Quy định mới về xã hội hóa trong hoạt động khuyến nông

Ông Trần Ngọc Tôn (bìa phải, ở xã Tà Lài) trao đổi kinh nghiệm trồng bưởi da xanh với các nông dân trong vùng. Ảnh minh họa: Đoàn Phú

Chính vì vậy, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 268/2026/NĐ-CP, ngày 1-7-2026 về khuyến nông (gọi tắt là Nghị định số 268), có hiệu lực thi hành từ ngày 20-8-2026, quy định hình thức, phương thức, đối tượng, chính sách về KN và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp rất được dư luận quan tâm, nhất là người hoạt động trong lĩnh vực KN, nông dân.

Tăng mức hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất

Một trong những quy định mới của Nghị định số 268 là quy định tăng mức hỗ trợ xây dựng và nhân rộng mô hình sản xuất. Cụ thể tại khoản 1, Điều 15 Nghị định số 268 quy định chính sách hỗ trợ như sau: Mô hình triển khai trên địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn bị ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh, dịch hại theo công bố của cấp có thẩm quyền (trong thời hạn không quá 3 năm) được hỗ trợ tối đa 100% tổng chi phí xây dựng mô hình. Mô hình triển khai trên địa bàn khác được hỗ trợ tối đa 50% tổng chi phí xây dựng mô hình. Hỗ trợ 100% chi phí triển khai mô hình; hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn, đào tạo để được cấp chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, an toàn dịch bệnh, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý đối với các sản phẩm của mô hình. Hỗ trợ tối đa 100% kinh phí triển khai, tập huấn, người chỉ đạo kỹ thuật xây dựng mô hình.

Điều 13 Nghị định số 268 quy định, người tham gia đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng KN được hỗ trợ tối đa 100% chi phí tài liệu, tiền ăn, đi lại, nơi ở. Người tham gia giảng dạy, trợ giảng, hướng dẫn thực hành, tham quan, tổ chức lớp học được hưởng 100% các chế độ hỗ trợ; khuyến khích, thu hút các chuyên gia, nhà khoa học, nghệ nhân, nông dân sản xuất giỏi tham gia giảng dạy các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng KN…

Nông dân Cao Văn Bảy (ở xã Tân Tiến) cho hay: Việc tăng mức hỗ trợ xây dựng và nhân rộng mô hình sản xuất như: Hỗ trợ tối đa 100% chi phí thông tin, truyền thông, hội nghị, hội thảo, tham quan học tập, phổ biến nhân rộng mô hình; hỗ trợ chi phí về giống, thiết bị, vật tư thiết yếu để nhân rộng mô hình, mức hỗ trợ tối đa bằng 60% chi phí xây dựng mô hình; các hộ nông dân tham gia nhân rộng mô hình có gắn với liên kết chuỗi giá trị thì được hưởng chính sách hỗ trợ về phát triển chuỗi liên kết… thực sự khuyến khích nông dân mạnh dạn hơn trong áp dụng, triển khai, nhân rộng các mô hình mới mà không lo bị thiếu tiềm lực về vốn.

Khuyến khích xã hội hóa hoạt động khuyến nông

Luật sư Cao Sơn Hà, Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai chia sẻ: Nghị định số 268 quy định 2 loại hình KN gồm: KN nhà nước bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động chuyên trách do cấp có thẩm quyền thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật. KN cộng đồng là lực lượng cộng tác viên, chuyên gia, nhà khoa học, nông dân sản xuất giỏi, hợp tác xã, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác làm việc kiêm nhiệm, tham gia hoạt động KN tự nguyện, có sự định hướng, điều phối của KN nhà nước, hoạt động chuyển giao khoa học, công nghệ phục vụ sản xuất và đời sống ở nông thôn. Nhà nước khuyến khích xã hội hóa hoạt động KN, đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ KN đáp ứng nhu cầu sản xuất, thị trường; huy động sự tham gia của các viện, trường, hợp tác xã, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên.

Cũng theo luật sư Cao Sơn Hà, chính sách KN được Nghị định số 268 quy định từ Điều 13 đến Điều 20 với những nội dung đáng chú ý như: Chính sách đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng (Điều 13); chính sách xây dựng và nhân rộng mô hình (Điều 15); sử dụng kinh phí KN (Điều 19)… Đặc biệt, tại Điều 17 quy định khá cụ thể chính sách xã hội hóa KN, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp.

Theo đó, các tổ chức, cá nhân tham gia xã hội hóa hoạt động KN, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp được hưởng các chính sách như: Được vinh danh, quảng bá, giới thiệu sản phẩm khi tham gia các sự kiện KN do Trung ương và địa phương tổ chức; được cơ quan quản lý nhà nước về KN hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi khi tham gia hoạt động KN, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp; được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, lệ phí, vay vốn, thuê đất và các chính sách khác theo quy định của pháp luật hiện hành.

Ông Hoàng Đức Liêm, Chủ tịch Hội Nông dân phường Bình Lộc cho biết: Chính sách xã hội hóa KN, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng không chỉ đối với nông dân mà còn đối với địa phương. Cụ thể như: giúp nhà nước huy động nguồn lực toàn xã hội, giảm gánh nặng ngân sách nhà nước, đồng thời đẩy nhanh việc đưa tiến bộ kỹ thuật và công nghệ mới đến với nông dân. Bên cạnh đó, chính sách này thật sự thu hút các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia đầu tư, cung cấp dịch vụ KN; đổi mới phương thức từ hỗ trợ kỹ thuật nhỏ lẻ sang tư vấn theo chuỗi giá trị và nhu cầu thị trường; giúp người dân tiếp cận nhanh công nghệ cao, cơ giới hóa và chuyển đổi số trong sản xuất.

Đoàn Phú