Quốc hội khóa V: Kỷ nguyên cả nước thống nhất tiến lên chủ nghĩa xã hội

Quốc hội khóa V (1975-1976) được bầu trong không khí vui mừng, phấn khởi, đất nước sạch bóng quân xâm lược, nhân dân ta hoàn toàn làm chủ vận mệnh của mình.

Quốc hội khóa V, bắt đầu nhiệm kỳ giữa lúc nhân dân ta bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên cả nước thống nhất tiến lên chủ nghĩa xã hội. Quốc hội khóa V là Quốc hội đầu tiên của thời kỳ xây dựng đất nước "đàng hoàng hơn, to đẹp hơn" như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Quốc hội khóa V thể hiện đầy đủ bản chất là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công nông. Quốc hội quyết định kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, động viên nhân dân ta thi đua xây dựng đất nước, củng cố lực lượng quốc phòng.

Quốc hội nhất trí phê chuẩn kết quả của Hội nghị hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc, thể hiện ý chí mạnh mẽ, nguyện vọng thiết tha và sự nhất trí cao của toàn dân tộc về vấn đề thống nhất Tổ quốc trên cơ sở độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

CÁC KỲ HỌP NỔI BẬT

Quốc hội khóa V là khóa Quốc hội ngắn nhất, từ tháng 4/1975 đến tháng 4/1976 và chỉ có hai kỳ họp.

Kỳ họp thứ nhất

Họp từ ngày 3 đến 6/6/1975, tại Hà Nội

Quốc hội bầu các ủy ban: Ủy ban pháp luật; Ủy ban kế hoạch và ngân sách; Ủy ban dân tộc; Ủy ban văn hóa và xã hội; Ủy ban thống nhất; Ủy ban đối ngoại.

Kỳ họp thứ 2

Từ ngày 22 đến 27/12/1975, Quốc hội đã nhất trí phê chuẩn kết quả của Hội nghị hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã họp 10 phiên để quyết định nhiều vấn đề trọng đại của đất nước. Quốc hội khóa V quyết định các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, động viên Nhân dân thi đua xây dựng đất nước, củng cố quốc phòng, khẩn trương chuẩn bị thực hiện kế hoạch bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất, hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Đặc biệt Quốc hội khóa V đã phê chuẩn kết quả Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc về mặt nhà nước, trên cơ sở độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC

Với Đại thắng mùa Xuân năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam đã kết thúc thắng lợi. Đây là một trong những chiến thắng lịch sử oanh liệt nhất, lẫy lừng nhất của dân tộc Việt Nam.

Một kỷ nguyên phát triển mới của cách mạng Việt Nam đã được mở ra: Kỷ nguyên hòa bình, độc lập, thống nhất cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Xe tăng quân giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập, trưa 30/4/1975. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. (Ảnh: Trần Mai Hưởng/TTXVN)

HIỆP THƯƠNG CHÍNH TRỊ THỐNG NHẤT TỔ QUỐC VỀ MẶT NHÀ NƯỚC

Từ ngày 15 đến ngày 21/11/1975, Hội nghị hiệp thương chính trị hai miền Nam-Bắc đã diễn ra tại thành phố Sài Gòn (nay là Thành phố Hồ Chí Minh), với 50 đại biểu tham dự.

Hội nghị khẳng định nguyện vọng tha thiết của nhân dân Việt Nam ở cả hai miền là sớm thành lập một nhà nước chung nhằm phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa.

Hội nghị nhất trí cần tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử trên lãnh thổ Việt Nam để bầu ra Quốc hội chung của cả nước.

Ngày 15/11/1975, tại Thành phố Hồ Chí Minh khai mạc trọng thể Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc. Trong ảnh: Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ đọc diễn văn khai mạc Hội nghị. (Ảnh: TTXVN)

KHÔI PHỤC KINH TẾ, ỔN ĐỊNH XÃ HỘI, BẢO VỆ TỔ QUỐC

Từ ngày 22 đến ngày 27/12/1975, Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa V diễn ra tại Hà Nội.

Quốc hội nhất trí phê chuẩn kết quả Hội nghị hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc về mặt nhà nước và quyết định kế hoạch Nhà nước năm 1976 với nhiệm vụ là nhanh chóng ổn định tình hình miền Nam, khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế-xã hội ở hai miền đất nước; phê chuẩn ngân sách nhà nước năm 1976, phê chuẩn tổng quyết toán ngân sách năm 1974.

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bãi bỏ cấp khu trong hệ thống các đơn vị hành chính nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, bãi bỏ những quy định trong Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về cấp khu tự trị và quyết nghị phê chuẩn hợp nhất một số tỉnh thành những tỉnh mới.

THÔNG QUA CÁC NGHỊ QUYẾT VỀ CÔNG TÁC PHÁP LUẬT; THỰC HIỆN CHỨC NĂNG GIÁM SÁT TỐI CAO

Trong nhiệm kỳ của Quốc hội khóa V, hoạt động của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội đã diễn ra trên nhiều lĩnh vực.

Từ Kỳ họp thứ nhất (6/1975) đến Kỳ họp thứ hai (12/1975), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp 10 phiên, thông qua 64 nghị quyết về các vấn đề thuộc quyền hạn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó có các nghị quyết về công tác pháp luật; về giải quyết đơn, thư khiếu nại; về tổ chức nhà nước; về công tác khen thưởng.

Quốc hội tiếp tục thực hiện chức năng giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước.

MỞ RỘNG QUAN HỆ ĐỐI NGOẠI

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Để hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng lại đất nước, Đảng và Nhà nước chủ trương mở rộng quan hệ đối ngoại và hợp tác với các nước nhằm tranh thủ sự hỗ trợ, giúp đỡ về vật chất cho công cuộc tái thiết đất nước sau hai cuộc kháng chiến kéo dài gần ba thập kỷ.

Hoạt động đối ngoại của Quốc hội khóa V chủ yếu là đón tiếp đoàn đại biểu Quốc hội các nước đến thăm và tổ chức các đoàn của Quốc hội Việt Nam đi thăm các nước nhằm tranh thủ sự giúp đỡ của các nước anh em, bè bạn, góp phần tích cực vào việc giải quyết những khó khăn sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng và nâng cao vị thế của Việt Nam đối với thế giới.

Quốc hội khóa VI đã quyết định đường lối, chính sách chung, cơ cấu tổ chức bộ máy và bầu các cơ quan lãnh đạo cao nhất của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thông qua các Nghị quyết về tên nước, Quốc kỳ, Quốc ca, quyết định đổi tên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn-Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh.

Quốc hội khóa VI đã đóng góp tích cực vào việc xây dựng hệ thống chính quyền mới ở miền Nam, xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất trong cả nước, thông qua Hiến pháp năm 1980, mở đầu cho bước phát triển mới trong tiến trình đi lên của đất nước./.

(Vietnam+)