Quy mô thị trường M&A giảm 52%, dòng vốn 2026 chuyển hướng tập trung vào chất lượng tài sản

Giá trị giao dịch trung bình giảm về mức 29,4 triệu USD, khối ngoại chiếm ưu thế

Báo cáo tổng hợp từ Capital IQ, Refinitiv và KPMG ghi nhận quy mô thị trường mua bán sáp nhập (M&A) tại Việt Nam thu hẹp đáng kể. Tổng giá trị giao dịch được công bố trong 10 tháng đầu năm 2025 dừng ở mức 2,3 tỷ USD với 218 thương vụ. Con số này giảm 52% so với cùng kỳ năm 2024 và thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 10,82 tỷ USD thiết lập vào năm 2021. Tốc độ giảm kép đạt xấp xỉ 32% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025. Quy mô trung bình của một thương vụ cũng có sự điều chỉnh, từ mức 50,7 triệu USD trong năm 2024 xuống còn 29,4 triệu USD. Sự thay đổi này phản ánh quá trình bình thường hóa của thị trường, các giao dịch quy mô trung bình chiếm tỷ trọng lớn trong khi các thương vụ quy mô lớn ngày càng thưa thớt. Xét theo cấu trúc ngành, dòng tiền M&A tập trung vào ba lĩnh vực dẫn dắt bao gồm bất động sản, vật liệu và chăm sóc sức khỏe.

Về cơ cấu nguồn vốn, các nhà đầu tư nội địa đóng góp hơn 30% tổng giá trị giao dịch. Ở khối ngoại, dòng tiền từ Singapore dẫn đầu với tỷ trọng 27%, theo sau là Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc. Các tổ chức đầu tư quốc tế tiếp tục duy trì tỷ trọng lớn và thực hiện các thương vụ có quy mô từ hàng chục đến hàng trăm triệu USD rải đều ở mảng tài chính, y tế, bất động sản và vật liệu.

Cán cân chuyển dịch về bên mua, ưu tiên giải ngân vào các ngành tạo dòng tiền

Bước sang giai đoạn 2026, các chuyên gia phân tích từ KPMG đánh giá thị trường M&A tập trung vào chiều sâu và chất lượng tài sản thay vì số lượng thương vụ. Nguồn cung dự án trên thị trường tiếp tục duy trì ở mức cao do nhiều doanh nghiệp đối mặt với áp lực tái cấp vốn, cơ cấu cổ đông có tỷ lệ nợ vay cao và thời hạn thoái vốn của các quỹ đầu tư tư nhân (PE) đã đến. Trạng thái dư cung này đẩy cán cân đàm phán trên thị trường nghiêng về phía bên mua. Đứng trước nhiều lựa chọn, các tổ chức đầu tư thiết lập bộ tiêu chí đánh giá chi tiết, ưu tiên giải ngân vào các doanh nghiệp có cơ chế quản trị minh bạch, hồ sơ tài chính rõ ràng và tạo ra dòng tiền ổn định.

Xét theo nhóm ngành, lĩnh vực y tế, giáo dục và dịch vụ cung cấp cho doanh nghiệp (B2B) được đánh giá là những trụ cột tạo ra dòng tiền bền vững thu hút dòng vốn trong chu kỳ 12 đến 18 tháng tới. Ông Michael Dwyer, Phó tổng giám đốc kiêm trưởng bộ phận Tư vấn thương vụ KPMG Việt Nam, kết luận thị trường M&A Việt Nam năm 2026 không phải là cuộc đua về số lượng thương vụ mà sẽ trở nên chọn lọc, kỷ luật và mang tính chiến lược cao hơn.

Khánh Phương