Rác thải 'bủa vây' rừng bần ven sông Lam

Dọc tuyến ven sông Lam, đoạn qua phường Vinh Lộc (Nghệ An), một vùng rừng ngập mặn từng xanh tốt, giàu sức sống đang dần bị “bủa vây” bởi rác thải.

Những hàng bần mọc dày, vốn được xem là lớp đệm sinh thái quan trọng bảo vệ bờ sông nay lại trở thành điểm mắc kẹt của đủ loại rác sinh hoạt như túi ni lông, bao bì nhựa, quần áo cũ.

Túi ni lông, bao bì nhựa quấn chặt vào thân cây bần

Theo ghi nhận, rác không chỉ tập trung dưới mặt đất hay trôi trên sông mà còn bám kín trên thân và cành cây. Nhiều mảng ni lông quấn chặt vào thân bần, treo lơ lửng theo gió, khiến cảnh quan trở nên nhếch nhác. Có những khu vực, rác phủ gần kín tán cây khiến cả cánh rừng như biến thành nơi tập kết rác tự phát.

Vốn là hệ sinh thái có vai trò quan trọng đối với khu vực ven sông Lam, rừng bần với hệ rễ đan xen giúp giữ đất, hạn chế xói lở và giảm tác động của sóng, triều cường.

Rác thải mắc dày đặc trên các tán bần ven sông Lam, khiến cánh rừng ngập mặn trở nên xơ xác

Đồng thời, đây cũng là môi trường sống của nhiều loài thủy sinh, chim nước và thực vật đặc trưng. Tuy nhiên, sự tích tụ kéo dài của rác thải đang làm suy giảm chức năng tự nhiên này, đẩy hệ sinh thái vào tình trạng báo động.

Người dân địa phương cho biết, tình trạng rác thải xuất hiện từ nhiều năm trước nhưng gia tăng rõ rệt sau các đợt mưa lũ năm 2025. Nước lũ từ thượng nguồn cuốn theo lượng lớn rác sinh hoạt, khi rút đi đã để lại phần lớn mắc lại trên các cành bần, khó thu gom và tồn đọng kéo dài.

Anh Lê Văn Tuân (phường Vinh Lộc) chia sẻ: “Trước kia khu vực này rất xanh, thủy sản nhiều, người dân có thể khai thác. Nhưng vài năm gần đây, rác bám kín, nhiều cây chết dần, cá tôm cũng giảm mạnh. Nếu không xử lý sớm thì rừng bần sẽ khó giữ được như trước".

Không chỉ gây hại cho cây rừng, rác thải còn đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản trong khu rừng bần

Không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan, rác thải còn tác động trực tiếp đến sự sinh trưởng của cây. Các lớp ni lông quấn quanh thân và rễ khiến cây bị cản trở trao đổi khí, nhiều cây non không thể phát triển, trong khi một số cây lớn có dấu hiệu suy kiệt.

Tại khu vực ven bờ, rác thải sinh hoạt cũng bị dồn đống, phát sinh mùi hôi. Ô nhiễm môi trường kéo dài không chỉ làm giảm chất lượng sống mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân.

Nhiều hộ sống dựa vào nguồn lợi thủy sản ven sông cho biết sản lượng đánh bắt giảm đáng kể, trong khi nguồn nước ô nhiễm cũng gây khó khăn cho hoạt động nuôi trồng.

Theo cán bộ UBND phường Vinh Lộc cho biết, sau các đợt mưa bão lớn, lượng rác đổ về khu vực ven sông Lam tăng mạnh, đặc biệt tại các khu rừng bần.

Trước Tết Nguyên đán 2026, địa phương đã phối hợp thu gom rác dọc tuyến ven sông để cải thiện môi trường. Tuy nhiên, rác mắc trên cây vẫn chưa thể xử lý triệt để.

Ngoài túi ni lông chiếm phần lớn, rác thải còn gồm chai nhựa, xốp và nhiều vật dụng sinh hoạt khác, bám dày đặc trên các tán cây bần. Ảnh: Phan Ngọc

“Rác bám trên các cành cao, phân bố rộng nên khó sử dụng máy móc. Chủ yếu phải thu gom thủ công, cần nhiều nhân lực và thời gian”, đại diện địa phương cho biết.

Trước thực trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đã yêu cầu các địa phương liên quan, trong đó có phường Vinh Lộc và khu vực Cửa Lò, triển khai các giải pháp xử lý ô nhiễm tại rừng ngập mặn ven sông Lam.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm thu gom rác thải, cải thiện cảnh quan môi trường, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức người dân.

Cùng với đó, công tác kiểm tra, xử lý các hành vi xả rác không đúng quy định cũng được yêu cầu tăng cường nhằm hạn chế phát sinh nguồn ô nhiễm mới.

Rừng bần ven sông Lam không chỉ mang giá trị sinh thái mà còn đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ khu vực hạ lưu trước tác động của thiên tai.

Nếu không có giải pháp kịp thời và đồng bộ, nguy cơ suy thoái cánh rừng này là hoàn toàn có thể xảy ra, kéo theo những hệ lụy lâu dài đối với môi trường và đời sống người dân.

PHẠM NGÂN