Quảng Ninh phát triển kinh tế di sản để chuyển từ 'nâu' sang 'xanh'

Quảng Ninh định hướng phát triển kinh tế di sản gắn với công nghiệp văn hóa. Ảnh QN

Cùng với phát triển các không gian di sản, Quảng Ninh tiếp tục đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông kết nối, hạ tầng văn hóa, thương mại và dịch vụ nhằm nâng cao năng lực phục vụ du khách.

Địa phương cũng triển khai đề án phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa hiện có, trong đó có Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh, để hình thành các không gian biểu diễn nghệ thuật, tổ chức sự kiện quy mô lớn, kết hợp ứng dụng công nghệ hiện đại, góp phần tạo nên những sản phẩm du lịch đêm đặc sắc.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh đặt mục tiêu mỗi xã, phường có ít nhất một sản phẩm kinh tế ban đêm phù hợp với điều kiện thực tế, qua đó mở rộng không gian tiêu dùng, gia tăng trải nghiệm cho du khách và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Với lợi thế về vị trí địa kinh tế, hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, hơn 600 di tích, danh thắng lịch sử - văn hóa cùng các di sản được UNESCO ghi danh, Quảng Ninh được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển công nghiệp văn hóa. Địa phương sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa đa dạng, từ di sản văn hóa vật thể, phi vật thể đến các giá trị văn hóa của vùng mỏ và cộng đồng các dân tộc.

Để khai thác hiệu quả những lợi thế này, Quảng Ninh đã cụ thể hóa mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa thông qua Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30.10.2023 của Tỉnh ủy về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Quảng Ninh đến năm 2030; đồng thời triển khai Kế hoạch số 15/KH-UBND ngày 18.1.2018 thực hiện Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam trên địa bàn tỉnh. Đây được xem là nền tảng để Quảng Ninh thúc đẩy chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ "nâu" sang "xanh", lấy văn hóa và di sản làm động lực phát triển bền vững.

Quảng Ninh có lợi thế về tiềm năng du lịch. Ảnh QN

Theo dự thảo đề án, Quảng Ninh xác định mô hình phát triển với di sản là hạt nhân, công nghiệp văn hóa là công cụ chuyển hóa, du lịch là kênh lan tỏa và kinh tế ban đêm là không gian mở rộng tiêu dùng. Cách tiếp cận này hướng tới khai thác tối đa giá trị di sản, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Việc xây dựng và triển khai Đề án phát triển kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa được kỳ vọng tạo bước chuyển mới trong khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên của Quảng Ninh. Qua đó, nâng cao sức cạnh tranh của ngành du lịch, góp phần đưa địa phương trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Bắc và điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch quốc tế.

Đặc biệt, Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30.10.2023 của Tỉnh ủy Quảng Ninh về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Quảng Ninh đến năm 2030 được xem là nền tảng quan trọng để địa phương từng bước chuyển hóa tiềm năng văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế, đưa công nghiệp văn hóa trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch.

Đây không chỉ là định hướng phát triển một ngành kinh tế, mà còn thể hiện tư duy mới trong khai thác "tài nguyên mềm" để tạo ra giá trị gia tăng cao và phát triển bền vững. Trên cơ sở nhận diện đúng tiềm năng và lợi thế, Quảng Ninh tập trung nguồn lực, phát huy giá trị văn hóa và con người, từng bước đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ "nâu" sang "xanh".

Tỉnh Quảng Ninh xác định di sản là lõi, công nghiệp văn hóa là công cụ chuyển hóa. Ảnh QN

Để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế du lịch và phát huy các quy hoạch đã được thông qua, Quảng Ninh xây dựng Đề án Phát triển kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo đó, địa phương định hướng phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa gắn với du lịch đêm trở thành động lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”. Trong đó, di sản là lõi, công nghiệp văn hóa là công cụ chuyển hóa, du lịch là kênh lan tỏa và kinh tế ban đêm là không gian mở rộng tiêu dùng, gia tăng trải nghiệm.

Việc triển khai đề án hướng tới sự hài hòa giữa bảo tồn, phát huy giá trị di sản với phát triển kinh tế; kết hợp yếu tố truyền thống và hiện đại trên nguyên tắc thống nhất trong đa dạng, phát triển bền vững. Quảng Ninh đặt mục tiêu trở thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật cấp vùng, điểm đến hàng đầu châu Á về du lịch di sản và kinh tế ban đêm.

Song song với phát triển các sản phẩm mới, tỉnh chú trọng phục dựng, bảo tồn các loại hình văn hóa dân gian, làng nghề truyền thống và di sản của đồng bào dân tộc thiểu số, gắn với khai thác du lịch phù hợp. Qua đó, tạo dựng bản sắc riêng, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến và đưa các giá trị văn hóa vào đời sống đương đại.

Quảng Ninh cũng tập trung đào tạo nguồn nhân lực cho công nghiệp văn hóa, đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ văn hóa gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại; xây dựng các không gian sáng tạo có sự kết nối giữa cộng đồng, nghệ nhân, nghệ sĩ và doanh nghiệp.

Địa phương hướng tới mở rộng liên kết vùng, thúc đẩy trao đổi, hợp tác sáng tạo; đồng thời nghiên cứu tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO nhằm tăng cường quảng bá thương hiệu văn hóa, kết nối với các đô thị sáng tạo trên thế giới.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Quảng Ninh phấn đấu đón 28 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt 160.000 - 180.000 tỉ đồng, đóng góp 13 - 15% vào GRDP; hình thành 3 khu du lịch quốc gia gắn với du lịch đêm và công nghiệp văn hóa, 8 không gian kinh tế di sản, 6 khu vực phát triển kinh tế ban đêm trọng điểm. Tỉnh đặt mục tiêu số hóa 100% di sản văn hóa vật thể, phi vật thể cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt để phục vụ bảo tồn, khai thác du lịch và phát triển sản phẩm mới.

Tầm nhìn đến năm 2045, Quảng Ninh hướng tới trở thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật và du lịch di sản hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, phát triển theo chuỗi giá trị, gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).

VĨNH QUÂN