Quý II.2026 sẽ chọn nhà thầu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Xây dựng về tiến độ triển khai các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đang bước vào giai đoạn nước rút của công tác chuẩn bị đầu tư. Các đơn vị tư vấn hiện đang khẩn trương hoàn thiện kế hoạch đấu thầu và hồ sơ mời thầu cho các gói thầu khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi (FS).

Dự kiến, toàn bộ hệ thống hồ sơ này sẽ được hoàn tất ngay trong tháng 3.2026 để kịp thời tổ chức lựa chọn nhà thầu vào quý II.2026. Đây được xem là bước ngoặt mang tính quyết định để hiện thực hóa trục xương sống giao thông hiện đại nhất lịch sử nước nhà.

Đẩy mạnh giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hành lang pháp lý

Để đảm bảo tiến độ triển khai thực địa không bị gián đoạn, công tác chuẩn bị hiện trường và hoàn thiện hồ sơ pháp lý đang được thực hiện song song với quá trình đấu thầu quốc tế. Bộ Xây dựng cho biết đã chính thức phê duyệt các nhiệm vụ chuyên sâu liên quan đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng và đánh giá tác động môi trường (DTM) trên toàn tuyến. Đây là những thủ tục pháp lý có tính chất phức tạp, đòi hỏi sự thẩm định kỹ lưỡng và phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ, ngành để tránh các vướng mắc phát sinh khi dự án bước vào giai đoạn thi công đại trà.

Dự kiến lựa chọn nhà thầu cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam trong quý II. Ảnh: Al

Đáng chú ý, toàn bộ 15/15 địa phương nơi dự án đi qua đã cùng với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chủ động rà soát xong khối lượng giải phóng mặt bằng trên thực tế. Việc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật hiện hữu, đặc biệt là hệ thống lưới điện cao thế từ 110kV trở lên, đang được lên phương án chi tiết để đảm bảo tuyệt đối an toàn cho hành lang chạy tàu sau này. Song song đó, các khu tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án cũng đang được các tỉnh khẩn trương quy hoạch, xây dựng hạ tầng thiết yếu.

Mục tiêu tối thượng là đảm bảo người dân có nơi ở mới với điều kiện bằng hoặc tốt hơn nơi cũ trước khi bàn giao mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công.

Bộ Xây dựng đang chỉ đạo sát sao Ban Quản lý dự án Thăng Long tập trung cao độ để hoàn thiện hồ sơ mời thầu trong tháng 3 này. Các yếu tố kỹ thuật đặc thù, nhất là tại các đoạn tuyến đi qua khu vực có cấu trúc địa tầng phức tạp hoặc các điểm đứt gãy dọc theo sông Lô và sông Hồng, đang được các chuyên gia đầu ngành nghiên cứu kỹ lưỡng. Việc lựa chọn được các nhà thầu tư vấn có năng lực vượt trội trong quý II sẽ là tiền đề quan trọng để bản báo cáo nghiên cứu khả thi đạt chất lượng kỹ thuật cao nhất, đảm bảo tính bền vững và tối ưu hóa chi phí vận hành, bảo trì cho hàng thập kỷ tới.

Khởi công sớm các đoạn tuyến đường sắt kết nối chiến lược

Bên cạnh tâm điểm là dự án trục dọc Bắc - Nam, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng ghi nhận những bước tiến hết sức cụ thể. Kể từ khi chính thức khởi công vào ngày 19.12.2025, dự án đã triển khai thi công đồng loạt tại 5 ga trọng điểm chiến lược bao gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Bắc Hồng, Lương Tài và Hải Dương Nam. Công tác lựa chọn nhà thầu cho dự án này về cơ bản đã bám sát lộ trình, với toàn bộ 5/5 gói thầu tư vấn giai đoạn chuẩn bị đầu tư đã hoàn tất và nhiều gói thầu xây lắp chủ chốt đang được triển khai đồng bộ với các dự án thành phần.

Theo lộ trình được Bộ Xây dựng công bố, một cột mốc đáng chú ý là kế hoạch khởi công sớm một số đoạn tuyến trọng điểm vào cuối năm 2026. Đặc biệt, khu vực đi qua địa phận Thủ đô Hà Nội có điểm giao cắt với dự án kết nối sân bay Gia Bình sẽ được ưu tiên hoàn thiện thiết kế kỹ thuật sớm nhất. Việc thúc đẩy tiến độ tại các khu vực nhạy cảm này không chỉ nhằm giải quyết bài toán giao thông đô thị đang ngày càng áp lực mà còn mang ý nghĩa phục vụ các sự kiện đối ngoại mang tầm quốc tế như Hội nghị APEC diễn ra vào cuối năm 2026 tại Việt Nam.

Dự kiến trong tháng 4.2026, Việt Nam sẽ hoàn tất việc ký kết hợp đồng với liên danh tư vấn Việt Nam - Trung Quốc để thực hiện các bước thiết kế kỹ thuật chuyên sâu. Quá trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ được thực hiện theo quy trình ba bước chặt chẽ: thẩm định nội bộ trong tháng 4, hoàn thiện hồ sơ trong tháng 5 và tiến hành thẩm định chung giữa các bên vào tháng 6.2026.

Đối với công tác thực địa, Bộ Xây dựng dự kiến bàn giao hồ sơ cắm cọc giải phóng mặt bằng cho các địa phương ngay trong cuối tháng 3.2026, tạo cơ sở pháp lý để các tỉnh thực hiện kiểm đếm và đền bù cho người dân.

Việc đồng loạt thúc đẩy hai dự án đường sắt mang tầm vóc lịch sử này thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước trong việc tạo đột phá chiến lược về hạ tầng giao thông. Khi hoàn thành, hệ thống đường sắt tốc độ cao không chỉ giúp hoàn thiện mạng lưới giao thông quốc gia, giảm tải cho đường bộ và hàng không, mà còn tạo động lực tăng trưởng kinh tế nhảy vọt, giảm chi phí logistics vốn đang ở mức cao.

Sự kết nối thông suốt từ biên giới phía Bắc xuống đến cực Nam sẽ mở ra không gian phát triển mới cho các cực tăng trưởng, thúc đẩy giao thương quốc tế và đưa Việt Nam tiến nhanh hơn vào kỷ nguyên phát triển mới.

Nam Phong