Quy định mới liên quan đến kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm của các cơ quan thuộc Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển

Cán bộ Viện Kiểm sát quân sự khu vực 1 Bộ đội Biên phòng trực tiếp kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm tại Cơ quan điều tra hình sự khu vực 1 Bộ đội Biên phòng. Ảnh: Nguyễn Văn Tài

Vấn đề trên được nêu tại Thông tư liên tịch số 07/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BQP-BCA-BTC-BNN&MT ngày 20/10/2025 của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định về phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong Quân đội và ngoài Quân đội trong việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự. Thông tư này có những quy định mới, cụ thể hơn đối với trực tiếp kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thuộc Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển.

Hoạt động trực tiếp kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển bao gồm việc kiểm tra sổ sách, phần mềm, hồ sơ, quy trình nghiệp vụ, thời hạn, thủ tục. Qua đó bảo đảm tất cả các nguồn tin về tội phạm đều được tiếp nhận - chuyển giao - giải quyết đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội. Khi tiến hành công tác này sẽ thực hiện các nội dung cơ bản sau:

- Kiểm tra việc phát hiện nguồn tin: Cơ quan có biện pháp gì để phát hiện tội phạm? Có bỏ sót thông tin do người dân cung cấp? Có tiếp nhận thông tin qua đường dây nóng, mạng xã hội, email không?

- Kiểm tra việc tiếp nhận nguồn tin: Cơ quan có ghi vào Sổ tiếp nhận và phần mềm quản lý? Tố giác/tin báo có được tiếp nhận đầy đủ, đúng thời điểm? Có để người dân tự viết đơn? Có lập biên bản tiếp nhận đúng mẫu?

- Kiểm tra việc chuyển giao tin báo: Khi không thuộc thẩm quyền, cơ quan có chuyển ngay cho cơ quan có thẩm quyền không? Việc bàn giao có lập biên bản, có ký nhận, có bảo đảm thời hạn?

- Kiểm tra tra hồ sơ giải quyết: Thời hạn giải quyết có bị kéo dài trái luật? Có lấy lời khai, xác minh đầy đủ? Có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm hoặc vi phạm thủ tục?

- Nếu qua công tác này mà phát hiện vi phạm, thì Viện Kiểm sát sẽ yêu cầu khắc phục hoặc ban hành kiến nghị đối với cơ quan được kiểm sát.

Khoản 1, 2, 3 Điều 9 Thông tư liên tịch số 07/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BQP-BCA-BTC-BNN&MT quy định:

“1. Viện Kiểm sát quân sự khu vực trực thuộc các Viện Kiểm sát quân sự quân khu chủ trì, phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực trực tiếp kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm của Biên phòng cửa khẩu cảng, đồn Biên phòng thuộc Bộ đội Biên phòng; Hải đoàn, Hải đội và đội nghiệp vụ Cảnh sát biển đóng quân trên địa bàn.

2. Viện Kiểm sát quân sự quân khu chủ trì, phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trực tiếp kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng; Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển; Đoàn Trinh sát và Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống tội phạm ma túy của lực lượng Cảnh sát biển đóng quân trên địa bàn.

3. Viện trưởng Viện Kiểm sát quân sự Trung ương quyết định phân công thực hiện trực tiếp kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm của Cục Trinh sát; Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm; Đoàn Trinh sát và Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm của Bộ đội Biên phòng; Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển; Cục Nghiệp vụ và Pháp luật Cảnh sát biển”.

Đây là một điểm mới so với quy định tại Thông tư liên tịch số 01/2008/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BQP-BCA ngày 20/10/2008 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an về quan hệ phối hợp trong một số hoạt động điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong Quân đội và ngoài Quân đội. Trước đây, quy định hoạt động trực tiếp kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển được giao cho Viện Kiểm sát nhân dân thực hiện.

Như vậy, các quy định mới của pháp luật về trực tiếp kiểm sát việc phát hiện, tiếp nhận, chuyển giao nguồn tin về tội phạm đối với các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Bộ đội Biên phòng và lực lượng Cảnh sát biển đã tạo lập khuôn khổ pháp lý đầy đủ, rõ ràng và phù hợp hơn với tính chất đặc thù của lực lượng vũ trang.

Việc phân định thẩm quyền trực tiếp kiểm sát cho hệ thống Viện Kiểm sát quân sự các cấp theo Thông tư liên tịch số 07/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BQP-BCA-BTC-BNN&MT không chỉ khắc phục những bất cập của quy định trước đây, mà còn góp phần bảo đảm yêu cầu về bí mật quân sự, nâng cao tính chủ động, kịp thời và hiệu quả trong công tác kiểm sát. Qua đó, các quy định pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, thống nhất ngay từ khâu đầu tiên của quá trình tố tụng hình sự, hạn chế tối đa tình trạng bỏ lọt tội phạm, vi phạm thủ tục, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

Đại úy Nguyễn Văn Tài (Viện Kiểm sát quân sự khu vực 2 Bộ đội Biên phòng)