Rau màu bất ngờ cháy lá, vàng úa, nông dân Đồng Tháp mất ăn, mất ngủ

Những cánh đồng rau phủ màu vàng úa

Những ngày giữa tháng 7/2026, không khí tại các vùng chuyên canh rau màu ở các xã: Long Hưng, Long Định, Tân Phước 3, Châu Thành, Tân Hương và phường Trung An (tỉnh Đồng Tháp) trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Những cánh đồng rau vốn phủ kín màu xanh nay loang lổ những mảng vàng úa, nhiều diện tích chỉ còn trơ gốc.

Dọc các tuyến đường nội đồng, nhiều diện tích rau thơm, rau răm, rau muống, tía tô... đồng loạt cháy mép lá, vàng úa rồi héo rũ.

Vườn rau răm của người dân bị vàng lá, khô ngọn bất thường.

Không khí trên cánh đồng trở nên trầm lắng. Thay vì tất bật chăm sóc hay thu hoạch như thường lệ, nhiều nông dân chỉ lặng lẽ đi dọc các luống rau để kiểm tra mức độ thiệt hại. Không ít người đành nhổ bỏ những luống rau vừa đến kỳ thu hoạch vì cây đã chết khô hoặc không còn giá trị thương phẩm.

Đứng lặng giữa gần 3 công (3.000 m2) rau răm bị hư hại, anh Nguyễn Văn Tâm (ngụ xã Long Định) không giấu được sự xót xa.

"Gia đình tôi trồng rau đã nhiều năm nhưng chưa bao giờ gặp tình trạng như lần này. Ban đầu cây vẫn phát triển bình thường, nhưng chỉ sau vài ngày thì lá bắt đầu cháy mép, vàng dần rồi héo rũ. Dù đã tăng cường tưới nước, bón phân và phun thuốc theo hướng dẫn nhưng cây vẫn không hồi phục. Mỗi ngày nhìn ruộng rau chết dần mà xót lắm, vì toàn bộ vốn liếng và công sức đều dồn vào vụ này. Nếu tình trạng kéo dài, nông dân chúng tôi sẽ rất khó xoay xở", anh Tâm chia sẻ.

Anh Tâm cho biết, vườn rau của gia đình bắt đầu xuất hiện tình trạng cháy lá, vàng lá khoảng 4 ngày nay.

Cách đó không xa, bà Trần Thị Hồng (ngụ xã Long Hưng) cho biết, nhiều luống rau đang vào vụ thu hoạch thì bị hư hại nặng.

Bà kể: "Nhiều luống rau của gia đình xuất hiện hiện tượng vàng đọt, lá quăn lại rồi khô cháy, cây không thể phát triển. Có những luống mới xuống giống được hơn chục ngày cũng bị ảnh hưởng nên gần như mất trắng. Chi phí giống, phân bón, nhân công đều đã bỏ ra, giờ thu hoạch không được bao nhiêu nên thiệt hại rất lớn. Chúng tôi chỉ mong cơ quan chuyên môn sớm xác định nguyên nhân và có hướng dẫn cụ thể để bà con biết cách xử lý, hạn chế thiệt hại trong các vụ tiếp theo".

Theo nhiều nông dân, điều đáng lo ngại là hiện họ không dám tiếp tục bơm nước từ kênh vào ruộng, cũng không dám bón phân hay chăm sóc vì sợ cây chết nhanh hơn. Điều bà con mong mỏi lúc này là cơ quan chức năng sớm công bố nguyên nhân chính thức, xử lý nguồn nước và có chính sách hỗ trợ để người dân có điều kiện tái sản xuất.

Nhiều diện tích ngò gai, tía tô của người dân xuất hiện tình trạng cháy lá.

Không chỉ người trồng rau chịu thiệt hại, nhiều thương lái thu mua tại các vùng chuyên canh ở Đồng Tháp cũng rơi vào cảnh "án binh bất động" khi chưa dám thu mua rau từ khu vực bị ảnh hưởng.

Chị Đỗ Thị Ngọc (thương lái thu mua rau tại xã Long Định) cho biết, từ khi xảy ra hiện tượng rau cháy lá, vàng đọt, chị gần như tạm ngưng thu mua vì lo ngại liên quan đến chất lượng và độ an toàn của sản phẩm.

"Trước đây, mỗi ngày tôi thu mua vài tấn rau để bỏ mối cho các chợ đầu mối và tiểu thương. Nhưng mấy ngày nay tôi phải tạm dừng vì chưa có kết luận chính thức về nguyên nhân rau bị hư. Nếu lỡ thu mua rồi xảy ra vấn đề về an toàn thực phẩm thì không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà thương lái cũng phải chịu trách nhiệm, mất uy tín với khách hàng", chị Ngọc chia sẻ.

Thiệt hại ước tính hơn 20 tỷ đồng

Ông Lê Chí Thiện, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, cho biết, tính đến ngày 15/7, toàn tỉnh ghi nhận khoảng 319 ha cây trồng của 627 hộ dân tại các xã: Long Hưng, Long Định, Tân Phước 3, Châu Thành, Tân Hương và phường Trung An bị ảnh hưởng.

Trong đó, rau màu bị thiệt hại nặng nhất với hơn 227 ha, tiếp đến là 68,1 ha lúa và 23,6 ha cây ăn trái, cây giống. Tổng thiệt hại ban đầu ước tính hơn 20 tỷ đồng.

Hiện tượng bất thường bắt đầu xuất hiện từ ngày 6/7 và nhanh chóng lan rộng. Các loại rau bị ảnh hưởng nhiều nhất gồm: húng cây, tía tô, rau om, quế, rau răm, cải ngọt, rau muống... Không chỉ cây trồng, nhiều loại thủy sinh như lục bình và cỏ dại ven bờ cũng đồng loạt chết bất thường.

Theo thống kê, khoảng 319 ha cây trồng của 627 hộ dân trên địa bàn tỉnh bị ảnh hưởng.

Cũng theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, qua quá trình rà soát, phân tích và đánh giá ban đầu, 100% diện tích cây trồng bị ảnh hưởng đều sử dụng nguồn nước lấy trực tiếp từ hệ thống kênh, rạch.

Trong khi đó, những diện tích sử dụng nước từ ao, hồ chứa hoặc các nguồn nước dự trữ riêng không ghi nhận hiện tượng tương tự. Đây là căn cứ quan trọng để bước đầu nhận định nguyên nhân có liên quan đến nguồn nước tưới.

Từ ngày 9 đến 12/7, ngành chức năng đã lấy mẫu nước tại 23 vị trí trên hệ thống kênh, rạch để phân tích.

Kết quả ban đầu cho thấy nhiều chỉ tiêu môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Nguồn nước có dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ nặng, hàm lượng oxy hòa tan thấp; các chỉ số Amoni, Nitrit, COD và hàm lượng sắt đều vượt ngưỡng cho phép, có khả năng làm tổn thương nghiêm trọng bộ rễ cây trồng, dẫn đến hiện tượng cháy lá, vàng đọt và chết cây.

Trước diễn biến phức tạp của vụ việc, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo người dân tạm ngưng bơm nước từ hệ thống kênh, rạch để tưới, đồng thời không thu hoạch, tiêu thụ các loại rau bị ảnh hưởng cho đến khi có kết luận chính thức.

Các đơn vị chức năng cũng đang tổ chức trục vớt lục bình và cây thủy sinh chết nhằm khơi thông dòng chảy, phối hợp với Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiền Giang vận hành hệ thống thủy lợi để bổ sung nguồn nước sạch, cải thiện chất lượng nước nội đồng.

Song song đó, việc phân tích các mẫu nước, mẫu đất và mẫu cây trồng đang được khẩn trương hoàn tất để sớm xác định nguyên nhân chính thức và ban hành quy trình kỹ thuật giúp nông dân phục hồi sản xuất.

UBND tỉnh Đồng Tháp đã chỉ đạo Công an tỉnh chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan điều tra, xác minh các nguồn xả thải có dấu hiệu vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và xử lý nghiêm nếu phát hiện sai phạm.

Bên cạnh đó, các sở, ngành đang khẩn trương rà soát các quy định hiện hành để tham mưu UBND tỉnh ban hành phương án hỗ trợ phù hợp, giúp hàng trăm hộ dân sớm khắc phục thiệt hại, ổn định đời sống và khôi phục sản xuất.