Quảng Tây xem trọng ASEAN trong kế hoạch phát triển AI

ASEAN đang ở thời điểm then chốt trong quá trình chuyển đổi số nhưng lại phải đối mặt với nhiều “nút thắt” về công nghệ, vốn đầu tư lẫn nhân tài. Theo giáo sư Văn Dũng Cương - Viện Hàn lâm Kỹ thuật Singapore - nhu cầu AI đa dạng của khu vực hoàn toàn phù hợp với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo bùng nổ tại Trung Quốc.

Trung Quốc xem phát triển AI là chiến lược dài hạn quan trọng. Trong bối cảnh cạnh tranh nội địa ngày càng gay gắt, không ít công ty công nghệ tại trung tâm đổi mới như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến rất muốn ra nước ngoài tìm kiếm cơ hội. Vì vậy ASEAN trở thành điểm đến sáng giá.

Quảng Tây với vị trí cửa ngõ kết nối 2 thị trường lớn Trung Quốc - ASEAN đóng vai trò then chốt đối với nỗ lực xuất khẩu AI. Hiểu được tầm quan trọng của mình, khu tự trị này đề ra kế hoạch xây dựng hệ sinh thái xuyên biên giới hướng tới ASEAN - trong đó có Việt Nam - tạo thành chuỗi cung ứng khép kín.

Trung tâm Hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo Trung Quốc - ASEAN - Ảnh: yqb.gxzf.gov.cn

Xuất khẩu AI qua Quảng Tây

Kế hoạch chủ trương tận dụng nguồn lực nghiên cứu, nhân tài và các đơn vị đầu ngành ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thẩm Quyến để cung cấp công nghệ cốt lõi và động lực thúc đẩy nghiên cứu - phát triển.

Quảng Tây - đặc biệt là thành phố Nam Ninh - tiếp nhận tất cả kết quả nghiên cứu - phát triển, tiến hành bản địa hóa đồng thời tích hợp vào hệ thống. Cuối cùng đem mô hình AI hoàn thiện sang ASEAN ứng dụng vào các lĩnh vực như kho vận, vận tải đường sắt thông minh, chăm sóc sức khỏe thông minh, thăm dò khoáng sản, nông nghiệp…

Nền tảng chính phục vụ kế hoạch là Trung tâm Hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo Trung Quốc - ASEAN, dựa vào hạ tầng AI Trung Quốc đào tạo mô hình cho triển khai thực tế tại Đông Nam Á. Cơ sở ra mắt vào tháng 9 năm ngoái, đến tháng 2.2026 đã ký kết 67 dự án AI nội địa và có mối quan hệ hợp tác với 22 công ty nước ngoài (14 công ty đặt văn phòng tại trung tâm). Nhiều đơn vị đầu ngành ở Trung Quốc như iFlytek, iSoftStone, 360 Group, Unisound đều tham gia kế hoạch.

Từ năm 2025 đến nay Quảng Tây đã ký kết 44 thỏa thuận hợp tác AI với các nước ASEAN. Đặc biệt hợp tác giữa khu tự trị với Việt Nam trong lĩnh vực AI được triển khai khá sớm và đạt nhiều thành quả.

Một khu trưng bày bên trong Trung tâm Hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo Trung Quốc - ASEAN - Ảnh: yqb.gxzf.gov.cn

Một số dự án tiêu biểu

Tại bang Selangor phía tây Malaysia, hàng nghìn mẫu đất trồng cọ trĩu quả đem lại niềm vui vụ mùa bội thu. Tuy nhiên quả cọ thường chín quá mức khi qua 3 - 5 ngày khiến lượng dầu giảm đáng kể ảnh hưởng giá trị kinh tế.

Công ty AI Nhuận Kiến từ Quảng Tây giúp người dân địa phương giải quyết vấn đề trên bằng thuật toán biết xác định độ chín của quả, kết hợp máy bay không người lái trang bị camera siêu phổ đánh dấu chính xác vị trí quả chín và bản đồ số thông minh giảm thiểu tổn thất do thu hoạch sớm hay bỏ sót.

Trung tâm Hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo Trung Quốc - Lào tại Viêng Chăn cũng vừa xây dựng xong khu vực triển lãm - tương tác rộng 500m2.

Đại học Quốc gia Lào cùng Đại học Công nghệ điện tử Quế Lâm thành lập phòng thí nghiệm chung tập trung nghiên cứu AI dùng cho giao thông và giám sát thông minh. Ngoài ra còn có sáng kiến AI+ thúc đẩy ứng dụng rộng rãi trí tuệ nhân tạo vào giáo dục, y tế, bảo tồn văn hóa và kinh tế - thương mại.

Cẩm Bình