Ra mắt 'Xóm Đoài': Thêm điểm nhấn trong mạng lưới không gian Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội

Nằm tại khu đất ven đường cao tốc Hòa Lạc – Hòa Bình, thuộc thôn Cò, xã Yên Xuân, thành phố Hà Nội, "Xóm Đoài" là không gian trưng bày sắp đặt các công trình kiến trúc truyền thống xứ Đoài, với các kết cấu gỗ cổ giàu bản sắc được các nghệ nhân sưu tập, phục dựng trong suốt 16 năm qua, để tạo nên một "bảo tàng sống" của ký ức và di sản không gian làng quê vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ.

Không gian sáng tạo văn hóa "Xóm Đoài" ằm tại khu đất ven đường cao tốc Hòa Lạc – Hòa Bình, thuộc thôn Cò, xã Yên Xuân, thành phố Hà Nội

KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho biết: "Về vị trí trong bản đồ không gian sáng tạo, các lễ hội mùa trước thường tập trung ở trung tâm Hà Nội để thu hút du khách. Nhưng Hà Nội rất rộng lớn. Xóm Đoài là điểm xa nhất trong mạng lưới, nơi tôn vinh văn hóa xứ Đoài - xứ Mường ngay tại vùng ngoại thành. Đây chính là mạch nguồn trí tuệ bản địa kết nối Thăng Long - Kẻ Chợ từ xa xưa. Điểm kết nối này giúp cảm hứng sáng tạo từ trung tâm lan tỏa ra ngoại đô, đồng thời đem ánh xạ văn hóa từ vùng xa soi rọi lại lòng Thủ đô".

Không gian 'Xóm Đoài' tại xã Yên Xuân vừa chính thức ra mắt, tạo thêm một điểm nhấn mới trong mạng lưới không gian sáng tạo thủ đô.

Theo KTS. Khuất Văn Thắng, người sáng lập tổ hợp "Xóm Đoài", "năm ngoái, Xóm Đoài tại Đường Lâm đã vinh dự được công nhận là một trong những Điểm sáng tạo của Hà Nội. Năm nay, với mong muốn mở rộng và phát triển quy mô lớn hơn, chúng tôi triển khai điểm đến tiếp theo tại Yên Xuân, hướng tới tạo dựng một điểm hẹn sáng tạo mới cho Thủ đô nhân dịp Lễ hội Thiết kế Sáng tạo. Điểm đặc biệt về mặt kiến trúc ở không gian này nằm ở tư duy "tái sinh" và "kiến trúc xanh". Làm kiến trúc xanh không chỉ dừng lại ở việc trồng cây, mà điều cốt lõi là bài toán tái sử dụng vật liệu, tận dụng nguồn nguyên liệu địa phương để giảm thiểu tối đa tác động đến môi trường. Xóm Đoài được xây dựng dựa trên tinh thần tái sinh các chất liệu truyền thống, chuyển tải một cảm nhận riêng cho du khách, những người yêu kiến trúc và trân trọng các giá trị văn hóa bản địa".

Bà Bùi Thị Hương Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý Di sản Văn hóa, Sở VHTT&DL Hà Nội phát biểu tại lễ ra mắt không gian

Đơn vị thực hiện "Xóm Đoài" đã được Sở VH&TT Hà Nội (nay là sở VHTT&DL) chứng nhận là Thành viên tham gia lễ hội sáng tạo từ tháng 12/2025, được Hội Kiến trúc sư Hà Nội hỗ trợ chuyên môn. "Xóm Đoài" còn có sự chung tay của nhiều nghệ nhân, giảng viên, sinh viên các trường Đại học, cũng như cộng đồng nơi đây, để tạo nên không gian đậm chất di sản, kết nối với các sắp đặt theo góc nhìn hiện đại nhưng vẫn đong đầy trữ lượng văn hóa truyền thống hàng nghìn năm.

KTS Nguyễn Thị Minh Châu, Trường Đại học Khoa học liên ngành và nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội nói: "Chúng tôi mong muốn lan tỏa sâu rộng hơn nữa các giá trị di sản, trước hết là tới cộng đồng cư dân bản địa - những người đang trực tiếp sống cùng di sản. Qua đó, giúp bà con nhận thức rõ nét về những giá trị mình đang nắm giữ và chủ động đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống thường nhật. Xóm Đoài được kỳ vọng sẽ trở thành một "cái nôi" kết nối - nơi các nghệ sĩ, kiến trúc sư, sinh viên, các em nhỏ và người dân địa phương có thể gặp gỡ, giao lưu và cùng nhau trò chuyện về câu chuyện của quá khứ, hiện tại lẫn tương lai".

"Xóm Đoài" là không gian trưng bày sắp đặt các công trình kiến trúc truyền thống xứ Đoài, với các kết cấu gỗ cổ giàu bản sắc được các nghệ nhân sưu tập, phục dựng trong suốt 16 năm qua, để tạo nên một "bảo tàng sống" của ký ức và di sản không gian làng quê vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ.

Chị Trần Kim Loan, Giảng viên thỉnh giảng Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội đánh giá, "đây là nỗ lực rất lớn nhằm mở rộng hành trình sáng tạo về hướng Tây. Với việc kết hợp giữa ngôn ngữ kiến trúc hiện đại và di sản truyền thống, không gian này không chỉ đong đầy sức sáng tạo mà còn hứa hẹn trở thành điểm đến du lịch trọng điểm của Thủ đô. Rõ ràng, tinh thần phát triển công nghiệp văn hóa mà Đảng và Nhà nước định hướng đang được hiện thực hóa một cách sinh động tại đây. Nhóm thực hiện đã đi rất đúng hướng khi kết hợp giữa phát triển công nghiệp văn hóa với du lịch bền vững. Đây chính là điểm gặp nhau giữa định hướng chính sách và thực tiễn sáng tạo".

Không gian giàu giá trị di sản kết hợp cùng màn biểu diễn nghệ thuật của các thiếu nữ Mường.

Hoạt động là một hợp phần thuộc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 nhằm đóng góp giải pháp kinh tế tuần hoàn, chi phí thấp dưới sự chung tay của người dân. Đây cũng là không gian sáng tạo hòa nhập tiên phong kiến tạo môi trường học tập thiên nhiên mở bình đẳng tất cả mọi người, trong đó hướng tới đối tượng thanh niên và trẻ em, kết nối hài hòa đa dạng sinh học với nghệ thuật cảnh quan đại chúng.

Việc ra mắt và mở rộng mạng lưới các không gian sáng tạo mà "Xóm Đoài" là một ví dụ, giúp Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội dịch chuyển từ một sự kiện mang tính thời điểm sang việc xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đô thị toàn diện, kết nối liên ngành và bền vững, thực hiện cam kết của Hà Nội trong Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, đưa thiết kế và nghệ thuật tiếp cận gần hơn với đời sống người dân.

Ngân Lượng - Mộng Long