Quốc gia châu Âu đầu tiên mua 'tên lửa phòng không hiện đại nhất' của Trung Quốc

Serbia sẽ trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên đưa vào trang bị hệ thống tên lửa phòng không HQ-9 của Trung Quốc sau khi Tổng thống Serbia, ông Aleksandar Vučić, công bố quyết định đặt mua loại vũ khí này hôm 28/6/2026.

Theo tạp chí chính trị NSPM, đây cũng là lần đầu tiên Serbia sở hữu một hệ thống phòng không tầm xa. Phía Trung Quốc hiện chưa đưa ra phản hồi về thông tin trên.

Giới chuyên gia phương Tây nhận định HQ-9 có thể được phát triển dựa trên nền tảng của hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU-1 mà Nga chuyển giao cho Trung Quốc từ năm 1993 hoặc là một hệ thống có chức năng tương đồng.

Ông Justin Bronk, chuyên gia cấp cao của Royal United Services Institute, cho rằng HQ-9 là thiết kế kết hợp giữa nền tảng tên lửa S-300PMU-1 với radar, đầu dò và hệ thống chỉ huy chịu ảnh hưởng từ công nghệ của Mỹ và Israel.

Trung Quốc đưa HQ-9 vào biên chế từ năm 2001 và đã xuất khẩu hệ thống này cho 5 quốc gia gồm Ai Cập, Azerbaijan, Pakistan, Turkmenistan và Uzbekistan.

Với thương vụ mới, Serbia sẽ trở thành khách hàng thứ 6 và là nước châu Âu đầu tiên sở hữu dòng vũ khí này.

Về tính năng, hệ thống tên lửa phòng không HQ-9 được thiết kế để đánh chặn máy bay, tên lửa hành trình, máy bay không người lái và một số loại tên lửa đạn đạo.

Phiên bản HQ-9 đầu tiên cùng biến thể xuất khẩu FD-2000 có tầm bắn 120 - 125 km. Trong khi đó, các phiên bản HQ-9B, FD-2000B và HQ-9BE được cho là có khả năng tiêu diệt mục tiêu ở cự ly 250 - 300 km.

Một tổ hợp HQ-9 hoàn chỉnh gồm radar cảnh giới, radar điều khiển hỏa lực, xe chỉ huy, các xe mang bệ phóng kiêm xe chở đạn với tối đa 4 tên lửa trên mỗi xe cùng các phương tiện hậu cần và kỹ thuật.

Theo đánh giá của nhóm phân tích Army Recognition, khi được kết hợp với hệ thống phòng không tầm trung HQ-22 và các hệ thống tầm gần như HQ-17, Pantsir-S1 cùng 2K12 Kub, HQ-9 sẽ giúp Serbia hình thành mạng lưới phòng không nhiều tầng chưa từng xuất hiện tại khu vực Balkan.

Army Recognition cũng nhận định thương vụ này nằm trong nỗ lực của Serbia nhằm tăng cường khả năng đối phó các mối đe dọa trên không ngày càng hiện đại.

Đồng thời nâng cao năng lực chống tiếp cận, chống xâm nhập (A2/AD) tại khu vực Tây Balkan và thúc đẩy hợp tác quân sự giữa Bắc Kinh với Belgrade.

Việc mua HQ-9 tiếp tục phản ánh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung vũ khí của Serbia.

Bên cạnh nhiều khí tài có nguồn gốc từ Liên Xô và Nga, quân đội nước này hiện cũng đang vận hành nhiều trang bị do Trung Quốc sản xuất như máy bay không người lái vũ trang CH-92A, tên lửa đối đất FT-8C và các hệ thống phòng không.

Việt Hùng