Quốc hội hành động: Mở đường và kiến tạo cơ hội cho phát triển

Đây là nội dung được Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Trịnh Xuân An nêu ra tại Tọa đàm "Từ lá phiếu tín nhiệm đến nghị trường hành động" do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Trịnh Xuân An phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Khánh Duy

Theo đại biểu, "việc Quốc hội đổi mới hoạt động đã diễn ra từ lâu, là dòng chảy trong rất nhiều nhiệm kỳ. Và, đến thời điểm này, nhất là nhiệm kỳ này, chúng ta phải làm rõ nét hơn".

Đại biểu Trịnh Xuân An cũng nêu rõ, dù đổi mới theo hướng nào, thì quan trọng nhất vẫn là hiệu quả hoạt động của Quốc hội phải phản ánh bằng những kết quả thực tế, đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng tầm vị thế của đất nước, đặc biệt là nâng cao đời sống và hạnh phúc cho người dân.

Từ thực tiễn hoạt động tại Quốc hội, đại biểu Trịnh Xuân An cũng nêu rõ, cần làm rõ khái niệm "nghị trường hành động". Bởi, Quốc hội hành động không có nghĩa là Quốc hội làm thay Chính phủ, không có nghĩa là Quốc hội "lấn sân", mà cần hiểu rất rõ khái niệm "hành động".

"Lâu nay, chúng ta vẫn nói Quốc hội tham luận thì có đúng hay không?". Nêu câu hỏi này, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, điều này đúng, bởi Quốc hội "phải tham luận, phải đọc, phải phát biểu" nhưng "nếu chỉ dừng ở tham luận có nghĩa Quốc hội chỉ nêu quan điểm".

Các đại biểu dự Tọa đàm. Ảnh: Khánh Duy

Vì thế, theo đại biểu, Quốc hội tham luận nhưng Quốc hội cũng phản biện và phản biện mang tính xây dựng, vì đại biểu Quốc hội không phải "chỉ nói ra cho vui hay khơi ra vấn đề mà còn phải đề xuất được giải pháp".

Trước đòi hỏi của thực tiễn đặt ra đối với cơ quan lập pháp, đó là phải chuyển từ “nghị trường tham luận” sang “nghị trường hành động”, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, cần làm rõ bản chất của “hành động”.

Theo đó, “nghị trường hành động là phải thiết kế được các quy định pháp luật có tính phổ quát cao nhất và có tính kiến tạo cao nhất nhằm mở đường, tạo ra động lực, cơ hội cho sự phát triển. Đó mới là hành động!", đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh.

Để khắc phục tình trạng luật khung nhưng thiếu cơ chế, thiếu công cụ, trước hết hệ thống pháp luật phải có điều khoản thực thi và cơ chế mạnh. Đặt vấn đề như vậy, đại biểu Trịnh Xuân An nêu rõ, cơ chế mạnh chính là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; phân công nhiệm vụ và trách nhiệm rõ ràng.

Thẩm quyền của Quốc hội là phải cải cách thủ tục hành chính, phải giảm bớt thủ tục hành chính. Để kiến tạo phát triển, thì cần đi kèm với nguồn lực. Quốc hội hành động là Quốc hội ban hành chính sách, pháp luật kiến tạo sự phát triển. Do đó, phải đi kèm với phân bổ nguồn lực, cơ chế về nhân lực, hạ tầng, đầu tư, công nghệ…

Trong hệ thống pháp luật, để đưa luật vào cuộc sống và biến cơ chế, chính sách, pháp luật thành động lực phát triển, thì hệ thống pháp luật phải gọn, đủ và đặc biệt phải thống nhất. Với định hướng xây dựng luật pháp chỉ quy định mang tính nguyên tắc, ổn định, lâu dài, hệ thống văn bản dưới luật cũng cần bảo đảm đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, rõ ràng.

Cùng với đó, Quốc hội cần tiếp tục phát huy chức năng giám sát việc triển khai chính sách, pháp luật. Giám sát cần phải gắn với kết quả, giám sát dựa trên dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, giám sát theo thời gian thực và trên cơ sở giám sát để đưa ra kiến nghị cụ thể, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị.

Nhật An