Rút kinh nghiệm từ lũ lịch sử 2024-2025 để bảo vệ an toàn đê điều

Ngày 30/7, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị tập huấn kỹ thuật hộ đê, phòng chống lụt bão cho lực lượng chuyên trách quản lý đê điều các tỉnh, thành phố có đê từ cấp III đến cấp đặc biệt năm 2026.

Hội nghị nhằm nâng cao năng lực, chuyên môn nghiệp vụ trong công tác quản lý, hộ đê; phổ biến các quy định mới của pháp luật về đê điều và triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới; đồng thời cùng trao đổi, thảo luận về những khó khăn, vướng mắc, kết quả, bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý, hộ đê, hướng tới mục tiêu giữ vững an toàn hệ thống đê điều trong mùa lũ, bão năm 2026 và các năm tiếp theo.

Ông Phạm Đức Luận, Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Ngọc Hà

Hội nghị này tập trung đánh giá về diễn biến của các trận lũ đặc biệt lớn sau bão năm 2024, 2025, thực trạng hệ thống đê điều, bãi sông, lòng dẫn và công tác ứng phó, hộ đê, đảm bảo an toàn hệ thống đê điều khi thực hiện chính quyền 2 cấp ở địa phương, đồng thời phổ biến những điểm mới trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật về đê điều.

Ông Phạm Đức Luận, Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết, thiên tai ở nước ta trong những năm gần đây xảy ra ngày càng khốc liệt, cực đoan với nhiều loại hình thiên tai tại khắp các vùng miền trên cả nước. Đặc biệt trong hai năm 2024, 2025 liên tiếp xảy ra những đợt mưa lũ sau bão đặc biệt lớn, kéo dài nhiều ngày, thiết lập các mốc mực nước lũ lịch sử mới, uy hiếp đến an toàn hệ thống đê điều ở nước ta.

Năm 2024, siêu bão Yagi với cường độ rất mạnh (giật cấp 16-17), sức tàn phá rất lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng, bao phủ 26 tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa; hoàn lưu bão gây mưa lớn dài ngày, xuất hiện lũ đặc biệt lớn trên diện rộng (hầu hết các sông vượt mức báo động 3), trong đó lũ lịch sử xuất hiện trên nhiều tuyến sông thuộc hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình. Các hồ chứa đã phải vận hành xả lũ, đặc biệt là hồ chứa Thác Bà có thời điểm lưu lượng lũ đến hồ vượt quá khả năng xả lũ thiết kế của hồ, nguy cơ mất an toàn hồ chứa. Mưa lớn kéo dài cũng đã gây sạt lở đất, lũ ống, lũ quét tại hầu hết các tỉnh miền núi và trung du Bắc Bộ. Thống kê thiệt hại trong năm 2024, thiên tai đã làm 513 người chết và mất tích, trên 800 sự cố đê điều cùng nhiều công trình, nhà cửa, vật nuôi, hoa màu bị hư hỏng, cuốn trôi.

Đồng chủ trì Hội nghị có Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Phạm Đức Luận cùng Phó Cục trưởng Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Vũ Xuân Thành. Ảnh: Ngọc Hà

Năm 2025, thiên tai tiếp tục diễn ra dồn dập, khốc liệt, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố cực đoan, bất thường, vượt mức lịch sử. Đây là một trong những năm có số lượng bão và áp thấp nhiệt đới xuất hiện trên biển Đông nhiều nhất với 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới. Trong đó, bão số 10 (cuối tháng 9/2025) đã gây mưa lũ lớn trên hệ thống sông thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nhiều tuyến sông lên mức báo động 3 và trên báo động 3, riêng lũ sông Bưởi tại Kim Tân đã vượt mức lũ lịch sử năm 2007 là 0,08m.

Ngay sau đó, bão số 11 (đầu tháng 10/2025) tiếp tục gây ra đợt mưa lũ đặc biệt lớn trên hệ thống sông thuộc Bắc Bộ, lũ trên sông Cầu, sông Thương, sông Cà Lồ đã vượt mức lũ lịch sử (trên sông Cầu tại Gia Bảy vượt lịch sử năm 2024: 1,09m, tại Chã vượt lịch sử: 1,0m, tại Phúc Lộc Phương vượt lịch sử: 0,58m; trên sông Thương tại Cầu Sơn vượt lịch sử năm 1937: 0,76m, tại Phủ Lạng Thương vượt lịch sử năm 1986: 0,08m; trên sông Cà Lồ tại Mạnh Tân vượt lịch sử năm 2024: 0,41m).

Đây là hình thái thiên tai kép (bão chồng bão, lũ chồng lũ), gây lũ lịch sử, gây ra rất nhiều sự cố đê điều, trong đó có nhiều sự cố đặc biệt nghiêm trọng uy hiếp đến an chống lũ của đê; các tuyến đê đã phải tổ chức chống tràn ở mức rất cao, trên phạm vi rộng gần như toàn tuyến (các tuyến đê chính trên tuyến sông Cầu, sông Thương bị tràn trên 26,5km).

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung đánh giá về diễn biến của các trận lũ đặc biệt lớn sau bão năm 2024, 2025, thực trạng hệ thống đê điều, bãi sông, lòng dẫn và công tác ứng phó, hộ đê, đảm bảo an toàn hệ thống đê điều khi thực hiện chính quyền 2 cấp ở địa phương, đồng thời phổ biến những điểm mới trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật về đê điều.

Tại Hội nghị các đại biểu tham dự đã tích cực thảo luận, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc, bài học kinh nghiệm và đề xuất những giải pháp cần triển khai thực hiện trong thời gian tới phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành trước mắt cũng như lâu dài nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu giữ đê an toàn, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhà nước và nhân dân góp phần phát triển kinh tế, xã hội bền vững.

Tô Hội