Rạng danh truyền thống hiếu học của trường THCS Định Tiến - Thanh Hoá

65 năm đã qua kể từ ngày thành lập trường cấp 2 Định Tiến, nay là Trường THCS Định Tiến (1961 – 2026). Trong bom rơi, đạn nổ, giữa những ngôi nhà tranh đơn sơ dưới hầm sâu 1,8 m, được che chắn bằng ụ đất đắp bao quanh, các học sinh vẫn miệt mài học tập, thầy cô giáo vẫn kiên trì gieo chữ, giữ vững ngọn lửa tri thức nơi tuyến lửa hậu phương chống Mỹ cứu nước để góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. 

Giáo viên trường THCS Định Tiến (Thanh Hoá) hôm nay. 

Những chiếc mũ rơm năm nào không chỉ che đầu các học sinh khỏi mảnh bom, mà còn như biểu tượng của tinh thần hiếu học, của ý chí không khuất phục trước gian khổ. Giữa tiếng còi báo động, giữa những buổi học còn vương mùi khói bom, thầy trò vẫn cùng nhau vun đắp ước mơ, tin tưởng vào một ngày mai hòa bình, thống nhất đất nước.

Ba năm học trong khói lửa chiến tranh trôi qua trong những năm trước đây, nay là 4 năm, lớp lớp học sinh trường THCS Định Tiến lần lượt trưởng thành, vượt qua kỳ thi tốt nghiệp với nhiều thành tích đáng tự hào. Nhiều học sinh ngay từ những năm đầu mới thành lập đã đạt được nhiều thành tích cao trong học tập như ông Đàm Duy Hân (người Định Thành) cựu học sinh khóa 1 đã đạt danh hiệu “Học sinh Bắc Lý”, sau đó là học sinh chuyên toán khóa 1 Đại học tổng hợp Hà Nội (cũ); Ông Vũ Đình Thăm đoạt giải Nhì môn toán cấp tỉnh năm học 1966 – 1967.  Thập niên 80 có Bà Trịnh Thị Thu được tuyển thẳng vào Trường Đại học Sư phạm Vinh; Thập niên 90 có anh Vũ Đình Sử được tuyển thẳng vào Học viện Quân y.  Nhiều học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi môn Văn hóa cấp huyện, cấp tỉnh, các cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học, thi viết thư quốc tế UPU và nhiều sân chơi trí tuệ khác. Từ năm học 2000-2001 đến nay, nhà trường liên tục đạt danh hiệu Tập thể Lao động tiên tiến, Tập thể Lao động xuất sắc cùng nhiều hình thức khen thưởng. Có năm học nhà trường đã được nhận Cờ thi đua đơn vị dẫn đầu khối THCS. Nhà trường nhiều năm được chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen và bộ trưởng bộ giáo dục tặng bằng khen.

Cũng từ ngôi trường này, nhiều giáo viên, học sinh đã khoác áo lính, lên đường vào Nam chiến đấu theo tiếng gọi thiêng liêng chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Không ít người đã hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc, chủ quyền lãnh hải. Có những cựu giáo viên, học sinh trường THCS Định Tiến tham gia kháng chiến cứu nước còn mang trên mình vết thương chiến trận, là thương binh trở về đời thường với trái tim chan chứa nghĩa tình, tiếp tục cống hiến trong sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước.

Xin thắp một nén tâm hương tưởng nhớ những những liệt sĩ là giáo viên, học sinh trường THCS Định Tiến đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc, chủ quyền lãnh hải của Tổ quốc. Họ đã hiến dâng tuổi trẻ, máu xương cho Tổ quốc, được khắc ghi trong sử vàng của quê hương Định Tiến, xứ Thanh.

Trải qua gian khổ trong kháng chiến và hoà bình xây dựng đất nước, không ít học sinh cũ của trường THCS Định Tiến tiếp tục học lên cao ở trong và ngoài nước trở thành những cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ. Không ít học sinh cũ trường THCS Định Tiến đã trưởng thành, giữ những cương vị quan trọng của Đảng và Nhà nước, ở các bộ, ngành trung ương và địa phương, ở các trường học, viện nghiên cứu, cơ quan tuyên huấn, báo chí trung ương và địa phương. Mỗi bước chân thành đạt của họ đều góp phần làm rạng danh truyền thống vẻ vang của ngôi trường quê hương – THCS Định Tiến. 

Tiêu biểu có ông Phạm Quang Nghị, quê làng Hoành - Định Tân, học sinh khóa đầu tiên trường THCS Định Tiến; từng là sinh viên khóa 12 khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội, tham gia chiến trường miền Nam, là Tiến sĩ Triết học, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; đồng thời có nhiều đóng góp đối với sự phát triển của nhà trường. Thiếu tướng Trịnh Xuyên, quê Định Tân, nguyên Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa, từng là đại biểu Quốc hội khóa XIII. Ông Nguyễn Văn Lợi người xã Định Tân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí Thư, chủ tịch tỉnh Thanh Hóa

Bên cạnh đó là nhiều cựu học sinh trưởng thành trong lực lượng vũ trang như anh hùng Trịnh Xuân Thiều người Định Tiến nguyên là chính trị viên đại đội đặc công, đại đội 2, tiểu đội 3, trung đoàn 316, quân khu 7. Ông Phạm Quang Phiệt, quê Định Tân, nguyên cán bộ Cục Quân lực - Bộ Quốc phòng; ông Nguyễn Đức Truật, người Lang Thôn - Định Tiến, nguyên Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn thông tin 26, Quân chủng Phòng không - Không quân; ông Phạm Quang Thu, thôn 2 Định Tiến; các ông Đào Quốc Kháng, Trịnh Xuân Châu... là những sĩ quan mang quân hàm Đại tá.

Ông Vũ Xuân Bân người làng Mỹ Lộc học sinh khoá 2 của trương THCS Định Tiến đã tốt nghiệp khoa lịch Sử khoá 13 Đại học Tổng hợp Hà Nội (cũ), từng là Phóng viên chiến trường GP10 của Thông tấn xã Việt Nam tham gia “chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử” giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4/1975; tham gia bảo vệ biên giới Tây Nam, chuyên gia giúp nước bạn Campuchia lật đổ chế độ diệt chủng Khơ me đỏ; tham gia bảo vệ biên giới phía Bắc; nguyên Trưởng Ban biên tập Tin trong nước TTXVN, từng là Phó Tổng biên tập Tạp chí điện tử Văn hoá và Phát triển, hiện là Chủ tịch Hội đồng biên tập Tạp chí điện tử Văn hoá và Phát triển. Tác giả Vũ Xuân Bân từng viết hai tiểu thuyết Tơ Vò (2018) với bút danh Xuân Vũ và Cây Thay lá (2014) với bút danh Quân Yên về đề tài chống tiệu cực, tham nhũng quyền lực và Tập Truyện ký “Ứng nghiệm thành đạt” (2023) với bút danh Quân Yên đều do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành, được bạn đọc mến mộ, tìm đọc. Đáng chú ý trong Tập Truyện ký “Ứng nghiệm thành đạt” có bài viết “Hương ước cổ làng Mỹ Lộc” cách nay gần 200 năm, nói rõ về lịch sử Nghè làng Mỹ Lộc thờ “Đông hải Đại Vương”, tức ông Nguyễn Phục là Thần hoàng làng Mỹ Lộc và bài “ Tưởng nhớ, tri ân Thái sư Á vương Đào Cam Mộc” sau khi về dự khánh thành chùa Hưng Phúc phối thờ Phật và Á vương Đào Cam Mộc tại làng Lang thôn vào ngày 13 tháng 5 Quý Mão (2023), đúng ngày Giỗ lần thứ 1008 của Á vương Thái sư Đào Cam Mộc, góp phần giới thiệu trên văn đàn, quảng bá trên báo chí, truyền thông về quê hương Định Tiến.

Nhiều cựu học sinh của trường THCS Định Tiến đang đảm nhiệm những trọng trách quan trọng. Ông Trịnh Ngọc Chung, người làng Yên Thôn (tức làng Quan Yên), cựu học sinh khóa 1986-1988, đang giữ chức Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Ông Nguyễn Văn Hùng, người làng Lang Thôn, cựu học sinh khóa 1984-1988, hiện là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa... Những gương mặt ấy góp phần làm rạng danh quê hương và tiếp nối truyền thống của mái trường THCS Định Tiến.

65 năm xây dựng và phát triển, trường THCS Định Tiến đã đạt được những thành tích rất đáng tự hào, nhiều năm đạt trường tiên tiến cấp tỉnh. Hai tổ chuyên môn đạt danh hiệu tổ lao động xã hội chủ nghĩa được tỉnh cấp giấy khen. Nhiều thầy cô giáo đạt danh hiệu giáo viên giỏi các cấp, là chiến sĩ thi đua cấp tỉnh.

  Ngôi trường THCS Định Tiến bên bờ Nam sông Mã đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần hiếu học gắn liền với truyền thống yêu quê hương, đất nước, để hôm nay chúng ta mãi ghi nhớ và tri ân.

  Những giáo viên và học sinh những khoá đầu khi mới thành lập trường THCS Định Tiến đến nay đều tuổi đã cao, nếu là học sinh đều đã U80, nhiều người đã về với tổ tiên. Sự mất mát ấy khiến những người còn lại càng thêm trân quý ký ức, may mắn còn sống, thêm nhớ nhung, quý mến nhau hơn. Ngày chủ nhật 23/8/2026, những cựu giáo viên và cựu học sinh còn khoẻ mạnh, từ khắp mọi miền đất nước, đã tụ hội về trường THCS Định Tiến không chỉ là dịp ôn lại kỷ niệm xưa, mà còn là lời tri ân sâu sắc gửi tới thầy, cô giáo – những người đã thắp sáng con đường học vấn cho bao thế hệ học trò THCS Định Tiến.

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, đất nước hoà bình thống nhất, nhưng những giá trị mà lớp lớp thế hệ giáo viên, học sinh cũ của trường THCS Định Tiến để lại thì vẫn còn nguyên vẹn. Họ là minh chứng sống động cho truyền thống “vượt khó, dạy tốt, học tốt” của trường THCS Định Tiến – ngôi trường đã góp phần đào tạo những nhân tài cho quê hương, cho đất nước. Từ những lớp học tranh tre khi mới thành lập trường THCS Định Tiến đến những giảng đường hiện đại hôm nay, ngọn lửa tri thức vẫn toả sáng, được tiếp nối bằng tinh thần kiên cường và lòng biết ơn sâu sắc dành cho nghề dạy học, chắp cánh cho nhiều thế hệ học sinh vươn xa, thành đạt, góp phần xây dựng quê hương, đất nước.

Trong niềm xúc động và tự hào, các cựu học sinh trường THCS Định Tiến  xin gửi đến toàn thể đến các cựu giáo viên, cựu học sinh và giáo viên, học sinh đương nhiệm của trường THCS Định Tiến những bó hoa tươi thắm, những lời chúc tốt đẹp nhất. Cảm ơn các thầy, cô giáo - những người đã, đang và sẽ tiếp tục làm nên vinh quang của nghề giáo, góp phần tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của ngôi trường THCS Định Tiến thân yêu !

Dẫu thời gian có phủ bụi mờ lên ký ức, những cựu học sinh của trường THCS Định Tiến vẫn mãi là dấu ấn không phai trong lịch sử nhà trường: Một thế hệ đã sống, học tập, chiến đấu và cống hiến trọn vẹn cho Tổ quốc, cho quê hương. Chính họ – bằng nghị lực, trí tuệ và lòng yêu quê hương, đất nước – đã viết nên những trang đầu tiên rạng rỡ cho truyền thống hiếu học vẻ vang của trường THCS Định Tiến hôm nay và mai sau.

V.X.B

Vũ Xuân Bân