Quy định mới về công nhận liệt sĩ - đảm bảo quyền lợi cho người có công

Hơn 7 năm kể từ ngày cha qua đời, ông Nguyễn Bá Trường (SN 1974, trú thôn Đồng Mỹ, xã Đồng Lộc) vẫn đau đáu nỗi niềm khi cha mình chưa được công nhận là liệt sĩ.

Ông Nguyễn Bá Trường vẫn luôn đau đáu nỗi niềm vì cha mình chưa được công nhận liệt sĩ.

Cha ông Trường là ông Nguyễn Văn Phúc (1946 - 2019), thương binh hạng 1/4, tỷ lệ tổn thương cơ thể 81%. Nhập ngũ tháng 8/1964, được kết nạp đảng ngày 1/8/1966 tại mặt trận Tây Nguyên, ông Phúc từng chiến đấu anh dũng và bị thương nặng, mất chân trái cùng nhiều thương tích nghiêm trọng trên cơ thể.

Sau chiến tranh, những di chứng bom đạn tiếp tục hành hạ ông. Năm 2019, khi vết thương ở chân tái phát, tuổi cao, sức yếu, ông Phúc được gia đình đưa đến Trạm Y tế xã Đồng Lộc (cũ) điều trị, chăm sóc. Những ngày cuối đời, ông được người thân đưa về nhà và từ trần tại đây.

Bệnh án của trạm y tế có ghi nhận tình trạng vết thương tái phát, tuy nhiên, quy định khi đó yêu cầu phải có bệnh án điều trị tại bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong xác định vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong thì mới được công nhận là liệt sĩ. Vì vậy, gia đình chưa thể hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận liệt sĩ cho ông Phúc.

Hồ sơ giấy tờ của ông Nguyễn Văn Phúc được gia đình cất giữ cẩn thận.

“Gia đình đã nhiều lần đề nghị được giải quyết chế độ cho cha tôi. Các cấp, ngành ở địa phương cũng rất quan tâm, hướng dẫn nhưng theo quy định lúc đó thì chưa thể giải quyết. Gia đình tôi rất mong muốn có những điều chỉnh về chính sách phù hợp thực tiễn để cha tôi và những thương binh đã cống hiến xương máu cho Tổ quốc sẽ được ghi nhận xứng đáng” - ông Trường chia sẻ.

Trong thực tế, không ít thương binh nặng khi tuổi cao, sức yếu, vết thương cũ tái phát thường được gia đình đưa về nhà theo nguyện vọng như ông Phúc. Khi người thương binh qua đời tại nhà hoặc cơ sở nuôi dưỡng người có công, hồ sơ lại thiếu những giấy tờ cần thiết để xem xét công nhận liệt sĩ theo quy định.

Ngày 8/7/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (gọi tắt là pháp lệnh), góp phần tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn. Theo đó, pháp lệnh sửa đổi đã có nhiều điểm mới, trong đó có nội dung điều chỉnh theo hướng không quy định điều kiện công nhận liệt sĩ đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên chết; chỉ quy định điều kiện đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80% chết do vết thương tái phát.

Ông Đặng Văn Dũng - Phó Giám đốc Sở Nội vụ hướng dẫn ông Nguyễn Bá Trường các thủ tục liên quan đến việc giải quyết chế độ người có công.

Quy định mới được kỳ vọng tháo gỡ vướng mắc đối với những thương binh nặng khi từ trần. Với những người đang mang trên mình thương tật nặng, sự thay đổi này cũng mang đến cảm giác được chia sẻ và thấu hiểu sau những năm tháng chịu đựng hậu quả của chiến tranh.

Từng tham gia chiến đấu tại chiến trường biên giới Tây Nam, ông Trần Ngọc Lành (SN 1957, trú TDP Thạch Đồng, phường Trần Phú) mang trên mình nhiều vết thương nghiêm trọng. Ông được xác nhận là thương binh hạng 1/4, tỷ lệ tổn thương cơ thể 85%.

Ông Lành bày tỏ: “Những điểm mới của pháp lệnh, trong đó, có quy định đối với thương binh nặng thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người có công, khiến tôi thấy rất ấm lòng. Tôi mong muốn và tin tưởng rằng sau khi pháp lệnh được ban hành, các cấp, ngành sớm có văn bản hướng dẫn cụ thể để địa phương, ngành chức năng triển khai kịp thời, bảo đảm quyền lợi cho người có công”.

Ông Trần Ngọc Lành hy vọng chính sách sẽ sớm được thực thi để đảm bảo quyền lợi cho người có công.

Theo Sở Nội vụ, Hà Tĩnh hiện có 413 thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng. Trong số những người đã từ trần, có 68 trường hợp đã được công nhận liệt sĩ; 248 trường hợp chưa được công nhận liệt sĩ, hồ sơ đang được lưu trữ tại đơn vị.

Thực hiện quy định mới, Sở Nội vụ sẽ phối hợp với các địa phương rà soát các trường hợp thương binh nặng đã từ trần nhưng chưa được công nhận liệt sĩ. Sau khi có nghị định, thông tư hướng dẫn, ngành sẽ hoàn thiện hồ sơ, đề nghị công nhận liệt sĩ đối với những trường hợp đủ điều kiện.

Những điều chỉnh từ pháp lệnh không chỉ tháo gỡ một điểm nghẽn về thủ tục mà còn mở thêm cơ hội để công lao, sự hy sinh của những người từng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc được ghi nhận đầy đủ hơn. Đó cũng là sự tiếp nối thiết thực của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” trong thực hiện chính sách người có công.

“Pháp lệnh sửa đổi đã điều chỉnh những quy định không còn phù hợp với thực tiễn, góp phần tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách ưu đãi người có công. Những sửa đổi lần này tiếp tục khẳng định trách nhiệm, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người có công, hướng tới xây dựng chính sách ngày càng đầy đủ, thực chất và phù hợp hơn với thực tiễn. Thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ phối hợp với các địa phương, ngành chức năng rà soát, đối chiếu và hoàn thiện hồ sơ các trường hợp người có công thuộc diện được xem xét theo quy định mới. Ngay khi có hướng dẫn cụ thể, chi tiết của cơ quan có thẩm quyền, sở sẽ triển khai chính sách kịp thời, đúng quy định, đảm bảo đầy đủ quyền lợi của người có công”.

Ông Đặng Văn Dũng - Phó Giám đốc Sở Nội vụ

Kiều Minh