Radar Giraffe 1X Mỹ 'mắt thần' 2 triệu USD tan tành, bị công nghệ drone 20.000 USD 'hạ gục'

Ảnh: reddit.com

Hệ thống radar Giraffe 1X, một trong những thiết bị giám sát không phận và chống drone tiên tiến nhất mà Mỹ triển khai tại Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad, đã bị phá hủy hoàn toàn trong cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (Drone/UAV), nghi do lực lượng thân Iran thực hiện vào sáng sớm thứ Bảy ngày 14/3/2026.

Với trọng lượng nhẹ chỉ dưới 150 kg nhưng sở hữu khả năng phát hiện drone nhỏ từ khoảng cách 4 km và quét toàn bộ không phận 360 độ chỉ trong một giây, radar trị giá khoảng 2 triệu USD đã trở thành nạn nhân điển hình của chiến tranh bất đối xứng, nơi vũ khí giá rẻ lại đánh bại công nghệ cao cấp.

Radar Giraffe 1X là sản phẩm của hãng Saab (Thụy Điển), thuộc dòng radar 3D Active Electronically Scanned Array (AESA) hoạt động ở băng tần X-band.

Hệ thống được thiết kế đặc biệt cho vai trò phòng không tầm rất ngắn (VSHORAD), đồng thời tích hợp đa nhiệm vụ Counter-Rocket, Artillery and Mortar (C-RAM) và Counter-Unmanned Aerial Systems (C-UAS).

Khối radar phía trên (topside) chỉ nặng khoảng 100 kg, cho phép lắp đặt linh hoạt trên mái nhà, cột, xe nhẹ hoặc tàu nhỏ, đặc điểm lý tưởng để triển khai nhanh tại các cơ sở ngoại giao và căn cứ quân sự.

Máy bay không người lái cất cánh từ một địa điểm phóng trên sa mạc trong đoạn video do truyền thông nhà nước Iran công bố. Ảnh: Truyền thông nhà nước Iran/thestatesman.com

Mỹ đã ký hợp đồng mua sắm radar Giraffe 1X trị giá hàng chục triệu USD từ Saab, với lô hàng đầu tiên dự kiến giao năm 2026, nhằm tăng cường khả năng bảo vệ trước mối đe dọa drone ngày càng phổ biến.

Về mặt kỹ thuật, radar Giraffe 1X nổi bật với tốc độ cập nhật cực cao: toàn bộ không phận 360 độ được quét lại chỉ trong một giây, cung cấp dữ liệu chất lượng cao cho việc ngắm bắn và cảnh báo sớm.

Radar Giraffe 1X có khả năng phát hiện mục tiêu bay thấp, drone siêu nhỏ (kích thước nhỏ hơn hộp sữa) ở khoảng cách lên đến 4 km, đồng thời theo dõi tên lửa, đạn pháo và súng cối ở khoảng cách tối đa 75 km.

Hệ thống sử dụng công nghệ AESA hiện đại, cho phép phát hiện, phân loại và theo dõi đồng thời nhiều mục tiêu mà không bị nhiễu sóng, đồng thời tích hợp chế độ “search-on-the-move” ổn định ngay cả khi di chuyển.

Nguồn điện tiêu thụ thấp và kích thước nhỏ gọn giúp radar dễ dàng hòa nhập vào mạng lưới phòng thủ lớn hơn, cung cấp dữ liệu thời gian thực cho các hệ thống tên lửa hoặc pháo phòng không.

Ảnh: reddit.com

Tại Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad, radar Giraffe 1X được lắp đặt bên trong một quả cầu radar (radome) trên mái nhà, đóng vai trò là “mắt thần” bảo vệ toàn bộ khuôn viên rộng lớn, một trong những đại sứ quán lớn nhất thế giới.

Theo các nguồn OSINT từ ảnh vệ tinh và video hiện trường (từ Reddit, X và truyền thông khu vực), cuộc tấn công bằng drone cảm tử (drone kamikaze) đã trực tiếp trúng radar dome, gây hư hỏng nặng và phá hủy hoàn toàn hệ thống.

Một số nguồn còn cho biết có thêm đòn tên lửa nhắm vào bãi đáp trực thăng (helipad) cùng lúc. Không có thương vong được báo cáo, nhưng vụ việc làm suy yếu nghiêm trọng khả năng phát hiện sớm drone và rocket của khu vực ngoại giao Mỹ giữa bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran.

Sự kiện này nổi bật khoảng cách chi phí bất ngờ: một radar Giraffe 1X tiên tiến trị giá khoảng 2 triệu USD đã bị “hạ gục” bởi một UAV/drone đơn giản chỉ khoảng 20.000 USD.

Đây là minh chứng rõ nét cho thách thức mà các hệ thống phòng không hiện đại đang đối mặt, khả năng cơ động cao, chi phí thấp và tính bất ngờ của drone tấn công một chiều.

Dù Giraffe 1X vẫn là một trong những radar đa năng hiệu quả nhất hiện nay, vụ việc tại Baghdad cho thấy ngay cả công nghệ cao cấp cũng cần được bảo vệ bổ sung và đa tầng để đối phó với chiến tranh bất đối xứng.

Đào Cảnh