Quốc hội Mỹ lo ngại khả năng cung cấp thêm tên lửa Patriot cho Ukraine

Nỗi lo về khả năng phòng thủ của Ukraine trước các đợt tập kích tên lửa và máy bay không người lái của Nga đang khiến Quốc hội Mỹ phải đặt câu hỏi về năng lực cung cấp thêm tên lửa đánh chặn Patriot của Lầu Năm Góc.

Ủy ban Quân sự Thượng viện Mỹ cho biết họ đặc biệt quan tâm đến khả năng tăng cường chuyển giao tên lửa đánh chặn Patriot Advanced Capability-3, hay PAC-3, cho Kiev.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đối với loại vũ khí này ngày càng tăng, không chỉ ở Ukraine mà còn tại Mỹ và nhiều quốc gia đồng minh.

Trong nhiều năm qua, đã xuất hiện những lo ngại về tình trạng thiếu hụt tên lửa Patriot khi Mỹ liên tục sử dụng hệ thống này tại Trung Đông, đồng thời duy trì cam kết hỗ trợ Ukraine và gần 20 quốc gia khác. Dù vậy, Lầu Năm Góc vẫn khẳng định nguồn cung hiện nay đủ đáp ứng nhu cầu.

Theo Ủy ban Quân sự Thượng viện, hệ thống phòng không Patriot và tên lửa đánh chặn PAC-3 đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với năng lực tự vệ của Ukraine.

Tuy nhiên, các nghị sĩ cũng lo ngại về năng lực sản xuất hiện tại cũng như tác động của việc chuyển giao đối với khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ.

Ủy ban đã yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phối hợp với Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách mua sắm và duy trì đệ trình báo cáo trước ngày 1/10/2026, trong đó đánh giá khả năng tăng cường cung cấp PAC-3 cho Ukraine.

Báo cáo phải làm rõ nhu cầu hiện tại và dự kiến của Ukraine trong 12 tháng tới, khả năng rút tên lửa từ kho dự trữ hiện có của Mỹ, tác động đối với kế hoạch tác chiến của quân đội, cũng như các biện pháp đẩy nhanh sản xuất.

Ngoài ra, Lầu Năm Góc cũng được yêu cầu đánh giá các rào cản về pháp lý, hợp đồng và chuỗi cung ứng, đồng thời xem xét khả năng các đồng minh đang vận hành Patriot có thể đóng góp thêm tên lửa cho Ukraine.

Hiện chưa rõ Thượng viện đang đề cập đến biến thể PAC-3 nào. Tuy nhiên, tập đoàn Lockheed Martin hiện chỉ còn sản xuất tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE, phiên bản hiện đại nhất của dòng PAC-3.

Tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE được thiết kế để tiêu diệt tên lửa đạn đạo chiến thuật, tên lửa hành trình và máy bay bằng phương thức va chạm trực tiếp. Đây là loại đạn chủ lực của hệ thống phòng không Patriot hiện nay.

Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, sản lượng PAC-3 MSE hiện đạt 650 quả mỗi năm. Một nửa số này được dành cho quân đội Mỹ, phần còn lại phân bổ cho các đồng minh và đối tác.

Đầu năm nay, Lockheed Martin đã ký hợp đồng với Lầu Năm Góc nhằm nâng sản lượng Patriot lên 2.000 quả mỗi năm.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, năng lực hiện tại vẫn chưa đủ để bù đắp lượng tên lửa đã sử dụng trong những năm qua.

Báo cáo cho biết quân đội Mỹ đang chờ lô 3.203 tên lửa Patriot được đề xuất trong ngân sách năm tài chính 2027, nhưng việc giao hàng dự kiến chỉ bắt đầu từ tháng 5/2029.

Áp lực càng gia tăng sau khi Mỹ sử dụng một lượng lớn tên lửa Patriot trong cuộc xung đột với Iran để bảo vệ các căn cứ và đồng minh.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, trước cuộc chiến với Iran, Mỹ có 2.500 tên lửa Patriot trong kho. Trong thời gian xung đột, từ 1.060 đến 1.430 tên lửa đã được phóng.

Trong khi đó, Lockheed Martin cũng thừa nhận họ không thể đảm bảo thời điểm giao tên lửa cho từng quốc gia.

Ông Brian Dunn, Phó chủ tịch phụ trách chiến lược và phát triển kinh doanh tên lửa của Lockheed Martin, cho biết công ty đang nỗ lực mở rộng sản xuất nhưng không kiểm soát việc phân bổ tên lửa.

"Chúng tôi không thể nói cho bất kỳ ai biết họ sẽ đứng ở vị trí nào trong danh sách ưu tiên", ông nói.

Đối với Ukraine, vấn đề này đặc biệt cấp bách. Theo truyền thông Ukraine, chỉ trong một cuộc tập kích gần đây, Nga đã phóng 70 tên lửa cùng hơn 600 máy bay không người lái.

Trong số 34 tên lửa đạn đạo nhằm vào Kiev, các khẩu đội Patriot đã đánh chặn được 15 quả. Hệ thống này cũng bắn hạ 5 trong số 6 tên lửa hành trình siêu thanh 3M22 Zircon được Nga sử dụng.

Dù vậy, truyền thông Ukraine nhận định ngay cả mạng lưới phòng không nhiều lớp của nước này cũng đang chịu áp lực ngày càng lớn trước các cuộc tấn công liên tiếp của Nga.

Việt Hùng