Robot bạn đời không được hoan nghênh ở Trung Quốc như doanh nghiệp dự tính

Robot nữ Tiểu Ưu trong video quảng cáo (trái) và trình diễn hôm 30/6 khác biệt khá nhiều gây thất vọng. Ảnh: Creaders.

Hôm 30/6, UBTech, công ty robot hình người hàng đầu của Trung Quốc, ra mắt dòng robot siêu mô phỏng sinh học mới. Với mức giá lên tới gần 1 triệu nhân dân tệ, những robot này không được thiết kế để làm việc nhà hay sản xuất trong nhà máy, mà tập trung vào chức năng bầu bạn về mặt cảm xúc, với thông điệp quảng bá là "được sinh ra vì tình yêu".

Trong khi đó, một startup khác mang tên Somnia Lab (Robot chung giấc mộng) ở Thâm Quyến vừa công bố hoàn tất ba vòng gọi vốn. Sản phẩm cốt lõi của công ty là robot tình dục, công khai tuyên bố được tạo ra để phục vụ nhu cầu tình dục.

Sự xuất hiện gần như đồng thời của hai hướng phát triển này đã làm bùng lên cuộc tranh luận về robot đồng hành. Khi AI bắt đầu đảm nhận vai trò gắn kết cảm xúc với con người, ranh giới giữa thế giới thực và thế giới ảo cũng trở nên ngày càng mong manh.

Thái Hoa (trái) biểu diễn cùng diễn viên Quách Đạt (phải) trong chương trình Gala Tết 1996. Ảnh: Creaders.

Từ "người yêu robot" trên sân khấu “Gala tết” đến robot biết yêu

Năm 1996, trong chương trình Gala mừng năm mới của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), diễn viên Quách Đạt biểu diễn cùng "bạn gái robot" mang tên Thái Hoa.

Robot khi ấy được mô tả là không già đi, không thay đổi cảm xúc, có thể tùy chọn nhiều tính cách như dịu dàng, đảm đang hay biết lắng nghe. Nhưng cuối cùng nhân vật của Quách Đạt vẫn thốt lên: "Con người dù có nhiều khuyết điểm nhưng biết yêu thương, biết đau đớn. Robot thì không".

Ba mươi năm sau, nhận định đó dường như không còn đúng nữa.

Ngày 30/6, UBTech tung ra thương hiệu mới “U World”, đồng thời giới thiệu dòng robot siêu mô phỏng U1.

Các robot đều có tên và "nhân dạng" riêng. Phiên bản nam mang tên “Lăng Dạ”, cao 1,83 m với ngoại hình như nhân vật trong game ngôn tình; phiên bản nữ mang tên “Tiểu Ưu”, được thiết kế với ngoại hình gần như hoàn hảo.

Theo những người trực tiếp trải nghiệm, robot có thể nhìn vào người đối thoại, chuyển động đầu và cổ tự nhiên khi giao tiếp, đồng bộ khẩu hình với giọng nói gần như theo thời gian thực.

Lớp da sử dụng vật liệu mô phỏng sinh học có độ đàn hồi gần giống người thật. Khi bắt tay, người dùng có cảm giác mềm, mát dịu và có phản hồi vật lý khá chân thực.

Đáng chú ý, ngoại hình robot còn có thể thay đổi theo yêu cầu khách hàng.

Robot Lăng Dạ và Tiểu Ưu của ABtech trong video quảng cáo.

Không biết làm việc, chỉ có nhiệm vụ yêu thương

Theo UBTech, đây là một trong những robot giống con người nhất hiện nay. Robot được tích hợp mô hình AI chuyên về đồng hành lâu dài, có thể nhận diện hơn 20 trạng thái cảm xúc, thực hiện khoảng 90% các động tác cơ bản của con người, đồng thời độ trễ giữa lời nói và cử động môi chỉ khoảng 20 mili giây.

Tuy nhiên, chúng không thể làm việc nhà, cũng không phục vụ trong nhà máy. Chức năng chính của dòng U1 là “đồng hành và hỗ trợ cảm xúc”.

Ông Đàm Mân, CEO UBTech khẳng định tại lễ ra mắt: "Tình yêu là liều thuốc chữa lành vĩnh cửu của thế giới".

Thông điệp này đã tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường. Trước thời điểm công bố, dòng U1 đã nhận hơn 13.300 đơn đặt hàng, gấp khoảng 10 lần số robot hình người cỡ lớn UBTech bán được trong cả năm trước. Cổ phiếu công ty từng tăng hơn 18%, đưa vốn hóa vượt 50 tỷ HKD.

Giá bán khiến nhiều người "tỉnh mộng"

Tuy nhiên, "tình yêu" của robot không dành cho tất cả mọi người. Robot U1 chỉ bán cho người trưởng thành với ba phiên bản: Bản bán thân giá 119.800 NDT; bản toàn thân 169.800 NDT.

Riêng bản cao cấp toàn thân chuyển động linh hoạt: Robot nam có giá 990.000 NDT; robot nữ 880.000 NDT.

Hai mẫu robot siêu phỏng sinh trong quảng cáo của Abtech. Ảnh: Creaders.

Mức giá quá cao khiến nhiều người nhanh chóng từ bỏ ý định sở hữu. Bên cạnh đó, robot thật trình diễn tại sự kiện ra mắt cũng bị cho là khác khá xa hình ảnh trong video quảng bá.

Phiên bản Lăng Dạ ngoài đời bị nhiều cư dân mạng nhận xét trông "cứng như búp bê", còn Tiểu Ưu khi trình diễn điệu valse vẫn xuất hiện hiện tượng chuyển động giật, thiếu tự nhiên.

Ngoài ra, thời lượng pin chỉ khoảng 2-4 giờ, đồng nghĩa mọi hoạt động tương tác đều bị giới hạn trong khoảng thời gian khá ngắn.

Ngay sau buổi ra mắt, thị trường có phản ứng tiêu cực khi giá cổ phiếu UBTech bị giảm gần 10%, trong khi chưa rõ có bao nhiêu khách hàng đã hủy đơn đặt cọc.

Khi được hỏi liệu robot có thể đóng vai người yêu hoặc phục vụ nhu cầu tình dục hay không, UBTech nói: "Robot của chúng tôi được định vị là sản phẩm đồng hành cảm xúc, không phải bạn trai, bạn gái hay bạn tình".

Nhà sáng lập UBTech Chu Kiếm cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng ông không muốn UBTech trở thành nhà sản xuất robot tình dục.

Robot Lăng Dạ trong quảng cáo (trái) và thực tế. Ảnh: Creaders.

Robot tình dục bước ra khỏi vùng cấm

Trong khi UBTech tránh xa lĩnh vực này, Somnia Lab lại đi theo hướng hoàn toàn ngược lại. Startup thành lập năm 2025 tại Thâm Quyến này tuyên bố mục tiêu phát triển robot dành riêng cho các tương tác thân mật.

Theo giới thiệu, robot nữ mang tên Silicon Ji (Khuê Cơ) đã hoàn tất phát triển và sắp thương mại hóa, còn robot nam dự kiến ra mắt trong năm 2027.

Robot sử dụng khung xương cường lực kết hợp cơ bắp in 3D nhằm giảm trọng lượng xuống khoảng 20 kg, dù cao tới 1,75 m.

Lớp da làm bằng vật liệu polyurethane gốc nước giúp tạo cảm giác gần với da người hơn silicon truyền thống, đồng thời có khả năng giữ nhiệt và dễ vệ sinh.

Điểm khác biệt lớn nhất là robot được tích hợp mô hình AI chuyên phục vụ các tương tác thân mật, có thể nhận biết cử chỉ, tư thế và mệnh lệnh bằng giọng nói để phản hồi phù hợp.

Somnia Lab hiện vẫn là một công ty khá bí ẩn. Điều đáng chú ý là, người sáng lập công ty không công khai danh tính thật, mà chỉ xuất hiện dưới bí danh "Sara" trong các cuộc phỏng vấn với truyền thông Trung Quốc.

“Sara” không tiết lộ tên thật, lý lịch hay quá trình khởi nghiệp. Công ty cũng không công bố danh sách cổ đông hoặc các quỹ đầu tư đã tham gia ba vòng gọi vốn.

Văn phòng công ty robot Somnia Lab được thành lập cuối năm 2025 tại Thâm Quyến Ảnh: Creaders.

Somnia Lab được thành lập cuối năm 2025 tại Thâm Quyến, tập trung phát triển robot tương tác thân mật.

Công ty cho rằng robot tình dục sẽ là một trong những ứng dụng thương mại đầu tiên của robot hình người, bởi đây là lĩnh vực mà người dùng sẵn sàng chi trả cao.

Công ty lựa chọn phát triển trước robot nữ mang tên “Silicon Ji” (硅姬 – Khuê Cơ), còn robot nam “Silicon Jun” (硅君, Khuê Quân) dự kiến ra mắt năm 2027.

Do chưa có hành lang pháp lý rõ ràng tại Trung Quốc, Somnia Lab dự định nhắm tới các thị trường nước ngoài như Nhật Bản, châu Âu và Mỹ trước.

Thị trường robot tình dục đã phát triển hơn một thập kỷ

Robot tình dục không phải khái niệm mới. Năm 2010, robot Roxxxy lần đầu xuất hiện tại triển lãm sản phẩm người lớn ở Las Vegas. Tuy nhiên, công nghệ thời điểm đó còn hạn chế nên robot không thể đi lại và chỉ phát các đoạn hội thoại được ghi âm sẵn.

Đến năm 2018, công ty Mỹ Realbotix ra mắt robot Harmony, có khả năng ghi nhớ sở thích người dùng, biểu lộ nét mặt và mô phỏng khoảng 20 kiểu tính cách khác nhau.

Dù vậy, Harmony vẫn không thể tự di chuyển và có giá bán tới trên 10.000 USD, khiến doanh số khá khiêm tốn.

Bước ngoặt xuất hiện từ năm 2025 khi AI tạo sinh bùng nổ. Nhiều hãng sản xuất búp bê tình dục bắt đầu tích hợp các mô hình AI như ChatGPT, cho phép sản phẩm trò chuyện, ghi nhớ và an ủi người dùng như một "bạn đồng hành".

Theo hãng nghiên cứu QYResearch, quy mô thị trường robot tình dục toàn cầu đạt khoảng 42 triệu USD trong năm 2025 và được dự báo tăng lên khoảng 430 triệu USD vào năm 2032.

Robot Harmony do Realbotix phát triển. Ảnh: Creaders.

Công nghệ càng phát triển, tranh cãi về vấn đề đạo đức càng gay gắt

Song song với sự phát triển của robot đồng hành, Trung Quốc cũng bắt đầu siết quản lý AI. Ngày 15/7/2026, chính phủ chính thức áp dụng “Quy định tạm thời về quản lý dịch vụ tương tác nhân cách hóa bằng AI”, yêu cầu các hệ thống AI không được tạo lập quan hệ thân mật với trẻ vị thành niên, không được dẫn dắt người dùng phụ thuộc cảm xúc và phải có cơ chế phát hiện các nguy cơ tự sát hoặc khủng hoảng tâm lý.

Nhiều vụ việc tại Mỹ trong những năm gần đây cho thấy việc con người quá phụ thuộc về mặt cảm xúc vào AI có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, từ cô lập xã hội đến các hành vi cực đoan.

Kết quả nghiên cứu của Đại học Stanford năm 2026 cho rằng các mô hình AI hiện nay có xu hướng quá chiều theo người dùng, khiến nhà sản xuất dễ tin rằng mình luôn đúng và giảm động lực giải quyết các mâu thuẫn trong đời thực.

Câu hỏi lớn không còn là robot có thể yêu con người hay không, mà là liệu con người có đang đánh đổi những mối quan hệ thực sự để tìm kiếm một "người bạn đời hoàn hảo" luôn phục tùng và không bao giờ phản đối.

Robot hình người có thể sẽ trở thành hình thái phát triển cuối cùng của AI, nhưng một mối quan hệ lành mạnh giữa con người với nhau không thể chỉ được xây dựng trên sự phục tùng tuyệt đối. Đây cũng là thách thức lớn nhất mà xã hội sẽ phải đối mặt khi công nghệ AI ngày càng tiến gần hơn tới đời sống riêng tư của con người.

Theo Creaders

Thu Thủy