Rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm giải ngân vốn đầu tư công

Giải ngân là thước đo trách nhiệm

Theo tính toán, trong 5 tháng cuối năm, mỗi tháng các chủ đầu tư thuộc Bộ Xây dựng phải giải ngân khoảng gần 5.000 tỷ đồng, đòi hỏi các dự án lớn phải tăng tốc thi công, tạo cơ sở hấp thụ số vốn còn lại.

Đại diện Vụ Kế hoạch - Tài chính thông tin, qua theo dõi thời gian qua, nhiều chủ đầu tư có kết quả giải ngân cao hơn bình quân chung của Bộ nhưng thực chất vẫn còn một số dự án chậm so với kế hoạch đăng ký.

Qua thống kê, nhiều dự án hoàn thành chậm so với kế hoạch như: Mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn; đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận; QL14B Đà Nẵng; nâng cấp mở rộng QL2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì; nâng cao tĩnh không cầu khu vực phía Nam; cầu đường sắt Đuống...

Bảo đảm tiến độ giải ngân nói chung, bên cạnh sự cần thiết trong đẩy mạnh thi công các dự án đang chậm tiến độ, Vụ Kế hoạch - Tài chính đã tham mưu lãnh đạo Bộ chỉ đạo các chủ đầu tư sớm hoàn thiện thủ tục khởi công 3 dự án trong năm 2026 theo kế hoạch, gồm: Hoàn thiện hầm Cù Mông; hành lang thủy logistics phía Nam và dự án 3 tuyến quốc lộ 53, 62, 91B kết nối vùng, thích ứng biến đổi khí hậu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan đơn vị liên quan sớm bàn giao mốc, ranh giới giải phóng mặt bằng để các địa phương triển khai thực hiện đối với các dự án chuẩn bị khởi công, đặc biệt là công tác bàn giao mốc, cọc ranh giới giải phóng mặt bằng tại các vị trí ga thuộc dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu rà soát khả năng giải ngân kế hoạch năm 2026 các dự án chuyển tiếp, để giải ngân số vốn được bố trí (bao gồm cả phần vốn đề xuất bổ sung kế hoạch năm nếu có), ngoại trừ số vốn hết nhiệm vụ chi. Trường hợp, dự án chậm tiến độ thực hiện giải ngân, không bảo đảm tiến độ hoàn thành dự án theo yêu cầu sẽ không được điều chỉnh giảm kế hoạch năm. Kết quả giải ngân các dự án sẽ làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ tập thể, cá nhân theo quy định.

Theo Bộ Xây dựng, tính chung 7 tháng đầu năm, trên tổng kế hoạch giải ngân khoảng 38.905 tỷ đồng (sau khi giảm trừ các dự án đường sắt cho địa phương), Bộ đã giải ngân gần 12.900 tỷ đồng, đạt hơn 33% kế hoạch. Tính riêng các chủ đầu tư thuộc Bộ Xây dựng giải ngân đạt hơn 35,5%; các chủ đầu tư thuộc địa phương chỉ đạt hơn 18%.

Dự kiến lũy kế giải ngân hết tháng 8/2026 khoảng hơn 16.000 tỷ đồng, đạt 41% kế hoạch. Từ nay cuối năm 2026, số vốn kế hoạch còn lại cần giải ngân rất lớn (khoảng 26.000 tỷ đồng), bình quân giải ngân mỗi tháng khoảng gần 5.000 tỷ đồng.

Rà soát từng dự án, xác định rõ thời hạn hoàn thành

Trao đổi với báo chí, ông Mạc Văn Nghiệp, Giám đốc ban điều hành dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn vẫn tất bật cùng các cuộc họp với lãnh đạo địa phương để gỡ “nút thắt” nguồn vật liệu đá, tạo đà bứt tốc sản lượng. Được giao kế hoạch vốn hơn 1.800 tỷ đồng trong năm 2026, tính đến nay, giá trị giải ngân tại dự án đạt khoảng 37%. Con số lũy kế đạt 100% kế hoạch đăng ký, song vị lãnh đạo vẫn chưa thể yên tâm khi sản lượng giải ngân những tháng gần đây có sự trồi sụt rõ nét. Nếu tháng 5, tháng 6/2026, giá trị giải ngân của dự án đạt từ 160 - 180 tỷ đồng thì hai tháng kế tiếp (tháng 7 và tháng 8) chỉ đạt khoảng 60 tỷ đồng. Bên cạnh lý do khu vực dự án đang bước vào mùa mưa, còn là khó khăn về nguồn vật liệu.

Hiện nay, nhu cầu đá cho dự án trong thời gian cao điểm 6 tháng cuối năm khoảng 596.000m3 đá các loại nhưng các mỏ cấp cầm chừng hoặc đã hết công suất. Theo đánh giá của tư vấn giám sát, việc khan hiếm vật liệu ảnh hưởng khoảng 25 - 30% tiến độ các dây chuyền. Nếu nguồn đá cung cấp đủ, trong những tháng cuối năm, số mũi thi công tại dự án dự kiến được tăng gấp 1,5 lần so với hiện tại để tập trung cho các hạng mục có sản lượng giải ngân lớn.

Ông Nguyễn Đình Thắng, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp - Ban QLDA Thăng Long, đến ngày 30/7, bên cạnh 2 dự án đang giải ngân chậm gồm Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng do đang hoàn tất các thủ tục để quyết toán hoàn thành, dự án cầu Ninh Cường đã vượt kế hoạch đăng ký hơn 23 tỷ đồng, dự án Phan Thiết - Dầu Giây vượt kế hoạch hơn 20 tỷ đồng.

Trên tổng số hơn 1.100 tỷ đồng được giao năm 2026, giá trị giải ngân của Ban đã đạt gần 396 tỷ đồng (đạt 35,7% kế hoạch), vượt hơn 32 tỷ đồng so với kế hoạch đăng ký đến hết tháng 7/2026.

Giám đốc Ban QLDA 85 Nguyễn Văn Long cho biết, hiện dự án hoàn thiện hầm Núi Vung vẫn giải ngân chậm, chỉ đạt 78% kế hoạch đăng ký đến hết tháng 7 do gói thầu thi công xây dựng hầm mới được triển khai. Theo ông Long, Ban QLDA 85 là một trong những Ban QLDA giải ngân tốt nhất thời điểm hiện nay, kết thúc tháng 7/2026, Ban QLDA 85 ghi nhận giá trị giải ngân hơn 1.570 tỷ đồng, vượt hơn 19% so với kế hoạch, đạt hơn 43% kế hoạch năm.

Tiếp tục đẩy tiến độ giải ngân thời gian cuối năm, dự án đầu tư hoàn thiện hầm Cù Mông đang được Ban tiến hành lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu xây lắp, dự kiến khởi công trước ngày 15/8/2026 và sẽ giải ngân khoảng 240 tỷ đồng trong năm 2026. Để bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch, Ban QLDA 85 sẽ rà soát, phân loại từng dự án chậm theo từng nguyên nhân để xử lý, xác định rõ thời hạn hoàn thành và trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân.

Với những dự án có tỷ lệ giải ngân thấp sẽ được tăng cường kiểm tra hiện trường, xử lý kịp thời các vướng mắc, yêu cầu nhà thầu bổ sung nhân lực, thiết bị, tăng ca, tăng mũi thi công, áp dụng các chế tài theo hợp đồng đối với nhà thầu vi phạm tiến độ. Trường hợp cần thiết xem xét thay thế nhà thầu không đáp ứng năng lực.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các chủ đầu tư, Ban QLDA quyết liệt đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. (Ảnh: Tạ Hải)

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các chủ đầu tư, Ban QLDA bám sát tiến độ, thực hiện phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm”, không để bất kỳ nhiệm vụ nào quá hạn; lấy kết quả giải ngân làm tiêu chí đánh giá người đứng đầu. Từ nay đến cuối năm, Bộ Xây dựng phải giải ngân hơn 26.000 tỷ đồng vốn đầu tư công còn lại và hoàn thành 66 văn bản quy phạm pháp luật. Bộ trưởng yêu cầu tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh thủ tục, bảo đảm “vốn đến đâu, giải ngân đến đó”, kiên quyết xử lý trách nhiệm các đơn vị để xảy ra chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan.

Gia Hồng