Quy hoạch hạ tầng giao thông TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Mạng lưới đa phương thức và mô hình TOD

UBND TP.HCM hiện đang tổ chức lấy ý kiến cộng đồng về Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm. Trong đồ án này, hạ tầng giao thông được xác định là trục xương sống dẫn dắt quá trình mở rộng không gian đô thị, thúc đẩy liên kết vùng và hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm trên tổng diện tích lập quy hoạch khoảng 6.772,59km2.

Định hướng giao thông thông minh và mô hình TOD

Hệ thống giao thông mới của thành phố được định hướng phát triển theo mô hình di chuyển thông minh, bền vững và có khả năng kết nối cao. Giao thông không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại mà còn là công cụ để tái định hình các hành lang phát triển, phát huy vai trò đầu mối giao thông của TP.HCM trong vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Trọng tâm của quy hoạch là phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD). Theo đó, các trung tâm đô thị mới, khu dịch vụ và thương mại sẽ tập trung dọc theo các hành lang giao thông chính, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị. Thành phố ưu tiên nghiên cứu quy hoạch chi tiết trong bán kính 400m quanh các nhà ga ngầm để tối ưu hóa không gian ngầm và giảm áp lực vận tải trên mặt đất.

Hệ thống giao thông được định hướng phát triển theo mô hình liên kết vùng đa phương thức.

Hoàn thiện khung hạ tầng đường bộ và đường sắt

Về đường bộ, TP.HCM tập trung hoàn thiện các tuyến cao tốc và vành đai chiến lược bao gồm: cao tốc Bắc - Nam phía Đông (đoạn Bến Lức - Long Thành), TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, TP.HCM - Mộc Bài, TP.HCM - Chơn Thành - Hoa Lư và các tuyến Vành đai 3, Vành đai 4. Các trục hướng tâm và đường liên cảng như Cát Lái - Phú Hữu cũng được ưu tiên để tăng khả năng tiếp cận các cửa ngõ liên vùng.

Hạ tầng đường sắt đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối quốc gia và các cực phát triển mới. Khung giao thông đường sắt bao gồm:

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Các tuyến liên vùng: TP.HCM - Cần Thơ, TP.HCM - Lộc Ninh, TP.HCM - Tây Ninh, Biên Hòa - Vũng Tàu.
Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành (định hướng chuyển thành đường sắt đô thị).
Các ga hành khách chính: Ga Sài Gòn, Ga An Bình, Ga Bình Triệu, Ga Tân Kiên và Ga Thủ Thiêm.

Khung giao thông đường sắt gồm các tuyến quốc lộ, đường sắt tốc độ cao và đường sắt vùng.

Mở rộng quy mô hàng không và cảng biển

Trong mạng lưới giao thông đa phương thức, hàng không giữ vai trò kết nối nhanh cho hành khách và hàng hóa giá trị cao. Quy hoạch dự kiến thành phố sẽ có 2 cảng hàng không và 3 sân bay chuyên dụng:

Sân bay Tân Sơn Nhất: Đạt cấp 4E, công suất 50 triệu hành khách/năm.
Sân bay Côn Đảo: Nâng cấp lên công suất 3 triệu hành khách/năm đến năm 2050.
Sân bay chuyên dụng: Gò Găng (Phường Long Sơn), Đất Đỏ (Phường Đất Đỏ) và khu vực Dầu Tiếng.

Hệ thống hàng không đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, du lịch và an ninh quốc phòng.

Đối với đường thủy, thành phố tận dụng lợi thế sông ngòi để phát triển các hành lang vận tải thủy kết nối Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh miền Đông. Hệ thống cảng biển TP.HCM được quy hoạch tiềm năng thành cảng biển loại đặc biệt, bao gồm các khu bến chủ lực như Cát Lái - Phú Hữu, Hiệp Phước và cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.

Hệ thống Logistics và tác động thị trường

Dự thảo quy hoạch đề xuất phát triển mạng lưới logistics tích hợp, kết nối các khu công nghiệp, cảng biển và sân bay thông qua các trung tâm logistics cấp vùng và các ICD vệ tinh. Việc tổ chức lại dòng vận tải hàng hóa theo các hành lang chiến lược được kỳ vọng sẽ giảm chi phí vận hành và tăng sức cạnh tranh cho kinh tế thành phố.

Nhìn chung, quy hoạch hạ tầng giao thông 100 năm không chỉ giải quyết bài toán ùn tắc mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho thị trường bất động sản. Những khu vực có kết nối hạ tầng rõ ràng, gắn liền với các cực tăng trưởng và nhà ga TOD sẽ trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn đầu tư và cư dân trong tương lai.

Lưu ý: Thông tin quy hoạch có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh của cơ quan chức năng. Nhà đầu tư và người dân cần xác minh pháp lý chi tiết tại từng thời điểm.

Tuệ Nhân