Radar AN/TPY-2 - 'mắt thần' quyết định sức mạnh của lá chắn phòng thủ THAAD Mỹ

Radar AN/TPY-2 được Tập đoàn Raytheon phát triển cho Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ (MDA). Đây là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) hoạt động trên băng tần X (8,55-10 GHz), được thiết kế chuyên biệt để phát hiện và theo dõi tên lửa đạn đạo.

Điểm mạnh lớn nhất của AN/TPY-2 là độ phân giải rất cao. Băng tần X giúp radar phân biệt chính xác đầu đạn thật với mồi bẫy, mảnh vỡ hoặc các vật thể khác sau khi tên lửa được phóng.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại.

Radar có thể hoạt động ở 2 chế độ. Chế độ cảnh giới tiền phương (Forward-Based Mode) triển khai gần khu vực đối phương để phát hiện tên lửa ngay sau khi rời bệ phóng.

Dữ liệu thu được sẽ truyền về mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ, giúp các hệ thống như THAAD, Patriot PAC-3 hoặc Aegis chuẩn bị đánh chặn từ rất sớm.

Chế độ còn lại là Terminal Mode, khi radar làm việc trực tiếp với tổ hợp THAAD để dẫn bắn tên lửa đánh chặn trong giai đoạn cuối của quỹ đạo bay.

Theo các tài liệu kỹ thuật được công bố, radar AN/TPY-2 có tầm phát hiện tối đa gần 3.000 km, tùy mục tiêu và chế độ hoạt động.

Ăng-ten radar rộng 9,2 m², sử dụng hơn 25.000 mô-đun thu phát tín hiệu chủ động.

Toàn bộ hệ thống gồm xe mang ăng-ten, xe điện tử, xe làm mát và máy phát điện, có thể vận chuyển bằng máy bay vận tải quân sự C-130, C-17 hoặc C-5.

Một radar AN/TPY-2 có giá xuất xưởng gần 500 triệu USD. Khi tính cả chi phí tích hợp, vận hành và hỗ trợ kỹ thuật, giá trị một tổ hợp có thể lên tới khoảng 1 tỷ USD.

Do chi phí rất lớn và quy trình sản xuất phức tạp, số lượng radar AN/TPY-2 trên thế giới hiện vẫn rất hạn chế.

AN/TPY-2 được xem là một trong những mắt xích quan trọng nhất trong kiến trúc phòng thủ tên lửa nhiều tầng của Mỹ.

Radar này không trực tiếp tiêu diệt mục tiêu, nhưng lại quyết định việc phát hiện, bám bắt và cung cấp dữ liệu dẫn bắn cho các tên lửa đánh chặn.

Nếu radar bị chế áp hoặc phá hủy, năng lực cảnh giới tầm xa sẽ suy giảm đáng kể, buộc các hệ thống phòng thủ phải dựa vào những cảm biến khác có tầm quan sát và độ chính xác thấp hơn.

Việt Hùng