Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Không dừng ở không gian mặt đất!

Bên lề Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra sáng 29/6, trao đổi với phóng viên Báo Thế giới và Việt Nam, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh khẳng định, việc công bố Quy hoạch tổng thể 100 năm là tiền đề để thành phố có dư địa triển khai các dự án đầu tư, cụ thể hóa các định hướng phát triển trong thời gian tới.

Phát triển đô thị theo tinh thần “rừng trong phố, phố trong rừng”

Ông Kỳ Anh cho hay, điểm đột phá của quy hoạch lần này là quan điểm hạ tầng dẫn dắt quy hoạch. “Điều đó thể hiện ở việc Hà Nội kiện toàn hệ thống hạ tầng khung, bổ sung các tuyến đường sắt đô thị, hoàn thành và triển khai tiếp các tuyến đường hướng tâm, đường vành đai, qua đó tổ chức lại không gian đô thị theo hướng đa tầng, đa lớp”, ông nói.

Đặc biệt, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không dừng ở không gian mặt đất mà còn mở rộng cách tiếp cận sang các không gian phát triển mới.

Hà Nội xác định không gian kinh tế tầm thấp là điểm mới trong quy hoạch, hướng tới kiểm soát và khai thác không gian từ 1.000 m trở xuống, tạo dư địa cho các loại hình mới như: Taxi bay, hệ thống truyền thông, viễn thông và thiết bị bay không người lái tham gia phát triển kinh tế-xã hội.

Cùng với đó, kinh tế số và quản lý dữ liệu số được đưa vào như một cấu phần của quản trị quy hoạch. Quản lý quy hoạch bằng không gian số, bằng công cụ chuyển đổi số sẽ giúp thành phố có cơ sở so sánh theo thời gian thực, giám sát ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế tình trạng bóp méo hoặc thay đổi quy hoạch trong quá trình triển khai.

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội thông tin thêm, điểm mới trong Quy hoạch là định hướng phát triển đô thị theo tinh thần, đồng thời giữ cấu trúc “làng trong thành phố, thành phố trong làng”.

“Cách tiếp cận này cho thấy Hà Nội không đặt phát triển đô thị và nông thôn ở hai cực đối lập, mà hướng tới tổ chức một cấu trúc hài hòa hơn giữa hiện đại hóa, sinh thái và bản sắc”, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh nhấn mạnh.

Về thách thức, theo ông, việc tổ chức thực hiện là trở ngại lớn nhất. Việc biến quy hoạch từ bản giấy thành thực địa là yêu cầu mà nhiều kỳ quy hoạch trước đây chưa đáp ứng được đầy đủ.

Để hóa giải thách thức, ông Kỳ Anh cho biết, Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội sẽ cụ thể hóa trên cơ sở Luật Thủ đô 2026 và các cơ chế, chính sách mới về công tác quy hoạch.

Ngay trong tháng 9/2026, thành phố sẽ triển khai lập 5 đồ án quy hoạch hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời thực hiện quy hoạch phân khu các khu vực chức năng trên toàn địa bàn. Nhờ cơ chế mới, thời gian lập quy hoạch phân khu có thể rút ngắn khoảng 50% so với trước đây. Đối với quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, thành phố cũng sẽ cắt giảm nhiều thủ tục, giúp tiết kiệm từ 2 đến 3 tháng cho mỗi dự án.

Ngoài ra, Hà Nội cũng được phép triển khai song song nhiều cấp độ quy hoạch. Những quy hoạch chi tiết đáp ứng định hướng quy hoạch cấp trên có thể được phê duyệt trước rồi cập nhật vào quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu, qua đó giảm thời gian chuẩn bị đầu tư và hạn chế tình trạng đứt gãy trong quá trình triển khai dự án.

Đẩy mạnh cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị

Thời gian tới, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho rằng, Hà Nội sẽ ưu tiên phát triển các khu đô thị đa mục tiêu, đa chức năng nhằm đáp ứng đồng thời nhu cầu tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở chính sách.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ đẩy mạnh cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị và đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt đô thị và các tuyến kết nối với vùng Thủ đô. “Hà Nội sẽ tăng cường quản lý quy hoạch trên nền tảng số, sử dụng dữ liệu thời gian thực để giám sát quá trình thực hiện, qua đó nâng cao tính minh bạch, hạn chế điều chỉnh hoặc làm sai lệch quy hoạch trong tương lai.

Đối với công tác tái định cư, thành phố đang nghiên cứu nhiều khu vực ở cả bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc để hình thành các khu đô thị đa mục tiêu kết hợp với quỹ nhà tái định cư, bảo đảm người dân có nơi ở mới phù hợp khi triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị”, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội chia sẻ.

Khải Minh