Quy định dùng thiết bị Starlink tại Việt Nam

Internet vệ tinh tầm thấp là hệ thống cung cấp dịch vụ truy nhập Internet băng rộng thông qua các vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo thấp. Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của các chùm vệ tinh như Starlink hay OneWeb đã làm thay đổi lĩnh vực viễn thông vệ tinh, mở ra khả năng đưa Internet tốc độ cao đến mọi khu vực trên thế giới, kể cả những nơi mà hạ tầng mặt đất gần như bất khả thi.

Điều khiến công nghệ này khác biệt chính là độ cao vận hành, bởi trong khi vệ tinh địa tĩnh quỹ đạo cố định ở khoảng 35.786 km thì các vệ tinh tầm thấp lại bay ở độ cao thấp hơn nhiều lần, chỉ từ vài trăm đến vài nghìn kilômét so với mặt đất. Khi muốn vào mạng, người dùng kết nối qua thiết bị đầu cuối để tín hiệu truyền lên vệ tinh rồi chuyển tiếp xuống các trạm cổng mặt đất, hoặc đi qua những liên kết laser nối giữa các vệ tinh với nhau trước khi hòa vào mạng Internet toàn cầu. Cũng vì các vệ tinh luôn di chuyển không ngừng so với mặt đất nên hệ thống cần tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn vệ tinh cùng hoạt động thì mới giữ được vùng phủ sóng liền mạch và không để xảy ra gián đoạn.

Thiết bị Starlink trái phép trên tàu tại Cát Bà. Ảnh: Cục Tần số Vô tuyến điện

Việt Nam mở cửa nhưng có kiểm soát

Câu chuyện không dừng lại ở riêng khía cạnh công nghệ, bởi Việt Nam đã chính thức bước vào sân chơi này theo một lộ trình rất thận trọng. Căn cứ Nghị quyết số 193/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội và Quyết định số 659/QĐ-TTg ngày 23/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ, nước ta cho phép SpaceX thí điểm có kiểm soát việc triển khai dịch vụ viễn thông vệ tinh LEO trong thời hạn 5 năm và phải kết thúc trước ngày 01/01/2031.

Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam (Starlink Việt Nam) đã được cấp phép cung cấp dịch vụ theo đề án thí điểm, song vẫn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.

Tổ chức và cá nhân có nhu cầu dùng thiết bị đầu cuối vệ tinh Starlink được quyền lựa chọn dịch vụ do Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam cung cấp theo hình thức thuê bao, đồng thời không còn phải xin cấp giấy phép sử dụng tần số và thiết bị vô tuyến điện cho thiết bị đầu cuối như nhiều loại thiết bị khác. Đổi lại, người dùng buộc phải sử dụng thiết bị đã được chứng nhận hợp quy và đăng ký dịch vụ đầy đủ với Starlink Việt Nam.

Bên cạnh đó, người dùng cũng chỉ được sử dụng dịch vụ thông tin vệ tinh của những doanh nghiệp đã được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông trên mạng viễn thông công cộng cố định vệ tinh hoặc di động vệ tinh, hoặc sử dụng thông qua đại lý của chính Starlink Việt Nam.

Những hành vi bị nghiêm cấm

Đây là nội dung mà bất kỳ ai đang cân nhắc sắm thiết bị Starlink tại Việt Nam đều cần đọc thật kỹ, bởi các quy định của pháp luật đã quy định rất rõ đâu là việc được phép và đâu là hành vi vi phạm.

Ngày 19/6/2026, Cục Tần số Vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) phát đi cảnh báo người dân không tự ý kích hoạt để sử dụng thiết bị đầu cuối Starlink mang từ nước ngoài về Việt Nam. Không trang bị, sử dụng thiết bị không rõ nguồn gốc, chưa có chứng nhận và công bố hợp quy. Không sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh hay quảng cáo thiết bị đầu cuối Starlink khi chưa có chứng nhận, công bố và gắn dấu hợp quy.

Mức xử phạt dành cho hành vi vi phạm được quy định các trường hợp sản xuất, nhập khẩu, mua bán, lắp đặt và sử dụng thiết bị đầu cuối vệ tinh tầm thấp không đúng quy định, người vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 70 đến 100 triệu đồng và còn bị tịch thu toàn bộ thiết bị. Theo thông tin từ Cục Tần số vô tuyến điện, căn cứ xử phạt được dẫn theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ 01/7/2026. Mức phạt lên tới 100 triệu đồng và tịch thu thiết bị đủ sức răn đe, người dùng cần cân nhắc thật kỹ trước khi mua bán hay tự ý kích hoạt một bộ thu phát không rõ nguồn gốc.

Theo Cục Tần số Vô tuyến điện, internet vệ tinh tầm thấp đang mang đến cơ hội rút ngắn khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn, giữa đất liền và biển đảo, hạ tầng cáp quang phải mất rất nhiều năm mới làm được. Song công nghệ càng hiện đại bao nhiêu thì người dùng càng cần ý thức tuân thủ quy định pháp luật đi kèm bấy nhiêu.

Cục Tần số Vô tuyến điện khuyến nghị chỉ mua và dùng thiết bị, dịch vụ của doanh nghiệp đã được cấp phép và đủ điều kiện hoạt động tại Việt Nam, đó là cách vừa tận hưởng được tiện ích của kết nối số, vừa tránh được khoản phạt có thể lên tới cả trăm triệu đồng.

Chợ thiết bị Starlink trôi nổi vẫn sôi động trên mạng xã hội. Ảnh chụp màn hình

Theo ghi nhận của Điện tử và Ứng dụng, thị trường thiết bị Starlink trôi nổi vẫn diễn ra sôi động trên không gian mạng. Ghi nhận trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook cho thấy nhiều hội nhóm và Fanpage cung cấp dịch vụ Internet Starlink đang thu hút rất nhiều thành viên tham gia, với các bài đăng mua bán và trao đổi thiết bị diễn ra rất nhộn nhịp.

Dịch vụ Starlink chính ngạch chưa được Starlink Việt Nam công bố thời gian và các đại lý chính hãng tại Việt Nam và chưa hiển thị vùng phủ sóng chính thức tại Việt Nam đã tạo kẽ hở cho các đối tượng nhập lậu thiết bị từ nước ngoài bằng đường tiểu ngạch. Họ đánh trúng vào tâm lý nôn nóng của khách hàng ở vùng sâu, vùng xa, hải đảo và các chủ tàu du lịch đang mong muốn có kết nối internet ổn định. Thủ thủ đoạn phổ biến là quảng cáo nhập thiết bị lậu, sau đó hướng dẫn người mua lách luật bằng cách kích hoạt tính năng chuyển vùng quốc tế (Global Roaming) để sử dụng dịch vụ trái phép tại Việt Nam. Thiết bị nhập lậu vừa không rõ nguồn gốc, chưa được chứng nhận hợp quy, nên người sử dụng hoàn toàn có thể bị phạt tới 100 triệu đồng và mất trắng thiết bị như quy định đã nêu, việc tuân thủ quy định pháp luật về tần số vô tuyến điện "là trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân".

Hùng Cường