đã được tòa công nhận.

Theo đó, Bộ Ngoại giao, Bộ An ninh Nội địa và Cơ quan An sinh xã hội Mỹ không được thực hiện các biện pháp can thiệp, từ chối hoặc không công nhận quyền công dân của những trẻ em thuộc phạm vi vụ kiện tập thể.

Tuy nhiên, các cơ quan liên bang vẫn có thể tiếp tục xây dựng và ban hành hướng dẫn về việc triển khai sắc lệnh.

Động thái trên diễn ra hơn 2 tháng, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ngày 30-6 ra phán quyết trong vụ việc liên quan đến nỗ lực trước đó của Tổng thống Trump, nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh đối với trẻ em sinh tại Mỹ có cha mẹ không phải công dân Mỹ hoặc không phải thường trú nhân hợp pháp.

Tòa án xem xét việc liệu Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ có bảo đảm quyền công dân đối với trẻ em sinh tại Mỹ có cha mẹ đang cư trú bất hợp pháp hoặc tạm thời hay không.

Điều khoản quốc tịch trong Tu chính án thứ 14 quy định những người sinh hoặc nhập quốc tịch tại Mỹ và thuộc quyền tài phán của nước này là công dân Mỹ.

Phán quyết ngày 30-6 là cơ sở pháp lý quan trọng được Thẩm phán Boardman viện dẫn khi xem xét sắc lệnh mới của Tổng thống Trump.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ngày 6-8, Tổng thống Trump ký 2 sắc lệnh hành pháp mới liên quan đến quyền công dân theo nơi sinh và “du lịch sinh con”.

Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Mỹ đã xây dựng dự thảo hướng dẫn thực thi sắc lệnh vào ngày 6-8, trong đó yêu cầu cha mẹ khi làm hộ chiếu cho con phải cung cấp bằng chứng về quốc tịch hoặc tình trạng nhập cư của chính mình. Đây là một trong những biện pháp được xem xét để triển khai chính sách mới của chính quyền Tổng thống Trump.

LÊ QUẢNG