Quảng Ninh: Tăng cường các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi nông hộ

Phun khử khuẩn, vệ sinh chuồng trại. Ảnh Minh họa.

Theo số liệu thống kê trên Hệ thống quản lý thông tin dịch bệnh động vật Việt Nam, từ 01/01/2026 - 01/6/2026, bệnh dịch tả lợn Châu Phi đã xảy ra 604 ổ/459 xã/25 tỉnh, thành; số chết, tiêu hủy: 74.755 con. Các tỉnh, thành phố có số lượng lợn chết, hủy nhiều: Đồng Nai (13.503 con), Lâm Đồng (13.118 con), Ninh Bình (8.045 con), Đăk Lăk (8.515 con), TP HCM (4.911 con).

Tại Quảng Ninh, từ ngày 13/2/2026 - 01/6/2026, bệnh DTLCP xảy ra tại 41 hộ/09 thôn, khu/04 địa phương (Vân Đồn, Đông Triều, Kỳ Thượng, Ba Chẽ) với số lợn chết, tiêu hủy: 792 con, khối lượng tiêu hủy: 48.394 kg. Qua tổng hợp báo cáo của các địa phương và đánh giá thực tế tại một số ổ dịch cho thấy, dịch bệnh thường phát sinh tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, nơi điều kiện chuồng trại, vệ sinh thú y, xử lý chất thải, kiểm soát con giống, thức ăn, con người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi còn hạn chế. Việc thực hiện chưa đầy đủ các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mầm bệnh xâm nhập, tồn tại và lây lan trong đàn vật nuôi.

Để hạn chế phát sinh, lây lan dịch bệnh trên đàn vật nuôi, nhất là tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, đặc biệt đối với bệnh Dịch tả lợn Châu Phi. Đồng thời theo sự chỉ đạo của Cục Chăn nuôi và Thú y tại văn bản số 1727/CNTY-DT ngày 18/5/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Ủy ban nhân dân các địa phương tăng cường thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc người chăn nuôi thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, vệ sinh thú y, vệ sinh môi trường trong chăn nuôi nông hộ, trong đó tập trung một số nội dung.

Cụ thể, kiểm soát con giống nhập vào cơ sở chăn nuôi, con giống khi nhập vào cơ sở chăn nuôi phải khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, đã được tiêm phòng các loại vắc xin theo quy định và được kiểm dịch theo quy định của pháp luật về thú y đối với con giống nhập về từ ngoại tỉnh. Con giống mới nhập về phải được nuôi cách ly ít nhất 02 tuần trước khi nhập đàn; khu cách ly phải tách biệt với đàn đang nuôi, có dụng cụ chăm sóc riêng, được vệ sinh, tiêu độc khử trùng trước và sau thời gian nuôi cách ly.

Khuyến khích cơ sở chăn nuôi chủ động tự sản xuất con giống hoặc áp dụng chăn nuôi theo hướng “cùng vào – cùng ra”, hạn chế nuôi gối đàn, nuôi nhiều lứa tuổi hoặc các loại vật nuôi khác nhau trong cùng chuồng nuôi khi không bảo đảm điều kiện cách ly, vệ sinh thú y và an toàn sinh học. Ngoài ra, thức ăn chăn nuôi và nước uống phải có nguồn gốc rõ ràng, tuyệt đối không tận dụng thức ăn chăn nuôi dư thừa của các cơ sở chăn nuôi, cơ sở giết mổ, nơi thu gom, buôn bán động vật đang có dịch bệnh, nghi có dịch bệnh hoặc không rõ tình trạng dịch bệnh để chăn nuôi.

Nước uống của vật nuôi phải phải đảm bảo sạch sẽ; ưu tiên sử dụng nguồn nước sinh hoạt của người hoặc nguồn nước đã được xử lý bảo đảm vệ sinh hoặc được xử lý bằng hóa chất trước khi cho vật nuôi uống. Tuyệt đối không sử dụng nước ao, hồ, sông, suối chưa qua xử lý để cho vật nuôi uống. Tăng cường vệ sinh chuồng trại hàng ngày, bảo đảm thông thoáng, đủ ánh sáng, dễ vệ sinh, thuận lợi cho việc thu gom, xử lý chất thải và tiêu độc khử trùng; bảo đảm thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông, luôn sạch sẽ và khô ráo.

Chất thải chăn nuôi phải được thu gom, xử lý theo quy định như ủ nhiệt hoặc bioga hoặc biện pháp phù hợp khác trước khi xả thải ra môi trường; nước thải chăn nuôi phải được thu gom, xử lý, không xả trực tiếp ra môi trường, ao hồ, kênh mương, khu dân cư. Kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi, kiểm soát động vật trung gian truyền bệnh. Định kỳ phòng bệnh cho vật nuôi bằng vắc xin, thực hiện tiêm phòng đầy đủ, đúng đối tượng, đúng lịch các loại vắc xin theo khuyến cáo của cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y.

Đặc biệt, không tự ý điều trị, bán chạy, giết mổ, vận chuyển vật nuôi mắc bệnh, nghi mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hoặc chết không rõ nguyên nhân khi chưa có hướng dẫn của cơ quan thú y. Khi phát hiện động vật nuôi bị ốm, chết, có dấu hiệu nghi do mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hoặc chết không rõ nguyên nhân, chủ vật nuôi phải báo ngay cho thú y cơ sở hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý theo quy định.

Việc tiêu hủy xác động vật, sản phẩm động vật, chất thải, chất độn chuồng, thức ăn thừa, dụng cụ có nguy cơ mang mầm bệnh phải thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thú y, bảo đảm không làm phát tán mầm bệnh, không gây ô nhiễm môi trường. Khu vực có động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh, chết; khu vực chôn lấp, tiêu hủy; dụng cụ, phương tiện, quần áo, giày dép, ủng và các vật dụng có tiếp xúc với động vật bệnh, xác động vật hoặc chất thải phải được vệ sinh, tiêu độc khử trùng theo hướng dẫn của cơ quan thú y.

Phạm Hương