Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư một số công trình trọng điểm quốc gia

Sáng nay (6/8), tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội đã nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, thảo luận về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời.

Đoàn chủ tọa phiên họp

Trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sớm đầu tư Dự án là cấp thiết. Dự án có phạm vi, quy mô, chiều dài đầu tư khoảng 349km, đi qua địa bàn 07 địa phương. Tuyến chính cao tốc quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 - 120km/h; đường song hành quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80km/h.

Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 288.268 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách trung ương và địa phương. Chính phủ dự kiến bố trí cho Dự án trong giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 59.700 tỷ đồng.

Dự án chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, thực hiện dự án năm 2027, cơ bản hoàn thành công trình năm 2030. Các đoạn còn lại trong giai đoạn 2026 - 2030 tiếp tục huy động các nguồn vốn để ưu tiên đầu tư sớm, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Dự án đề xuất áp dụng 10 nhóm cơ chế, chính sách đặc biệt bao gồm: 08 chính sách đã được Quốc hội cho phép áp dụng tại một số dự án liên quan: thẩm quyền quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư; thẩm định khả năng cân đối vốn cho Dự án; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bãi đổ chất thải rắn xây dựng; chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác; chỉ định thầu; điều chỉnh các quy hoạch có liên quan; giá trị tăng thêm từ khu vực dọc tuyến đường Dự án.

02 chính sách mới gồm: công tác bồi thường, hỗ trợ đối với doanh nghiệp bị thu hồi đất sản xuất; thẩm quyền quyết định chuyển đổi hình thức đầu tư.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi báo cáo thẩm tra về dự án Nghị quyết

Về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, Dự án bổ sung 8,4km đoạn tuyến Yên Viên - Gia Lâm đồng thời điều chỉnh vị trí ga đầu mối hành khách phía Bắc từ Yên Viên về Gia Lâm để đảm bảo phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Quy hoạch mạng lưới đường sắt mới được điều chỉnh. Việc bổ sung sẽ đảm bảo kết nối hiệu quả đường sắt quốc gia với mạng lưới đường sắt đô thị Thành phố Hà Nội, tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách tiếp cận, đồng thời góp phần tái thiết, phát triển đô thị khu vực ga Gia Lâm theo mô hình TOD.

Dự án điều chỉnh loại hình sức kéo trên các tuyến nhánh nối cảng biển. Để phát huy tối đa hiệu quả dự án, Chính phủ đề xuất các tuyến nhánh không sử dụng sức kéo điện mà sử dụng các đầu máy diesel đã có trong chủ trương đầu tư được phê duyệt; dự kiến đến 2045 sẽ chuyển sang sử dụng đầu máy năng lượng sạch.

Báo cáo thẩm tra về chủ trương điều chỉnh đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, dự kiến tổng mức đầu tư điều chỉnh tăng rất lớn so với chủ trương đầu tư đã được Quốc hội quyết định. Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu suất đầu tư, cơ cấu chi phí và tổng mức đầu tư với các dự án đường sắt có điều kiện tương đồng trong khu vực và trên thế giới để làm rõ hơn cơ sở xác định tổng mức đầu tư của Dự án.

Việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư làm tăng đáng kể nhu cầu bố trí vốn đầu tư công và nghĩa vụ huy động nguồn lực trong giai đoạn 2026 - 2030. Do đó, để bảo đảm triển khai thực hiện Dự án theo đúng tiến độ, đề nghị Chính phủ xây dựng kế hoạch bố trí vốn phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công trung hạn; quản lý chặt chẽ việc huy động và sử dụng vốn vay nước ngoài; bảo đảm an toàn nợ công, khả năng trả nợ và không làm ảnh hưởng đến cân đối nguồn lực của các chương trình, dự án quan trọng quốc gia khác; định kỳ báo cáo Quốc hội về tình hình thực hiện Dự án.

Các ĐBQH tại phiên họp

Về hiệu quả đầu tư dự án, Ủy ban đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ sở dự báo nhu cầu vận tải; cập nhật các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả tài chính sau khi điều chỉnh tổng mức đầu tư; đánh giá rõ khả năng thu hồi vốn, phương án hoàn trả vốn vay, hiệu quả khai thác của từng tuyến nhánh và các giải pháp quản trị chi phí vận hành nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư lâu dài của dự án.

Cũng trong sáng 6/8, tại Kỳ họp, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo tóm tắt Thẩm tra Tờ trình, Đề án về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và thành phố Quảng Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của hai địa phương. Bộ Nội vụ và cơ quan thẩm tra các Đề án là Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026; thành lập thành phố Quảng Ninh từ ngày 01/9/2026 để phù hợp với mức độ chuẩn bị cũng như đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy và chính quyền các địa phương.

Trà My