Quy hoạch ga Cổ Loa: Điểm đầu tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh 152.219 tỷ đồng

Ga Cổ Loa đóng vai trò là mắt xích quan trọng nhất trong dự án đường sắt cao tốc kết nối Hà Nội với Quảng Ninh. Với tổng mức đầu tư khổng lồ, dự án không chỉ thay đổi diện mạo hạ tầng khu vực Đông Anh mà còn hình thành trục giao thông trọng yếu liên kết Thủ đô với trung tâm du lịch vùng Đông Bắc.

Sơ đồ ga Cổ Loa. (Nguồn: Ảnh chụp màn hình báo cáo ĐTM).

Tổng quan dự án đường sắt quy mô 152.219 tỷ đồng

Dựa trên báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), dự án đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh do CTCP Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed thực hiện. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 152.219 tỷ đồng cho toàn tuyến dài 120 km.

Điểm đầu của tuyến đặt tại vị trí Vinhomes Global Gate (Cổ Loa), xã Đông Anh, TP Hà Nội. Điểm cuối kết thúc tại khu công viên rừng, thuộc phường Tuần Châu, tỉnh Quảng Ninh. Đây được xem là trục xương sống mới thúc đẩy giao thương và du lịch giữa các tỉnh trọng điểm phía Bắc.

Theo báo cáo ĐTM của tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh, dự án do CTCP Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed với tổng mức đầu tư khoảng 152.219 tỷ đồng.

Mạng lưới kết nối liên tỉnh và hệ thống nhà ga

Phạm vi thực hiện dự án trải dài qua địa phận 22 xã, phường thuộc 4 tỉnh và thành phố bao gồm: Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Toàn tuyến được bố trí hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ với 4 nhà ga chính và 2 khu Depot.

Cụ thể, 4 ga chính bao gồm: Cổ Loa, Gia Bình, Yên Tử và Hạ Long. Trong đó, hai Depot phục vụ bảo trì và vận hành sẽ được đặt tại ga Hạ Long và ga Cổ Loa, đảm bảo khả năng khai thác liên tục trên toàn tuyến.

Toàn tuyến bố trí 4 ga ( Cổ Loa, Gia Bình, Yên Tử, Hạ Long) và 2 Depot tại ga Hạ Long và Cổ Loa.

Chi tiết quy hoạch ga Cổ Loa và khu vực Depot

Tại điểm đầu tuyến, ga Cổ Loa được quy hoạch trên diện tích 1,26 ha. Điểm đáng chú ý là nhà ga này sẽ có khả năng kết nối trực tiếp với tuyến Metro số 4 của Hà Nội, tạo nên mạng lưới giao thông công cộng đa phương thức. Ngay cạnh đó là Depot Cổ Loa với quy mô khoảng 8,5 ha, nằm tại vị trí quy hoạch công viên cây xanh cạnh đường bộ nối cầu Tứ Liên.

Tại điểm đầu tuyến sẽ bố trí 1 ga Cổ Loa 1,26 ha (kết nối với tuyến metro số 4); 1 Depot diện tích khoảng 8,5 ha tại vị trí quy hoạch khu công viên cây xanh cạnh đường bộ nối cầu Tứ Liên.

Lộ trình tuyến đường sắt đoạn qua Hà Nội

Đoạn đường sắt đi qua địa phận TP Hà Nội có tổng chiều dài 18,1 km. Xuất phát từ Trung tâm Hội nghị Triển lãm quốc gia (ga Cổ Loa), tuyến sẽ bám theo dải phân cách giữa của đường dẫn nối cầu Tứ Liên.

Khi đến Quốc lộ 3, tuyến rẽ phải và đi vào hành lang giữa đường điện 500Kv và đường song hành của Vành đai 3. Sau khi vượt qua nút giao Ninh Hiệp, đường sắt tiếp tục đi vào hành lang giữa đường song hành và cao tốc kết nối sân bay Gia Bình cho đến khi hết phạm vi địa giới Hà Nội.

Đoạn đường sắt qua địa phận TP Hà Nội có chiều dài 18,1 km. Tuyến sẽ xuất phát từ Trung tâm Hội nghị Triển lãm quốc gia (ga Cổ Loa).

Thiết kế kỹ thuật và công năng nhà ga

Về mặt kỹ thuật, các ga đầu cuối như Cổ Loa được thiết kế với hệ thống đường cụt và ghi giao cắt dạng kéo để điều phối tàu vào các đường đón tiễn khách. Hệ thống ke ga được bố trí theo dạng đảo để tối ưu hóa không gian và lưu lượng hành khách.

Về cách bố trí, các ga đầu cuối được đặt ở hai đầu của tuyến đường khai thác, các đường trong ga là đường cụt.

Ga Cổ Loa được đề xuất thiết kế quy mô hai tầng trên cao. Tầng 2 là nơi bố trí bốn đường sắt trong ga và hai ke ga biệt lập. Tầng 1 sẽ là không gian dành cho phòng chờ, các điểm trung chuyển sang đường sắt đô thị và xe buýt địa phương. Một phần diện tích tầng này cũng được dành cho hoạt động kinh doanh dịch vụ.

Về phương án thiết kế được đề xuất, ga được quy hoạch gồm hai tầng trên cao.

Phía trước và sau nhà ga là khu vực quảng trường rộng khoảng 8.900 m2. Đây là nơi bố trí bến đỗ cho xe buýt, taxi và bãi gửi xe cá nhân, đảm bảo sự tiện lợi tối đa cho người dân khi tiếp cận dịch vụ đường sắt.

Quảng trường ga sẽ được bố trí phía trước và phía sau ga (tổng diện tích ước tính là 8.900 m2).

Hiện trạng khu vực quy hoạch ga Cổ Loa

Về mặt quy hoạch, khu vực dự kiến đặt ga từng được UBND TP Hà Nội phê duyệt làm trường quay Cổ Loa vào năm 2017. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của dự án đường sắt cao tốc, cấu trúc hạ tầng tại đây sẽ có sự điều chỉnh đáng kể.

Khu vực này từng được quy hoạch làm trường quay Cổ Loa, được UBND TP Hà Nội phê duyệt vào năm 2017.

Ghi nhận thực tế cho thấy, hiện trạng khu đất chủ yếu là đất canh tác lúa của người dân địa phương. Tại vị trí chính xác của ga Cổ Loa, hiện đang có một số công trình tạm được dựng lên để sử dụng làm kho xưởng.

Hiện trạng khu đất chủ yếu trồng lúa, tại vị trí đặt ga Cổ Loa hiện tại đang là các công trình tạm.

Khu vực ven sông Ngũ Huyện Khê dự kiến sẽ chịu ảnh hưởng lớn nhất khi có cả đường dẫn cầu Tứ Liên và tuyến đường sắt đi qua. Quá trình triển khai dự án chắc chắn sẽ đòi hỏi công tác giải phóng mặt bằng đối với một số hộ dân trong khu vực này để đảm bảo quỹ đất cho hạ tầng giao thông.

Khu vực ven sông Ngũ Huyện Khê sẽ có đường dẫn cầu Tứ Liên và tuyến đường sắt đi qua.

Lưu ý: Thông tin quy hoạch và thiết kế có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh chính thức từ cơ quan chức năng và chủ đầu tư trong từng giai đoạn.

Tuệ Nhân