Sa sút trí tuệ: WHO không khuyến cáo tự bổ sung vitamin để phòng ngừa

Theo WHO, sa sút trí tuệ là hội chứng do nhiều bệnh lý não bộ gây ra, làm suy giảm trí nhớ, tư duy, khả năng giao tiếp và thực hiện các hoạt động hằng ngày. Hiện có hơn 57 triệu người trên thế giới đang sống chung với sa sút trí tuệ và gần 10 triệu ca mới được ghi nhận mỗi năm. Bệnh Alzheimer là thể phổ biến nhất, chiếm khoảng 60-70% tổng số trường hợp.

Mặc dù hiện nay chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy một tỷ lệ đáng kể các trường hợp sa sút trí tuệ có liên quan đến những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi. Những yếu tố này bao gồm hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, ít vận động, cô lập xã hội, ô nhiễm không khí và các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu.

Tổng Giám đốc WHO, Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết, hiểu biết về các yếu tố nguy cơ của sa sút trí tuệ đã rõ ràng hơn nhiều so với trước đây. Những hướng dẫn cập nhật sẽ giúp các quốc gia chuyển các bằng chứng khoa học thành những biện pháp dự phòng cụ thể nhằm bảo vệ sức khỏe não bộ của người dân.

Sa sút trí tuệ không chỉ làm giảm khả năng sống độc lập và chất lượng cuộc sống của người bệnh mà còn tạo ra gánh nặng lớn cho gia đình, người chăm sóc và hệ thống y tế.

WHO không khuyến cáo tự bổ sung vitamin để phòng sa sút trí tuệ

Một điểm đáng chú ý trong hướng dẫn mới là WHO không khuyến nghị sử dụng thường quy các sản phẩm bổ sung vitamin B, vitamin E, axit béo omega-3 (PUFA) hoặc các chế phẩm đa vitamin, đa khoáng chất chỉ với mục đích phòng ngừa suy giảm nhận thức hoặc sa sút trí tuệ, nếu người bệnh không được chẩn đoán thiếu hụt.

Theo WHO, các bằng chứng hiện có chưa chứng minh lợi ích của việc bổ sung những sản phẩm này trong phòng ngừa sa sút trí tuệ đủ lớn để vượt trội so với nguy cơ có thể gặp phải do sử dụng không cần thiết.

WHO khuyến nghị những biện pháp nào?

Hướng dẫn mới của WHO được cập nhật dựa trên các bằng chứng khoa học tích lũy kể từ hướng dẫn đầu tiên ban hành năm 2019. Mục tiêu là giảm nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ thông qua thay đổi lối sống, kiểm soát bệnh mạn tính và hạn chế các yếu tố môi trường bất lợi.

WHO khuyến nghị người trưởng thành nên:

Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên.
Không hút thuốc lá.
Hạn chế hoặc tránh sử dụng rượu bia.
Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh.
Duy trì các hoạt động giao tiếp xã hội.
Thường xuyên tham gia các hoạt động kích thích nhận thức như đọc sách, học kỹ năng mới hoặc các bài tập rèn luyện trí não.
Giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí khi có thể...

Đây là khuyến nghị mới được bổ sung trong bản cập nhật năm 2026.

Bên cạnh đó, WHO nhấn mạnh việc kiểm soát tốt các bệnh lý tim mạch - chuyển hóa như tăng huyết áp, đái tháo đường và tăng cholesterol máu cũng góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Đối với người bị suy giảm thính lực, sử dụng máy trợ thính khi có chỉ định cũng được xem là một phần trong chiến lược bảo vệ sức khỏe nhận thức.

Mời bạn đọc xem thêm:

Thu An