Quốc khánh Belarus và những nhịp nối từ ký ức đến hiện tại

Trong không gian trang trọng của Lễ kỷ niệm lần thứ 35 Quốc khánh Cộng hòa Belarus (3/7/1991 - 3/7/2026), phần trình chiếu mở đầu về một quốc gia Đông Âu hiện đại, giàu bản sắc văn hóa đã gợi mở những ký ức và kết nối bền chặt được vun đắp qua nhiều thập kỷ giữa nhân dân Việt Nam và Belarus.

Giáo sư Tôn Thất Triêm tại Lễ kỷ niệm Quốc khánh Belarus tại Hà Nội. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Ở hàng ghế đầu, Giáo sư Tôn Thất Triêm, 85 tuổi, chăm chú theo dõi từng hình ảnh về đời sống, con người và cảnh quan Belarus. Đoạn phim ngắn đã gợi lại những ký ức sâu sắc, khiến nghệ sĩ dương cầm nổi tiếng không khỏi xúc động.

Giáo sư Tôn Thất Triêm là nghệ sĩ piano duy nhất tại Việt Nam từng đạt danh hiệu hòa tấu xuất sắc tại bốn cuộc thi âm nhạc quốc tế danh giá Tchaikovsky (Moscow 1990), Glinka (Xmôlen 1993), Gulaev (1993), Kaliningrad (1994).

Trong cuộc trao đổi bên lề sự kiện, ông nhắc lại những năm tháng học tập và làm việc tại Nga, đồng thời có nhiều dịp đến Belarus, nơi để lại trong ông ấn tượng về một đất nước thanh bình, môi trường học thuật chất lượng cùng sự thân thiện, hiếu khách của người dân.

"Với tôi, Belarus gắn liền với những trải nghiệm quý giá về giao lưu học thuật và tình hữu nghị giữa hai dân tộc", Giáo sư Tôn Thất Triêm chia sẻ tại Lễ kỷ niệm được tổ chức tối ngày 25-6.

Lễ kỷ niệm Quốc khánh là dịp để người dân Belarus nhớ về quá khứ và hướng tới tương lai mạnh mẽ. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Từ góc nhìn cá nhân đó, câu chuyện được nối dài sang không gian rộng lớn của bức tranh hợp tác và giao lưu nhân dân giữa hai nước. Ông Nguyễn Tuấn Phong, nguyên Phó Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Belarus, cho biết đã có khoảng 1.300 chuyên gia Việt Nam từng học tập tại Belarus, cùng hàng nghìn thực tập sinh và lao động sang đào tạo và làm việc tại đây. Nhiều người sau đó trở thành tiến sĩ, giảng viên, chuyên gia và giữ vị trí quan trọng trong các bộ, ngành.

Theo ông, môi trường giáo dục tại Belarus có chất lượng tốt, xã hội ổn định và người dân thân thiện, tạo điều kiện để nhiều thế hệ người Việt trưởng thành và thành công. Giao lưu nhân dân giữa hai nước được duy trì thông qua các chương trình trao đổi học sinh, hoạt động văn hóa và nhiều hình thức hợp tác thiết thực khác. Belarus cũng đã triển khai nhiều sáng kiến ý nghĩa như tặng sách, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về Việt Nam, qua đó góp phần tăng cường sự hiểu biết và gắn kết giữa nhân dân hai nước.

Ông nhấn mạnh tình cảm giữa nhân dân hai nước có nền tảng sâu xa từ lịch sử, đồng thời cho rằng cần tiếp tục thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục và truyền thông để quan hệ Việt Nam - Belarus phát triển thực chất hơn trong giai đoạn mới.

Đại sứ Belarus tại Việt Nam, ông Uladzimir Baravikou, phát biểu tại Lễ quốc khánh. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Belarus tại Việt Nam Uladzimir Baravikou nhấn mạnh Quốc khánh là dịp tưởng nhớ những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc và trong cuộc chiến chống phát xít, đồng thời nhìn lại hành trình phát triển của đất nước từ sau chiến tranh đến hiện tại.

Theo Đại sứ, Belarus đã vượt qua nhiều thách thức lịch sử để trở thành một quốc gia có nền kinh tế ổn định và đang phát triển. Năm 2025, GDP đạt hơn 94 tỷ USD, xuất khẩu vượt 50 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể trong 15 năm qua, cùng với sự cải thiện rõ rệt về đời sống người dân.

Ông cũng nhấn mạnh những thành tựu trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ như năng lượng hạt nhân, công nghệ vũ trụ, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và y tế. Việc đưa vào vận hành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên cùng những bước tiến trong chương trình vệ tinh quốc gia được xem là các dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của Belarus.

Về quan hệ song phương, Đại sứ khẳng định Belarus coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược với Việt Nam được thiết lập từ tháng 5-2025. Hợp tác giữa hai nước đang phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế, giáo dục, văn hóa đến giao lưu nhân dân. Việc mở đường bay thẳng và chính sách miễn thị thực được đánh giá là bước tiến quan trọng, góp phần tăng cường kết nối giữa hai xã hội.

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Tại lễ kỷ niệm, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng gửi lời chúc mừng nhân Quốc khánh Belarus, đồng thời khẳng định Việt Nam luôn theo dõi và trân trọng những thành tựu phát triển của đất nước bạn.

Bà nhấn mạnh quan hệ Việt Nam - Belarus là quan hệ hữu nghị truyền thống được vun đắp qua nhiều thập kỷ, bắt đầu từ những kết nối lịch sử trong thời kỳ Liên Xô cũ và tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn hiện nay. Việt Nam luôn ghi nhớ sự hỗ trợ quý báu của Belarus trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, đồng thời đánh giá cao các hoạt động hợp tác nhân đạo gần đây dành cho người dân vùng thiên tai.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và Đại sứ Belarus tại Việt Nam, ông Uladzimir Baravikou, chúc mừng quan hệ Việt Nam - Belarus có những bước phát triển đáng kể sau khi nâng cấp lên Đối tác Chiến lược vào tháng 5-2025. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Thứ trưởng cũng ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của giao lưu nhân dân và hợp tác văn hóa giữa hai nước, với nhiều hoạt động như giới thiệu văn học Belarus tại Việt Nam, biểu diễn nghệ thuật và các chương trình giao lưu văn hóa. Những hoạt động này góp phần tăng cường hiểu biết và gắn kết nhân dân hai nước.

Về quan hệ song phương, bà cho biết kể từ khi thiết lập quan hệ đối tác chiến lược vào tháng 5-2025, hợp tác Việt Nam - Belarus đã có bước phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, ngoại giao, kinh tế, thương mại, giáo dục đến hàng không. Các thỏa thuận miễn thị thực và đường bay thẳng tiếp tục mở rộng không gian giao lưu và hợp tác thực chất.

Đại sứ Pakistan tại Việt Nam, ông Kohdayar Marri, chúc mừng Đại sứ Uladzimir Baravikou. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Trong không gian buổi lễ, bên cạnh các phát biểu chính thức, ngoại giao còn được thể hiện rõ qua những tương tác trực tiếp giữa các đại biểu, từ cái bắt tay kéo dài hơn thường lệ, những cái ôm thân tình, cùng lời chúc mừng dành cho Đại sứ Uladzimir Baravikou tạo nên một lớp nghĩa khác của sự kiện, đó là quan hệ quốc tế không chỉ được thể hiện qua văn kiện mà bằng sự hiện diện và tin cậy.

Lễ kỷ niệm góp phần tăng cường tình hữu nghị và kết nối quốc tế. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Có thể thấy, buổi lễ còn phản chiếu ba lớp thời gian đan xen, gồm những năm tháng Xô Viết trong trải nghiệm của một thế hệ người Việt, hành trình phát triển của Belarus trong hiện tại, và tiến trình làm sâu sắc quan hệ hai nước.

Những món ăn mang đậm hương vị Belarus tại Lễ kỷ niệm. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Kiều Thoan Thu