Quy tụ 6 giáo sư toán học hàng đầu thế giới đào tạo tiến sĩ ngay tại Việt Nam

Ngày 6/3, Giáo sư Ngô Bảo Châu, Giám đốc Khoa học Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM), cho biết hoạt động này nằm trong chương trình “Học giả hội tụ” do VIASM triển khai. Trước mắt, 6 giáo sư người Việt đang làm việc ở nước ngoài cam kết tham gia chương trình, mỗi năm làm việc tại Việt Nam từ 2–3 tháng trong vòng ba năm. Trong thời gian tới, chương trình dự kiến tiếp tục mở rộng với sự tham gia của nhiều nhà khoa học uy tín khác.

Các giáo sư sẽ cùng Giáo sư Ngô Bảo Châu và Phó Giáo sư Lê Minh Hà, Giám đốc điều hành VIASM, đồng hướng dẫn các nghiên cứu sinh Toán học, trước mắt tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, bắt đầu từ năm nay.

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội và VIASM ký thỏa thuận hợp tác

Trong số này có bốn nhà Toán học đang làm việc tại Mỹ gồm Giáo sư Đào Hải Long (Đại học Kansas), Giáo sư Nguyễn Xuân Long (Đại học Michigan), Giáo sư Hà Huy Tài (Đại học Tulane) và Giáo sư Nguyễn Trọng Toán (Đại học bang Pennsylvania). Hai giáo sư còn lại là Giáo sư Ngô Đắc Tuấn (Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp) và Giáo sư Phan Thành Nam (Đại học Ludwig Maximilian München, Đức).

Theo Giáo sư Ngô Bảo Châu, đây đều là những nhà khoa học Việt Nam có uy tín quốc tế, hoạt động trong nhiều lĩnh vực quan trọng của Toán học như đại số giao hoán, hình học đại số, tổ hợp, vật lý – toán, học máy và thống kê toán học.

Nhiều người trong số họ từng giành huy chương Olympic Toán quốc tế khi còn học phổ thông, như Giáo sư Đào Hải Long, Nguyễn Xuân Long, Ngô Đắc Tuấn và Hà Huy Tài. Bên cạnh đó, họ cũng đạt được nhiều giải thưởng khoa học danh giá, như Giáo sư Phan Thành Nam với giải thưởng EMS của Hội Toán học châu Âu hay Giáo sư Nguyễn Trọng Toán với giải T. Brooke Benjamin của Hiệp hội Toán học Công nghiệp và Ứng dụng quốc tế.

Theo chương trình, các nghiên cứu sinh tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên sẽ được miễn học phí, đồng thời nhận học bổng và sinh hoạt phí từ Quỹ hỗ trợ đổi mới Giáo dục Việt Nam (VIEF). Mức hỗ trợ sinh hoạt phí cao nhất là 16,7 triệu đồng mỗi tháng đối với nghiên cứu sinh đã có bằng thạc sĩ và 12 triệu đồng mỗi tháng với nhóm còn lại. Ngoài ra, người học còn được hỗ trợ chi phí tham dự hội thảo khoa học và có cơ hội được cử đi học tập, nghiên cứu ở nước ngoài.

Chia sẻ thêm, Giáo sư Ngô Bảo Châu cho biết chương trình hướng tới mục tiêu đào tạo đội ngũ tiến sĩ Toán học có năng lực nghiên cứu đỉnh cao ngay trong nước, đủ khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế. Theo ông, số lượng nhà Toán học Việt Nam đạt trình độ nghiên cứu cao hiện nay vẫn còn rất ít, “chỉ đếm trên đầu ngón tay”, trong khi Việt Nam có nhiều học sinh giỏi Toán ở bậc phổ thông.

“Hàng năm chỉ có 6 em được chọn dự Olympic Toán quốc tế nhưng thực tế có khoảng 50 em có trình độ tương đương hoặc gần như vậy. Nếu được định hướng và đào tạo tốt, trong khoảng 10 năm tới Việt Nam có thể có khoảng 25 người theo con đường nghiên cứu Toán học hoặc làm Toán ứng dụng”, Giáo sư Ngô Bảo Châu nhận định.

Theo ông, nhiều học sinh xuất sắc hiện nay lựa chọn du học nước ngoài. Tuy nhiên, để nền Toán học phát triển bền vững, Việt Nam không thể chỉ hài lòng với việc “xuất khẩu thô” nhân tài. “Để ngành Toán thực sự mạnh, chúng ta cần thúc đẩy ‘sản xuất’ trong nước, tức đào tạo những hạt nhân xuất sắc ngay tại Việt Nam để dẫn dắt nền Toán học”, ông nói.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Hoàng Linh, Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, cũng cho rằng Việt Nam không thiếu học sinh có năng khiếu Toán, thể hiện qua thành tích tại các kỳ thi quốc tế. Tuy nhiên, để các em tiếp tục phát triển và trở thành lực lượng nòng cốt cho Toán học Việt Nam, công tác đào tạo từ bậc cử nhân đến tiến sĩ và sau tiến sĩ đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Theo ông, bên cạnh kinh phí và cơ sở vật chất, việc được hướng dẫn bởi các nhà khoa học xuất sắc là yếu tố then chốt đối với người học.

Ngoài chương trình đào tạo tiến sĩ, Giáo sư Ngô Bảo Châu cho biết ông còn ấp ủ xây dựng một mô hình “lò luyện” Toán học dành cho nhiều nhóm đối tượng, từ học sinh phổ thông xuất sắc đến sinh viên và nghiên cứu sinh. Theo đó, các nhà khoa học sẽ tổ chức những khóa học chuyên đề và các buổi thảo luận chuyên sâu kéo dài cả ngày hoặc thậm chí cả tuần, thay vì chỉ giới hạn trong các tiết học ngắn.

“Tôi coi việc tham gia hỗ trợ đào tạo và nghiên cứu Toán học trong nước là một nhiệm vụ lớn của mình”, Giáo sư Ngô Bảo Châu chia sẻ. Đây cũng là một trong những lý do khiến ông chuyển sang làm việc tại Đại học Hong Kong để có điều kiện gắn bó, hỗ trợ nhiều hơn cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu Toán học ở Việt Nam.

Thu Hằng/VOV.VN