Robot phẫu thuật chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải 'phép màu' thay thế bác sĩ

PGS.TS Phạm Văn Bình, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao, Hệ thống Y tế Vinmec, nhận định, phẫu thuật robot đã mở ra cách tiếp cận mới trong ngoại khoa tại Việt Nam, giúp nâng cao độ chính xác, tăng tính an toàn và tối ưu hiệu quả điều trị.

Mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng công nghệ này là mang lại kết quả điều trị tốt hơn, giảm sang chấn, rút ngắn thời gian hồi phục và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

PGS.TS Phạm Văn Bình chia sẻ về robot phẫu thuật ung thư. (Ảnh: Như Loan)

Tuy nhiên, thành công của phẫu thuật robot không phụ thuộc vào bản thân cỗ máy mà được quyết định bởi chất lượng của cả hệ sinh thái, bao gồm đội ngũ chuyên gia, quy trình điều trị, công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

Theo PGS Bình, chi phí vẫn là rào cản lớn nhất khiến công nghệ này chưa thể phổ cập rộng rãi. Khi số lượng nhà sản xuất tăng lên, công nghệ tiếp tục hoàn thiện và thiết bị trở nên phổ biến hơn, giá thành sẽ từng bước giảm. Nếu bảo hiểm y tế và các quỹ hỗ trợ người bệnh cùng tham gia chi trả, nhiều bệnh nhân, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn, sẽ có thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật hiện đại.

Ông cũng nhấn mạnh robot không phải "phép màu" có thể thay thế bác sĩ. Đây chỉ là công cụ hỗ trợ, còn chất lượng ca mổ vẫn phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và chiến lược điều trị của phẫu thuật viên. Điều này càng có ý nghĩa trong điều trị ung thư, nơi mỗi người bệnh cần được xây dựng phác đồ đa mô thức và cá thể hóa.

GS.TS Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, cho biết ngoại khoa Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu trong ghép tạng, phẫu thuật tim mạch, ghép tế bào gốc và nhiều kỹ thuật chuyên sâu khác.

Dù triển khai phẫu thuật robot muộn hơn một số quốc gia, Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá nhờ nền kinh tế tăng trưởng, chủ trương phát triển y tế chuyên sâu, chuyển đổi số và nhu cầu ngày càng lớn của người dân đối với các kỹ thuật điều trị hiện đại.

Theo ông, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để phát triển lĩnh vực này. Đội ngũ bác sĩ trẻ được đào tạo bài bản, khả năng tiếp cận công nghệ mới nhanh cùng mạng lưới hợp tác ngày càng rộng giữa các bệnh viện trong nước với những trung tâm y khoa hàng đầu thế giới tạo nền tảng thuận lợi để phát triển phẫu thuật robot.

Robot không thể thay thế bác sĩ mà chỉ là công cụ giúp phẫu thuật viên thao tác chính xác và hiệu quả hơn. (Ảnh minh họa: BSCC)

Theo GS.TS Trần Trung Dũng, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec, mọi chiến lược đổi mới công nghệ trong y tế đều phải hướng tới một mục tiêu cao nhất là mang lại lợi ích cho người bệnh.

Việc đầu tư các hệ thống phẫu thuật robot, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ hiện đại không chỉ giúp người dân được tiếp cận những phương pháp điều trị tiên tiến ngay tại Việt Nam mà còn góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và giảm khoảng cách với các nền y học phát triển.

Ông cho rằng đầu tư vào công nghệ phải song hành với đầu tư vào con người. Việt Nam hiện sở hữu đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và chuyên gia y tế có đủ năng lực để làm chủ các công nghệ tiên tiến nếu được tạo điều kiện về môi trường và hạ tầng.

Robot phẫu thuật, AI và các nền tảng số sẽ trở thành công cụ giúp đội ngũ y tế phát huy tối đa năng lực chuyên môn, đồng thời mở ra cơ hội đào tạo thế hệ bác sĩ trẻ và các nhà khoa học sẽ dẫn dắt y học công nghệ cao trong tương lai.

GS.TS.BS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, khẳng định phẫu thuật robot là bước tiến quan trọng của y học hiện đại nhưng không thể thay thế vai trò của người thầy thuốc.

Theo ông, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi được vận hành bởi đội ngũ bác sĩ có chuyên môn vững, đạo đức nghề nghiệp và tư duy khoa học. Khi đó, robot sẽ giúp mở rộng khả năng của phẫu thuật viên, nâng cao độ chính xác trong từng quyết định chuyên môn và tăng thêm niềm tin cho người bệnh.

Thứ trưởng cũng cho rằng thành công của phẫu thuật robot không nên được đo bằng số lượng thiết bị hay số ca mổ thực hiện, mà phải được đánh giá thông qua hiệu quả điều trị, mức độ an toàn, tốc độ phục hồi, chất lượng sống và lợi ích kinh tế mà người bệnh thực sự nhận được.

Như Loan