Quy hoạch 12 đô thị động lực tại Bắc Ninh: Lộ trình tiến tới thành phố trực thuộc Trung ương

UBND tỉnh Bắc Ninh vừa phê duyệt Chương trình phát triển đô thị đến năm 2030, đặt mục tiêu xây dựng hệ thống 12 đô thị động lực theo mô hình đa cực. Định hướng quy hoạch này nhằm mở rộng không gian phát triển, hoàn thiện các chỉ tiêu kỹ thuật của đô thị loại I và tạo nền tảng vững chắc để địa phương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Định hướng quy hoạch đa cực và mô hình phát triển TOD

Theo đồ án quy hoạch, Bắc Ninh sẽ phát triển hệ thống đô thị phân tầng và phân cấp rõ ràng, tăng cường kết nối giao thông với Vùng Thủ đô Hà Nội, vùng Đồng bằng sông Hồng cùng các hành lang kinh tế quốc gia. Trọng tâm của chương trình là hình thành các cực tăng trưởng mới tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, tỉnh ưu tiên triển khai mô hình đô thị định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD). Mô hình này tạo sự kết nối đồng bộ giữa các khu đô thị với hệ thống hạ tầng giao thông huyết mạch, bao gồm tuyến cao tốc, đường vành đai, đường sắt tốc độ cao, cảng cạn và hạ tầng hàng không.

Cấu trúc 12 đô thị động lực và phân vùng chức năng

Trong giai đoạn đến năm 2030, Bắc Ninh xác định vùng trung tâm bao gồm 8 đô thị hạt nhân đạt tiêu chuẩn đô thị loại II: Bắc Giang, Kinh Bắc, Từ Sơn, Tiên Du, Yên Phong, Quế Võ, Gia Thuận và Hiệp Hòa.

Bên cạnh đó, tỉnh định hướng mở rộng thêm 4 khu vực đô thị gồm Tân Yên - Yên Thế, Lạng Giang - Lục Nam, Lục Ngạn và Sơn Động nhằm từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật đô thị loại II. Việc mở rộng này giúp không gian phát triển vươn rộng về phía Bắc, phía Đông và các vùng sinh thái.

Mỗi đô thị trong mạng lưới được phân bổ vai trò chuyên biệt để tối ưu hóa nguồn lực và tránh phát triển dàn trải:

Đô thị Bắc Giang: Giữ vai trò trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa và khoa học kỹ thuật, phát triển theo mô hình đô thị nén kết hợp thông minh và xanh.
Đô thị Kinh Bắc: Cực tăng trưởng kinh tế tổng hợp, phát triển đô thị đổi mới sáng tạo gắn với TOD và bảo tồn văn hóa Quan họ.
Đô thị Từ Sơn: Trung tâm văn hóa, giáo dục, thương mại, dịch vụ và nghiên cứu chuyển giao công nghệ.
Đô thị Tiên Du: Trung tâm văn hóa, lịch sử và du lịch sinh thái gắn với quần thể Phật Tích và hội Lim.
Đô thị Yên Phong: Hạt nhân công nghiệp điện tử, bán dẫn, tập trung phát triển hạ tầng nhà ở công nhân và công trình xã hội.
Đô thị Quế Võ: Trung tâm logistics và công nghiệp công nghệ cao gắn liền với cảng cạn ICD Quế Võ và hành lang sinh thái sông Cầu.
Đô thị Gia Thuận: Cực tăng trưởng mới với mô hình đô thị sân bay đa chức năng, trung tâm logistics hàng không và thương mại tự do nhờ lợi thế từ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
Đô thị Hiệp Hòa: Cửa ngõ phía Tây phát triển công nghiệp sạch, dịch vụ đô thị và nông nghiệp công nghệ cao.

Lộ trình nâng cấp đơn vị hành chính và hoàn thiện hạ tầng

Để hoàn thiện bộ máy quản lý phù hợp với tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương, trong năm 2026, Bắc Ninh sẽ lập hồ sơ đánh giá công nhận 11 phường đạt trình độ phát triển của đô thị loại II. Đồng thời, địa phương kế hoạch thành lập mới 12 phường trên cơ sở các xã đã đáp ứng đầy đủ điều kiện hạ tầng và quy mô dân số.

Nhìn chung, việc thiết lập cấu trúc 12 đô thị động lực với chức năng riêng biệt không chỉ giúp Bắc Ninh nâng cao sức cạnh tranh thu hút nguồn vốn đầu tư mà còn đặt nền móng cho không gian phát triển bền vững trong dài hạn.

Lưu ý: Thông tin quy hoạch và tiến độ triển khai dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh chính thức từ cơ quan quản lý nhà nước.

Tuệ Nhân