Rác thải của Hà Nội đang đi về đâu?

Hàng nghìn tấn rác thải của Hà Nội đang được xử lý như thế nào?

Xử lý rác thải nhiều năm qua luôn là một trong những “điểm nghẽn” về môi trường của Thủ đô. Không chỉ gây áp lực lên hạ tầng đô thị, tình trạng này còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng môi trường sống, mỹ quan thành phố và sức khỏe người dân.

Công tác thu gom rác trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh minh họa)

Theo thống kê, mỗi ngày Hà Nội phát sinh khoảng 7.500-8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Con số này được dự báo sẽ tăng lên hơn 11.000 tấn/ngày vào năm 2030 nếu không có các giải pháp xử lý căn cơ, hiệu quả. Cùng với đó, lượng chất thải xây dựng hiện đã vượt 2.100 tấn/ngày và có thể tăng lên khoảng 2.800 tấn/ngày trong những năm tới, tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống xử lý hiện có.

Rác thải sinh hoạt tràn ra đường hồi tháng 7/2020 khi người dân quanh khu vực bãi rác Nam Sơn bức xúc vì tình trạng ô nhiễm môi trường tại khu vực này.

Trước áp lực xử lý lượng rác thải khổng lồ, thành phố Hà Nội đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, nổi bật nhất là thành phố đã chọn đúng và trúng định hướng là chuyển mạnh xử lý rác thải sang công nghệ đốt rác phát điện. Dấu mốc quan trọng là việc thành phố đưa vào vận hành Nhà máy điện rác Sóc Sơn (công suất xử lý 5.000 tấn rác/ngày đêm) và Nhà máy điện rác Seraphin có công suất xử lý 2.250 tấn rác/ngày đêm.

Nhà máy điện rác Sóc Sơn.

Nhà máy điện rác Seraphin.

Với việc vận hành 2 nhà máy đốt rác phát điện, khoảng 90% lượng rác sinh hoạt phát sinh hàng ngày trên địa bàn thành phố (tương ứng khoảng 7.250 tấn) được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện - cao nhất cả nước, giảm tỷ lệ rác thải phải chôn lấp xuống còn dưới 10%.

Những nỗ lực của Thủ đô

Mới đây, ngày 26/12/2025, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Quyền ký ban hành Kế hoạch Triển khai thực hiện các giải pháp khắc phục điểm nghẽn về ô nhiễm môi trường trên địa bàn Thành phố. Trong đó, TP đặt ra những mục tiêu cụ thể:

+ Bổ sung công suất xử lý khoảng trên 5.000 tấn/ngày với việc xây dựng 3 nhà máy đốt rác.

+ Kêu gọi đầu tư 2 nhà máy xử lý chất thải theo quy hoạch: Nhà máy xử lý rác Châu Can, xã Chuyên Mỹ với công suất đến năm 2050 khoảng 1.000 tấn/ngày; Nhà máy xử lý rác thải Núi Thoong, Chương Mỹ (dự kiến điều chỉnh công suất lên 2.000 tấn/ngày).

+ Đẩy nhanh thủ tục mở mới 3 khu xử lý chất thải rắn xây dựng (ngoài 04 khu đã có) với công suất xử lý khoảng 2.180 tấn/ngày.

+ Đẩy nhanh 2 dự án có cấu phần tích hợp xử lý bùn thải là Nhà máy xử lý rác và phát điện AMACCAO - Thành Công và dự án Cải tạo môi trường và đốt rác phát điện Hà Nội trong khu liên hợp Nam Sơn (dự án PPP).

+ Tiếp tục đầu tư hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất, lắp đặt camera giám sát, tích hợp chuyển đổi số, trang thiết bị hiện đại đưa vào công tác thu gom, vận chuyển, duy trì vệ sinh môi trường nâng cao chất lượng môi trường Thủ đô; Tăng cường sử dụng hệ thống theo dõi, giải pháp công nghệ và năng lực kỹ thuật giám sát từ xa (vệ tinh, viễn thám, camera giao thông, máy bay không người lái, ứng dụng di động như iHanoi, mạng xã hội…).

Thực trạng chôn lấp rác thải tại các bãi lộ thiên trong Khu xử lý chất thải Nam Sơn (xã Trung Giã, Hà Nội) - ảnh chụp ngày 13/1/2026.

Các giải pháp tăng tốc xử lý chất thải của Hà Nội đang nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo người dân Thủ đô. Nhiều ý kiến cho rằng, việc Thành phố đầu tư mở rộng các nhà máy xử lý rác, nhất là các dự án đốt rác phát điện, là hướng đi đúng, vừa giảm ô nhiễm vừa tận dụng được nguồn năng lượng tái tạo.

Tại Lễ khánh thành Nhà máy điện rác Sóc Sơn hồi tháng 10/2025, ông Trần Sĩ Thanh - Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội thời điểm đó - nhấn mạnh, Hà Nội sẽ xem xét xử lý lại hàng triệu tấn rác đã chôn lấp; chấm dứt dẫn phương thức chôn lấp rác thải, thay thế bằng các công nghệ đốt rác phát điện, tái chế, tái sử dụng, kết hợp phân loại rác tại nguồn và phát triển hệ thống thu gom - xử lý đồng bộ, hiện đại.

Thực tế, những ngày đầu năm 2026, PV Tạp chí Kinh tế Môi trường ghi nhận, việc xử lý rác thải sinh hoạt bằng hình thức chôn lấp vẫn diễn ra nhộn nhịp tại Khu xử lý chất thải Nam Sơn. Nhiều người dân khu vực Lai Sơn (xã Trung Giã) cho biết, hàng đêm, khi xe chở rác về tập kết, họ lại kéo nhau vào để nhặt phế liệu.

Những nỗ lực của Hà Nội và thực tế đang diễn ra tại Khu xử lý chất thải Nam Sơn sẽ được Tạp chí Kinh tế Môi trường phân tích cụ thể trong các bài viết tiếp theo.

Tùng Bách