Rừng là nền tảng cho tăng trưởng xanh và sinh kế lâu dài

Rừng đóng góp hàng nghìn tỷ đô la cho nền kinh tế toàn cầu

Sáng ngày 18/3, tại Vườn Quốc gia Cúc Phương (tỉnh Ninh Bình), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cùng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế về Rừng 2026 tại Việt Nam.

Ngày Quốc tế về Rừng (21/3) được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 28/11/2012 và được tổ chức đầu tiên vào năm 2013. Từ đó đến nay, sự kiện này được duy trì thường niên với các chủ đề khác nhau, được các quốc gia thành viên của Liên hợp quốc hưởng ứng thông qua nhiều hoạt động, sự kiện cấp quốc gia và địa phương, trong đó có Việt Nam.

Chủ đề toàn cầu của năm nay - "Rừng và Phát triển kinh tế bền vững" (Forests and Economies) - nhấn mạnh vai trò quan trọng của rừng trong thúc đẩy sự thịnh vượng, duy trì, điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và xây dựng các nền kinh tế có khả năng chống chịu khí hậu.

FAO nhấn mạnh, rừng đóng góp hàng nghìn tỷ đô la cho nền kinh tế toàn cầu thông qua các dịch vụ hệ sinh thái và nguồn nguyên liệu tái tạo; hơn một nửa GDP của thế giới phụ thuộc trực tiếp vào thiên nhiên, bao gồm cả rừng.

Tuy nhiên, hiện nay, rừng vẫn chưa được đánh giá đúng mức trong các quyết định kinh tế toàn cầu; nguồn đầu tư cho bảo vệ và phục hồi rừng vẫn còn hạn chế, chưa tương xứng so với tiềm năng thực sự của chúng. Vì vậy, sự kiện Ngày Quốc tế về Rừng của Việt Nam năm nay vừa là lời kêu gọi hành động, vừa là minh chứng cho những khả năng Việt Nam có thể phát huy trong tương lai.

Đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cùng các đại biểu trồng cây hưởng ứng Ngày Quốc tế về Rừng 2026.

Việt Nam dẫn đầu châu Á về phục hồi và quản lý rừng

Việt Nam là một trong những quốc gia dẫn đầu khu vực châu Á về nỗ lực phục hồi rừng và quản lý rừng bền vững. Rừng đóng góp trực tiếp cho nông nghiệp, du lịch, năng lượng, an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học, phòng chống thiên tai và cải thiện sinh kế vùng nông thôn. Từ dược liệu, lâm sản ngoài gỗ đến du lịch sinh thái, dịch vụ môi trường rừng và các chuỗi giá trị xanh, rừng đang giúp thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Với diện tích 14,87 triệu ha, rừng Việt Nam không chỉ thực hiện tốt chức năng bảo vệ môi trường sinh thái, môi trường sống của cộng đồng, ứng phó với biến đổi khí hậu, mà còn thực hiện chức năng quan trọng về an sinh xã hội và phát triển kinh tế.

Thống kê cho thấy, tốc độ tăng giá trị gia tăng toàn ngành lâm nghiệp trong giai đoạn 2021 - 2025 đạt khoảng 5% trong khi vẫn duy trì được tỷ lệ che phủ rừng ở mức 42,03%.

Vườn quốc gia Cúc Phương là vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, được thành lập năm 1962, nơi hội tụ những giá trị đặc sắc về đa dạng sinh học, văn hóa và giáo dục môi trường. Thực tế từ Cúc Phương cho thấy, bảo tồn rừng chỉ thực sự bền vững khi gắn liền với lợi ích kinh tế của người dân.

Ngành lâm nghiệp Việt Nam đã góp phần làm thay đổi cơ cấu kinh tế ở miền núi thông qua các chương trình, dự án lâm nghiệp, hình thành các vùng nguyên liệu phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản.

Phát triển lâm nghiệp cũng góp phần quan trọng thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển như: thủy điện, du lịch sinh thái, nuôi trồng thủy sản, dược liệu, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon,… từ đó góp phần tạo việc làm, cải thiện sinh kế, tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo, đặc biệt là cho đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa nơi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đóng góp chung vào thành tựu xóa đói, giảm nghèo của Việt Nam.

Đến nay, ước tính có khoảng 25 triệu người, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số đang sống trong và gần rừng, hàng ngày thực hiện hoạt động hưởng lợi trực tiếp hoặc gián tiếp từ rừng. Ngoài ra, hoạt động lâm nghiệp còn được thực hiện tại các khu công nghiệp và các làng nghề sử dụng nguyên liệu từ rừng để chế biến lâm sản.

Những kết quả này cho thấy, ngành lâm nghiệp không những có đóng góp vào GDP hay GVA (tổng giá trị gia tăng), mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp đầu vào cho các ngành kinh tế khác phát triển.

Ông Vinod Ahuja - Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam phát biểu tại sự kiện.

Hành động vì một tương lai xanh và bền vững cho các thế hệ mai sau

Ông Vinod Ahuja - Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam cho biết, rừng của Việt Nam không chỉ là một kho báu thiên nhiên; rừng còn là động lực mạnh mẽ cho các cơ hội kinh tế và sinh kế vùng nông thôn. Đầu tư cho rừng đồng nghĩa với đầu tư cho an ninh nguồn nước, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và tăng trưởng bền vững cho hàng triệu người. "Những sự kiện như thế này nhắc chúng ta rằng, việc bảo vệ rừng và củng cố các nền kinh tế dựa vào rừng phải luôn song hành, nếu chúng ta muốn xây dựng một tương lai thịnh vượng và bền vững" - ông Vinod Ahuja chia sẻ.

Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Trần Quang Bảo cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn về môi trường và kinh tế, vai trò của rừng càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững không chỉ là yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam, mà còn thể hiện các cam kết, nỗ lực của Việt Nam đóng góp cùng cộng đồng quốc tế để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu. Bảo vệ rừng không phải là trách nhiệm của riêng một quốc gia hay một ngành, mà là nỗ lực chung của Chính phủ, cộng đồng quốc tế, doanh nghiệp và người dân. Vì thế, chúng ta hãy cùng hành động vì một tương lai xanh và bền vững cho các thế hệ mai sau.

Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Trần Quang Bảo phát biểu tại sự kiện.

Ông Trần Quang Bảo cho biết, thời gian tới, ngành sẽ tập trung vào các trụ cột: quản lý rừng bền vững; phát triển chuỗi giá trị lâm sản không gây mất rừng; mở rộng dịch vụ hệ sinh thái; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời tăng cường vai trò của cộng đồng trong quản lý tài nguyên rừng.

Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển rừng bền vững, Việt Nam tiếp tục coi trọng hợp tác với các tổ chức quốc tế như FAO, Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ), Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF), Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP)… Đây là nguồn lực quan trọng giúp nâng cao năng lực quản lý, chuyển giao công nghệ và phát triển các mô hình kinh tế xanh./.

Diệu Hoa